Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης · 4η βραδιά
Στα ίχνη των στιγμών: η Λευκάδα του 1960 πάνω σε μια πέτρινη μάντρα του Τζάδου
Ο χαιρετισμός της δημιουργού διαβάστηκε χωρίς μικρόφωνο, με τον βοριά για υπόκρουση — και το χωριό άκουγε.
Τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου η πλατεία του Τζάδου φιλοξένησε το δεύτερο από τα τέσσερα ντοκιμαντέρ του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης που ταξίδεψαν φέτος στην Τήνο: το «Στα ίχνη των στιγμών» (Tracing Moments) της Πηνελόπης Φατούρου. Η οθόνη στημένη πάλι πάνω στην ξερολιθιά του παλιού κτηρίου, οι καρέκλες στο καλντερίμι, ο ουρανός για ταβάνι.
Η ταινία —μεγάλου μήκους, 119 λεπτών, παραγωγής 2024— χτίζεται πάνω στο φωτογραφικό αρχείο του Φριτς Μπέργκερ (Fritz Berger), Ελβετού εθελοντή που έζησε και φωτογράφισε τη Λευκάδα γύρω στο 1960. Μέσα από τις εικόνες του ξετυλίγεται η ζωή στα ορεινά χωριά μιας άλλης Ελλάδας: η φτώχεια και η απομόνωση, αλλά και η αξιοπρέπεια μιας κοινότητας που δεν υπάρχει πια. Έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, τον περασμένο Μάρτιο.
Σε ένα νησί που ξέρει από ξερολιθιές, ξενιτεμό και χωριά που άδειασαν, το υλικό δεν χρειάστηκε μεταφραστή.
Ο χαιρετισμός που δεν μπήκε σε μικρόφωνο. Η δημιουργός δεν βρισκόταν στον Τζάδο. Έστειλε χαιρετισμό, και η διοργάνωση επέλεξε συνειδητά να τον διαβάσει ζωντανά, χωρίς μικροφωνική εγκατάσταση — φωνή, πέτρα και ο βοριάς που φυσούσε όλη μέρα στο νησί. Η ηχητική καταγραφή του βγήκε δύσκολα ακουστή· η αίσθηση της βραδιάς, όχι.
Αριστερά: ο χαιρετισμός της Πηνελόπης Φατούρου διαβάζεται στην πλατεία. Δεξιά: το φως που έσβηνε λίγο πριν ανάψει η οθόνη.
Ένα βίντεο αντί για μια κακή ηχογράφηση
Ο Γιώργος Βιδάλης, που κατέγραψε τη βραδιά, δεν κράτησε την προβληματική ηχογράφηση. Έστησε στη θέση της ένα σύντομο βίντεο με στιγμές της βραδιάς και όσα κομμάτια του χαιρετισμού ακούγονται. «Της νύχτας τα καμώματα το πόνημα», γράφει ο ίδιος, «μα πιστεύω ότι τουλάχιστον περνάει η αυθεντική αίσθηση της ξεχωριστής βραδιάς».
Τζάδος, 7 Σεπτεμβρίου 2026 — βίντεο: Γιώργος Βιδάλης.
Τις μνήμες της Λευκάδας τις κουβαλώ σαν εικόνες μέσα μου.Από τον καταληκτικό τίτλο της ταινίας
Τι απομένει από το αφιέρωμα
- Απόψε, Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου, 20:30 — «Θραξ Πανκς Κουζίν» του Γιώργου Σπυρίδη
- Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου, 20:30 — «Το πολλαπλό σου είδωλο. Χειμερινοί κολυμβητές» των Γιάννη Αγγελάκη και Ανδρέα Σιαδήμα
Πλατεία Τζάδου · Είσοδος ελεύθερη · Διοργάνωση: Πολιτιστικός Σύλλογος Χωριού Τζάδου Τήνου «Η Αγία Άννα».
Πρόσβαση: ο Τζάδος βρίσκεται επάνω στον κεντρικό δρόμο της Τήνου.
Έξι βράδια, μια πέτρινη μάντρα για οθόνη και ένα χωριό που έγινε αίθουσα. Τα φώτα σβήνουν την Τετάρτη.
Φωτογραφίες & βίντεο: Γιώργος Βιδάλης. Στοιχεία ταινίας: Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.