Αλκοτέστ σε καβαλάρη αλόγου στην Άνδρο: πρόστιμο 700 ευρώ και 9 βαθμοί ποινής
Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας λέει ότι ο καβαλάρης είναι «οδηγός». Λέει όμως και κάτι ακόμη: ότι το άλογο δεν είναι όχημα.
Το περιστατικό έγινε στην Άνδρο και μεταδόθηκε τη Δευτέρα 24 Αυγούστου από το «Live News» του MEGA. Ένας άνδρας βρέθηκε στον δρόμο με το άλογό του, ένα ζευγάρι τον κατήγγειλε για κακοποίηση του ζώου, ακολούθησε προσαγωγή, διανυκτέρευση στο Τμήμα και αλκοτέστ. Το αποτέλεσμα: διοικητικό πρόστιμο 700 ευρώ και αφαίρεση 9 βαθμών από την άδεια οδήγησης.
Δεν γράφουμε ειδήσεις για την Άνδρο. Αυτή όμως δεν μπορεί να μας αφήσει αδιάφορους — γιατί στα νησιά μας το άλογο, το μουλάρι και ο γάιδαρος δεν είναι γραφικότητα· είναι μεταφορικό μέσο που εξακολουθεί να πατάει στην άσφαλτο. Και επειδή, όπως θα δείτε παρακάτω, τα κείμενα του νόμου δεν λένε ακριβώς αυτό που όλοι υποθέτουμε.
«Έρχονται έξι αστυνομικοί και μου λένε να πάω στο Τμήμα. Πήγα στο Τμήμα, με κράτησαν όλη τη νύχτα μέσα… Μου έγραψαν ένα πρόστιμο 700 ευρώ και αφαίρεση 9 βαθμών.»
«Μπορεί να ήταν λίγο επικίνδυνο, αλλά το βαστούσα πολύ κοντά.»
Ο αναβάτης, στο «Live News» του MEGA
Ο ίδιος χαρακτηρίζει ψευδή την καταγγελία για κακοποίηση. Οι μετρήσεις που μεταδόθηκαν ήταν δύο: 0,71 και 0,50. Κρατήστε αυτούς τους δύο αριθμούς — σε αυτούς κρίνονται και τα 700 ευρώ και οι 9 βαθμοί.
01Ο καβαλάρης είναι «οδηγός». Αυτό ο νόμος το λέει καθαρά.
Από τις 13 Σεπτεμβρίου 2025 ισχύει ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, ο ν. 5209/2025. Στο άρθρο 4, εκεί όπου δίνονται οι ορισμοί, ο «οδηγός» περιγράφεται έτσι:
«Πρόσωπο το οποίο οδηγεί κάθε είδους όχημα ή ζώα μεμονωμένα ή σε αγέλες και ποίμνια ή ζώα όταν χρησιμοποιούνται για έλξη, για τη μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων ή ίππευση.»
Η λέξη «ίππευση» βρίσκεται μέσα στον ορισμό. Ο καβαλάρης είναι οδηγός κατά τον ΚΟΚ.
Μέχρι εδώ, λοιπόν, η αστυνομία έχει δίκιο και το πράγμα φαίνεται απλό. Δεν είναι.
02Το άρθρο για το αλκοόλ δεν μιλάει για «οδηγό». Μιλάει για όχημα.
Η διάταξη που επιβάλλει τα πρόστιμα για μέθη είναι το άρθρο 46 του νέου ΚΟΚ. Η πρώτη του παράγραφος έχει σημασία λέξη προς λέξη:
«Απαγορεύεται η οδήγηση κάθε οδικού οχήματος από οδηγό, ο οποίος κατά την οδήγηση του οχήματος βρίσκεται υπό την επίδραση οινοπνεύματος…»
Και η παρ. 7, που κατατάσσει τις παραβάσεις, ξεκινά: «Οι παραβάσεις της οδήγησης οχήματος υπό την επίδραση οινοπνεύματος κατατάσσονται ως εξής…»
Το ερώτημα γίνεται τότε ένα και μόνο: είναι το άλογο «όχημα»; Ο ίδιος ο νόμος απαντά. Στο άρθρο 4 το «οδικό όχημα» ορίζεται ως «το μεταφορικό ή άλλων χρήσεων μέσο που κινείται στις οδούς… και οδηγείται από πρόσωπο». Και στο άρθρο 3, που ορίζει πού εφαρμόζεται ο Κώδικας, τα ζώα απαριθμούνται χωριστά από τα οχήματα: «σε οδούς και σε χώρους που χρησιμοποιούνται για δημόσια κυκλοφορία οχημάτων, πεζών και ζώων».
