Το Πηγάδι των Πλατιών ξαναβρήκε το φως του

Πριν από το νερό της βρύσης, πριν από τις δεξαμενές και τα δίκτυα, κάθε χωριό της Τήνου είχε ένα σημείο όπου συναντιόταν ολόκληρο: το πηγάδι. Εκεί πήγαινε κανείς για νερό, εκεί άκουγε τα νέα, εκεί έδινε ραντεβού. Στα Πλατιά, στα Έξω Μέρη, αυτό το σημείο μόλις ξανάνοιξε — καθαρισμένο, στεγασμένο, πλακοστρωμένο και, κυριολεκτικά, φωτισμένο.

Δύο καμάρες και ένα μάρμαρο που έμεινε στη θέση του

Ο αναμορφωμένος υπαίθριος χώρος δείχνει καθαρά τι έγινε. Δύο καμάρες με πέτρινους θολίτες, ένας μαρμάρινος κίονας που τις χωρίζει, δύο θολωτές κόγχες πίσω τους. Στη μία, η μαρμάρινη επένδυση με τη βρύση και τη σκαλιστή γούρνα. Στην άλλη, πεζούλι για να ακουμπήσεις. Μπροστά, καινούριο πλακόστρωτο· γύρω, ασβεστωμένοι μαντρότοιχοι· και δύο φωτιστικά που τη νύχτα κάνουν το σύνολο να ξεχωρίζει από τον δρόμο.

Στο εσωτερικό, κάτω από τη δοκωτή ξύλινη στέγη, η επέμβαση κράτησε κάτι που συνήθως χάνεται: ένα κομμάτι της παλιάς λιθοδομής αφέθηκε ασοβάτιστο, σαν παράθυρο στο «πριν». Δίπλα, μια ενεπίγραφη μαρμάρινη πλάκα στη θέση της, μαρμάρινα πεζούλια και το πέτρινο δάπεδο. Δεν είναι ανακαίνιση που σβήνει την ηλικία του πράγματος — είναι αποκατάσταση που την αφήνει να φαίνεται.

Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στα εγκαίνια του αναμορφωμένου υπαίθριου χώρου στο Πηγάδι του χωριού μας.
Από την πρόσκληση του Συλλόγου Πλατιανών Τήνου

Τρία ονόματα και δύο μνήμες

Στην πρόσκληση, ο Σύλλογος Πλατιανών Τήνου ευχαριστεί «όλους όσους εργάστηκαν για την υλοποίηση του έργου» και ξεχωρίζει τρεις συνεισφορές. Δύο από αυτές γίνανε στη μνήμη ανθρώπων του χωριού:

Είναι ο τρόπος με τον οποίο συντηρούνται τα μικρά χωριά της Τήνου εδώ και δεκαετίες: ένας σύλλογος που τρέχει, μερικές οικογένειες που βάζουν, κάποιος που δίνει τα χέρια του. Και ένα κοινόχρηστο που, στο τέλος, ανήκει σε όλους.

Η ομιλία: οι Πλατιανοί λιθοξόοι

Τα εγκαίνια δεν είναι μόνο κορδέλα. Στις 18:00 της Δευτέρας ακολουθεί ομιλία του Γεωργίου Βίδου με τίτλο «Πλατιανοί Λιθοξόοι και Μαρμαρογλύπτες, μία συνοπτική αρχειακή έρευνα».

Δεν είναι τυχαίο θέμα για τα Πλατιά. Το χωριό βρίσκεται τρία χιλιόμετρα από τον Πύργο, μέσα στην περιοχή που έδωσε στο νησί — και στην Ελλάδα — γενιές μαρμαρογλυπτών. Τα ίδια τα Πλατιά έχουν ενοριακό ναό, τα Γενέθλια της Θεοτόκου, με αξιόλογο μαρμάρινο διάκοσμο, το Ηρώο των πεσόντων Πανορμιτών στους Βαλκανικούς Πολέμους, έργο του Τήνιου γλύπτη Μιχάλη Κουσκουρή, και ένα κοιμητήριο που λειτουργεί σαν υπαίθρια γλυπτοθήκη, με ανάγλυφα και επιτύμβια της τοπικής παράδοσης. Το μάρμαρο του Πηγαδιού, με άλλα λόγια, δεν ήρθε από μακριά.

Ένα χωριό 21 κατοίκων

Τα Πλατιά είναι από τους μικρότερους οικισμούς της Τήνου. Χτισμένα σε υψόμετρο 180 μέτρων, περίπου 27 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από τη Χώρα, στο πέρασμα προς τον Πάνορμο, με θέα στη βόρεια πλευρά του νησιού. Έχουν χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός από το 1978. Στην απογραφή του 2011 μετρήθηκαν 24 μόνιμοι κάτοικοι· στην απογραφή του 2021, 21.

Είκοσι ένας άνθρωποι, δηλαδή, και ένας σύλλογος με σχεδόν εννιακόσια μέλη — γιατί τα Πλατιά, όπως τόσα τηνιακά χωριά, ζουν και έξω από τα όριά τους. Το Πηγάδι που ξαναφωτίστηκε είναι ακριβώς το σημείο όπου αυτές οι δύο πλευρές του χωριού ξανασυναντιούνται.

Πηγή: η δημόσια πρόσκληση του Συλλόγου Πλατιανών Τήνου. Φωτογραφίες: από τη δημόσια εκδήλωση του Συλλόγου στο Facebook. Στοιχεία οικισμού: Βικιπαίδεια, ΕΛΣΤΑΤ (απογραφές 2011 και 2021).