Λειτουργία στη σπηλιά του Δρακόλακα — εκεί όπου το αγίασμα στάζει από τον βράχο

Υπάρχουν ναοί που τους έχτισαν χέρια, και ναοί που τους έσκαψε το νερό. Ο Δρακόλακας ανήκει στους δεύτερους. Σε μια απόκρημνη πλαγιά πάνω από τον όρμο του Βαθύ, ανατολικά του Πανόρμου, μια σκοτεινή τρύπα στον βράχο κρύβει μέσα της γούρνες με κρύο νερό, σταλαχτίτες, εικόνες και αναμμένα κάποτε κεράκια. Εκεί, τη Δευτέρα 10 Αυγούστου, θα τελεστεί και πάλι θεία λειτουργία — και η πρόσκληση, όπως κυκλοφόρησε σε δημόσια ανάρτηση, έχει όλη τη ζεστασιά και την αμεσότητα του χωριού.

Το προσκλητήριο

Το ραντεβού είναι στις 6:30 στον μόλο, στον Πάνορμο. Από εκεί η συντροφιά θα ξεκινήσει για την Καράμπουσα και θα συνεχίσει στο γνωστό μονοπάτι που κατηφορίζει προς τη σπηλιά. Η διαδρομή δεν είναι περίπατος πλατείας: χρειάζονται καλά παπούτσια, μακρύ παντελόνι, ένα μπαστούνι και νεράκι — έτσι ακριβώς, με τη φροντίδα ανθρώπου που ξέρει το κατσάβραχο, τα απαριθμεί η ανάρτηση.

«Θα πιούμε το αγίασμα από τον σταλαχτίτη που στάζει η σπηλιά… όσοι θέλουμε, να μεταλάβουμε».
ΑΠΟ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ-ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Γιατί αυτό είναι το μυστικό του Δρακόλακα: το ταβάνι της σπηλιάς στάζει. Σταγόνα τη σταγόνα, το νερό μαζεύεται σε πέτρινες γούρνες κάτω από τον βράχο, και για τους πιστούς των γύρω χωριών αυτό το νερό είναι αγίασμα — «βοήθειά μας η Αγία Παρασκευή», γράφει ο άνθρωπος που καλεί, κι ας πέφτει η γιορτή της νωρίτερα το καλοκαίρι. Η χάρη της, εδώ, δεν κοιτάει ημερολόγιο.

Μια εκκλησιά μέσα στον βράχο

Το φωτογραφικό αρχείο του Tinos Live από παλαιότερη κατάβαση στη σπηλιά δείχνει καθαρά τι περιμένει όποιον κατέβει το λαγκάδι. Πάνω σε ένα φυσικό πεζούλι του βράχου, ένα ταπεινό εικονοστάσι: το εικόνισμα της Αγίας Παρασκευής, κόκκινα καντήλια, πήλινα καντηλέρια, λευκές μαρμάρινες πλάκες ακουμπισμένες στη σκοτεινιά — και μια πέτρινη γούρνα που περιμένει τη σταγόνα από ψηλά. Δίπλα, το σκοτεινό μάτι του νερού.

Πιο μέσα, το ταβάνι κρεμάει τα «δόντια» του: μικροί σταλαχτίτες, υγροί και γυαλιστεροί στο φως του φακού. Η σπηλιά δεν είναι κλειστοφοβική — ανοίγει σε θάλαμο με πέτρινα σκαλοπάτια πατημένα από γενιές προσκυνητών. Χρειάζεται πάντως φακός, προσοχή στο πάτημα, και σεβασμός: ό,τι ανέβει κανείς μαζί του, να το κατεβάσει πίσω.

Το μαρμάρινο βιβλίο του ’76

Και ύστερα, εκεί που δεν το περιμένεις, η σπηλιά σού διαβάζει ιστορία. Ακουμπισμένο σε μια κόγχη του βράχου στέκει ένα μαρμάρινο ανοιχτό βιβλίο, σκαλισμένο γράμμα-γράμμα στην ντοπιολαλιά των Υστερνιωτών και των Πανορμιτών μαστόρων. Θυμίζει τη νύχτα της 23ης Οκτωβρίου 1976, όταν —όπως διαβάζει κανείς πάνω στην πέτρα— έπεσε νεροποντή που παρέσυρε ντουβάρια, λαγγάδια και γιοφύρια, κύλησε μονόπετρες δέκα τόνων, και το νερό ανέβηκε 1,80 μέτρο μέσα στο χωριό του Πύργου. «Χαλασμός κόσμου», γράφει το μάρμαρο — και υπογράφει ο παπα-Δημητράκης.

Σε τόπο που λατρεύει το μάρμαρο όσο τα μέρη του Πανόρμου, ούτε η μνήμη γράφεται σε χαρτί. Γράφεται στην πέτρα, και αφήνεται εκεί που ο τόπος πόνεσε — στο στόμα του λαγκαδιού που κάποτε κατέβασε τον «χαλασμό».

Ο δρόμος ως εκεί

Το τοπίο της διαδρομής είναι από μόνο του προσκύνημα. Το λαγκάδι του Βαθύ σκίζει βαθιά την πλαγιά, με τους γκρίζους σχιστόβραχους να στοιβάζονται σαν φύλλα βιβλίου — δεν είναι τυχαίο που εδώ δίπλα δούλευαν τα σχιστήρια. Το μονοπάτι κατηφορίζει λοξά, με υπομονή, κι όποιος σηκώσει το βλέμμα βλέπει χαμηλά τον όρμο ν’ ανοίγει στο πέλαγος, με τα ερείπια της παλιάς «Φάμπρικας», του παραθαλάσσιου σχιστηρίου, να στέκουν ακόμη δίπλα στο κύμα.

Η πρόσκληση κλείνει όπως αρμόζει σε τέτοιο ταξίδι: «και καλή επιστροφή». Όσοι βρεθούν τη Δευτέρα στον μόλο, θα κάνουν κάτι που στην Τήνο κρατάει αιώνες — θα πάνε τη λειτουργία εκεί που δεν φτάνει ο δρόμος, σε μια εκκλησιά που τη χτίζει, σταγόνα-σταγόνα, το ίδιο το νησί.

Πηγή πρόσκλησης: δημόσια ανάρτηση στο Facebook (Theo Perrakis) · Φωτογραφίες: αρχείο Tinos Live, Νοέμβριος 2021