Ο ΚΟΚ δηλαδή ξέρει πολύ καλά να ξεχωρίζει το ζώο από το όχημα — και το κάνει από την πρώτη κιόλας σελίδα του.
03Ο νομοθέτης ήξερε να επεκτείνει τη διάταξη. Την επέκτεινε στα σκάφη, όχι στα ζώα.
Αν κάποιος σκεφτεί «μα προφανώς εννοείται ότι πιάνει και τον καβαλάρη», η απάντηση βρίσκεται στην τελευταία παράγραφο του ίδιου άρθρου. Ο νομοθέτης του 2025 φρόντισε ρητά να απλώσει τους κανόνες της μέθης και κάπου αλλού:
«Οι παρ. 1 έως και 6 εφαρμόζονται κατ’ αναλογία στους κυβερνήτες ή χειριστές των μικρών σκαφών, των θαλάσσιων μέσων αναψυχής και των μηχανοκίνητων λέμβων και ταχύπλοων σκαφών…»
Σκάφη ναι. Ζώα, ποδήλατα ή αναβάτες — πουθενά. Το άρθρο 46 έχει δέκα παραγράφους και καμία δεν αναφέρει ζώο.
04Το άρθρο που υπάρχει για τα άλογα προβλέπει 150 ευρώ
Ο νέος ΚΟΚ δεν αγνοεί τα ζώα. Έχει δικό του άρθρο, το 18, με τίτλο «Ζώα, αναβάτες αλόγων, συνοδοί και οδηγοί ζώων». Η πρώτη του παράγραφος είναι ακριβώς αυτή που επικαλέστηκαν τα δελτία:
«Ζώα επιτρέπεται να οδηγούνται μόνο από ανθρώπους απόλυτα ικανούς στον χειρισμό τους και που είναι σε θέση να τα ελέγχουν πλήρως.» […] «Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε2-Α, εκτός εάν τιμωρούνται βαρύτερα με άλλη διάταξη.»
Κατηγορία Ε2-Α, κατά το άρθρο 108, σημαίνει διοικητικό πρόστιμο 150 ευρώ. Χωρίς βαθμούς ποινής, χωρίς αφαίρεση διπλώματος.
Το άρθρο 18 δεν αναφέρει πουθενά οινόπνευμα και δεν παραπέμπει στο άρθρο 46. Η επιφύλαξη «εκτός εάν τιμωρούνται βαρύτερα με άλλη διάταξη» είναι μάλλον το μόνο νήμα από το οποίο μπορεί να κρεμαστεί ένα πρόστιμο 700 ευρώ — και είναι λεπτό νήμα, γιατί η «άλλη διάταξη» πρέπει πρώτα να έχει εφαρμογή.
05Και οι 9 βαθμοί; Το σύστημα αφορά ρητά μηχανοκίνητα
Οι «βαθμοί» δεν προβλέπονται καν στο άρθρο 46. Προέρχονται από το Σύστημα Ελέγχου Συμπεριφοράς Οδηγών (ΣΕΣΟ). Το άρθρο 110 παρ. 2 του νέου ΚΟΚ το ονομάζει, με τα ίδια του τα λόγια, Σύστημα «μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοποδηλάτων», ενώ η ΚΥΑ 21504/2601/2007 που το εξειδικεύει ορίζει ότι εντάσσεται η οδική συμπεριφορά «κατόχων άδειας οδήγησης αυτοκινήτων, μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων». Στον πίνακα των βαθμών δεν υπάρχει καμία εγγραφή για παράβαση σχετική με ζώα.
