Η Καταπολιανή πανηγυρίζει: το μοναστήρι που χτίστηκε δύο φορές
Ιδρύθηκε το 1708 από πέντε μοναχές, ερήμωσε, και ξαναστήθηκε εβδομήντα πέντε χρόνια αργότερα από μια Κρητικιά που είχε μαθητεύσει στην Εκατονταπυλιανή της Πάρου. Από εκείνη πήρε και το όνομά του.
Ο Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός στην Ιερά Μονή Παναγίας Καταπολιανής στα Υστέρνια Τήνου τελείται τη Δευτέρα 31 Αυγούστου στις 8:00 μ.μ., και την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου στις 7:30 π.μ. ακολουθούν Όρθρος και Πανηγυρική Θεία Λειτουργία. Η πρόσβαση γίνεται οδικώς από τα Υστέρνια.
Η 1η Σεπτεμβρίου είναι η πρώτη μέρα του εκκλησιαστικού έτους. Στα Υστέρνια είναι και κάτι ακόμη: η μέρα που ανοίγει το καθολικό του μοναστηριού ψηλά στη βουνοπλαγιά, εκεί που το βλέμμα πέφτει κατευθείαν στο Αιγαίο.
Δύο ιδρύσεις, μία εκκλησία
Το μοναστήρι δεν ξεκίνησε με μία γυναίκα, αλλά με πέντε. Το 1708 η μοναχή Θεοδούλη, κόρη του Φραγκίσκου Κουκουλά, μαζί με τη Θεοδοσία, τη Μακαρία, τη Μαγδαληνή και τη Θεονύμφη, κατέθεσαν αίτηση στον Βενετό προβλεπτή Φραντσέσκο Μπερεγκάν. Ήταν 2 Μαΐου. Η άδεια ήρθε δέκα μέρες μετά.
Όταν οι ιδρύτριες πέθαναν, το μοναστήρι ερήμωσε. Έμεινε έτσι δεκαετίες.
Γύρω στο 1783 έφτασε στην Τήνο η Μελανθία, Κρητικιά με δική της περιουσία, που είχε ζήσει μοναχή στην Εκατονταπυλιανή της Πάρου. Ξανάχτισε το μοναστήρι με τα λεφτά της και με εράνους που έκανε στην Κωνσταντινούπολη, και του έδωσε το όνομα Καταπολιανή — από τη μονή που την είχε δεχτεί πρώτη. Πέτυχε να αναγνωριστεί ως σταυροπηγιακό από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Γαβριήλ Δ΄ και ξανά, το 1806, από τον Γρηγόριο Ε΄.
Διατηρείτε το πηγάδι καθαρόΗ επιγραφή, «ἐκ τῆς Μονῆς»
Πώς έφτασε στα χέρια της ενορίας
Η μοναστική κοινότητα έσβησε σιγά σιγά. Το 1925 οι δύο τελευταίες μοναχές, η Κασσιανή και η Θεοφανώ Ρενιέρη, δώρισαν το μοναστήρι στην ενορία της Αγίας Παρασκευής των Υστερνίων. Εκεί ανήκει μέχρι σήμερα — και γι’ αυτό ο εορτασμός γίνεται από την ενορία, όχι από αδελφότητα.
Και τον Νοέμβριο
Η Καταπολιανή δεν γιορτάζει μόνο τον Σεπτέμβριο. Στις 21 Νοεμβρίου, στα Εισόδια της Θεοτόκου, το καθολικό ανοίγει ξανά — μια εορτή που δεν την ξέρουν πολλοί έξω από τα Υστέρνια.
Φωτογραφίες: Tinos, Kykladen / Τήνος, Κυκλάδες
Το νησί δεν σταματά τον Σεπτέμβρη. Ο Άγιος Μηνάς στην Καρδιανή τον Νοέμβριο, τα Εισόδια στον Τριπόταμο, ο Άγιος Νικόλαος στη Στενή τον Δεκέμβριο, τα Θεοφάνεια στο λιμάνι — δεκαπέντε γιορτές από τον Οκτώβριο ως τον Μάρτιο, χωρίς τουρίστες και χωρίς ουρές.
Θα τις βρίσκετε όλες στο Εορτολόγιο Τήνου — η σελίδα ενημερώνεται και εμπλουτίζεται συνεχώς, με νέες εορτές, ώρες ακολουθιών και λεπτομέρειες από τα χωριά.
Την ίδια μέρα, την ίδια εορτή, πανηγυρίζει και ο Ιερός Ναός Παναγίας «Κακής Σκάλας», από τις ενορίες Φαλατάδου και Στενής.