06Το αριθμητικό: τα 700 ευρώ βγαίνουν μόνο με μία ανάγνωση των μετρήσεων
Το άρθρο 46 παρ. 7 έχει τρεις κλίμακες, και η κάθε μία δίνεται σε δύο μονάδες — γραμμάρια ανά λίτρο αίματος (g/l) ή χιλιοστά του γραμμαρίου ανά λίτρο εκπνεόμενου αέρα (mg/l), δηλαδή τη μέτρηση του αλκοολομέτρου:
| Κλίμακα | Αίμα (g/l) | Εκπνοή (mg/l) | Κύρωση | Βαθμοί |
|---|---|---|---|---|
| περ. α΄ — Ε3-Β | 0,50 – 0,80 | 0,25 – 0,40 | 350 € + 30 ημέρες | 5 |
| περ. β΄ — Ε4 | 0,80 – 1,10 | 0,40 – 0,60 | 700 € + 90 ημέρες | 9 |
| περ. γ΄ — Ε4 | άνω του 1,10 | άνω του 0,60 | 1.200 € + 180 ημέρες + φυλάκιση ≥ 2 μηνών | — |
Οι δύο αριθμοί που ακούστηκαν ήταν 0,71 και 0,50. Αν πρόκειται για γραμμάρια ανά λίτρο αίματος, και οι δύο πέφτουν στην πρώτη κλίμακα — δηλαδή 350 ευρώ και 5 βαθμοί, όχι 700 και 9. Αν πρόκειται για μέτρηση αλκοολομέτρου, τότε η δεύτερη τιμή, το 0,50, πέφτει ακριβώς μέσα στη ζώνη 0,40–0,60 — και τα 700 ευρώ με τους 9 βαθμούς βγαίνουν στη δεκάρα. Η δεύτερη ανάγνωση είναι η μόνη που εξηγεί το πρόστιμο· τα ρεπορτάζ όμως μετέδωσαν τους αριθμούς χωρίς να ξεκαθαρίσουν τη μονάδα.
07Τι μένει ανοιχτό
- Ποιο άρθρο εφαρμόστηκε; Κανένα από τα ρεπορτάζ δεν αναφέρει τη διάταξη πάνω στην οποία γράφτηκε η κλήση.
- Σε ποια μονάδα ήταν οι μετρήσεις; Από αυτό και μόνο κρίνεται αν το ποσό είναι 350 ή 700 ευρώ.
- Πώς χρεώνονται βαθμοί σε σύστημα που ο ίδιος ο νόμος περιγράφει ως σύστημα μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοποδηλάτων;
- Ο ίδιος λέει ότι δεν ήταν καβάλα, αλλά κρατούσε το άλογο από κοντά. Ο ΚΟΚ ξεχωρίζει τον «αναβάτη» από τον «συνοδό» — και η διαφορά δεν είναι ρητορική.
Γιατί μας αφορά και στην Τήνο
Στα χωριά μας τα ζώα κατεβαίνουν ακόμη στους δρόμους — στα μονοπάτια, στα καλντερίμια, σε δρόμους χωρίς πεζοδρόμιο. Το πώς διαβάζεται ο νέος ΚΟΚ σε ένα νησί των Κυκλάδων δεν είναι θεωρητικό ζήτημα: ορίζει τι μπορεί να γράψει μια κλήση σε έναν κτηνοτρόφο, σε έναν καβαλάρη πανηγυριού, σε όποιον γυρίζει το ζώο του σπίτι μετά τη δουλειά.
Το ζητούμενο δεν είναι να κυκλοφορεί κανείς μεθυσμένος — ούτε με αυτοκίνητο, ούτε με άλογο. Είναι να ξέρουμε ποιος κανόνας ισχύει, με ποιο ποσό και με ποια συνέπεια. Γιατί ένα πρόστιμο που δεν στηρίζεται σε διάταξη είναι, στην πράξη, ένα πρόστιμο που ακυρώνεται.
Η εικόνα της κεφαλίδας είναι ψηφιακή σύνθεση και δεν απεικονίζει το περιστατικό.
Πηγές: «Live News» / MEGA (24.8.2026) · iefimerida · Εν Άνδρω. Νομοθεσία: ν. 5209/2025 (ΦΕΚ Α΄ 100/13.6.2025) — άρθρα 3, 4, 18, 46, 108, 110· ΚΥΑ 21504/2601/2007 (ΦΕΚ Β΄ 623/2007) για το ΣΕΣΟ. Τα αποσπάσματα του νόμου παρατίθενται αυτούσια.