Αξιοπρέπεια, δικαιοσύνη, κοινό καλό: το μήνυμα του Πάπα για την εκπαίδευση

Την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ δέχθηκε στην Αίθουσα του Κονσιστορίου αντιπροσωπεία του Oriel College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης — τον Πρύτανη, μέλη και εταίρους του κολεγίου — που βρέθηκαν στη Ρώμη για τα 700 χρόνια από τη χορήγηση του βασιλικού καταστατικού του. Το κολέγιο ιδρύθηκε το 1326 επί Εδουάρδου Β΄ με το όνομα «Οίκος της Μακαρίας Παρθένου Μαρίας στην Οξφόρδη».

Ο Ποντίφικας στάθηκε στον άνθρωπο που συνδέει το κολέγιο με την Καθολική Εκκλησία: τον άγιο Ιωάννη Ερρίκο Νιούμαν, φοιτητή και έπειτα εταίρο του Oriel. Τον χαρακτήρισε «λαμπρό παράδειγμα λογίου» που έδειξε το αδιαχώριστο πίστης και λόγου «όχι μόνο στα έργα του, αλλά ακόμη πιο αξιοθαύμαστα στη ζωή του».

Υπήρχε μεγάλη συγκεκριμένη υπόσταση στις ιδέες του, καθώς οι θρησκευτικές του πεποιθήσεις ήταν ριζωμένες στην προσωπική του σχέση με τον Θεό.Πάπας Λέων ΙΔ΄, 4 Σεπτεμβρίου 2026

01Τι ζήτησε ο Πάπας

Το κεντρικό σημείο της ομιλίας αφορούσε την εκπαίδευση. Ο Λέων ΙΔ΄ είπε ότι η σκέψη του Νιούμαν είναι «ιδιαίτερα επίκαιρη» μπροστά στις σημερινές προκλήσεις, γιατί προτείνει «μια χριστιανική διαμόρφωση που αγκαλιάζει ολόκληρο το πρόσωπο και μετρά την αξία της εκπαίδευσης με βάση την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, τη δικαιοσύνη και την ικανότητα να υπηρετεί κανείς το κοινό καλό».

Κάλεσε τα μέλη του κολεγίου «να αναζητούν την αλήθεια με θάρρος» και να προωθούν αυτό το «ολοκληρωμένο ανθρωπολογικό όραμα», ώστε η δουλειά τους να διευκολύνει μια συνάντηση «καρδιά με καρδιά» — φράση δανεισμένη από το έμβλημα του ίδιου του Νιούμαν, cor ad cor loquitur.

02Γιατί ο Νιούμαν, τώρα

Η αναφορά δεν ήταν τυχαία ούτε μόνο επετειακή. Ο Νιούμαν, Άγγλος κληρικός που πέρασε από την Αγγλικανική στην Καθολική Εκκλησία και έγινε καρδινάλιος, ανακηρύχθηκε άγιος το 2019. Τον περασμένο Οκτώβριο, με την αποστολική επιστολή «Σχεδιάζοντας νέους χάρτες ελπίδας» (28 Οκτωβρίου 2025), ο Λέων ΙΔ΄ τον ανακήρυξε Διδάσκαλο της Οικουμενικής Εκκλησίας και συμπροστάτη της εκπαιδευτικής αποστολής της Εκκλησίας. Στην ομιλία του ο Πάπας χαρακτήρισε «πρόνοια» το ότι το προσκύνημα των Οξφορδιανών συνέπεσε χρονικά με ένα γεγονός τέτοιας σημασίας.

Με άλλα λόγια: το κείμενο που παρήγαγε τη φράση «ανθρώπινη αξιοπρέπεια, δικαιοσύνη και κοινό καλό» δεν είναι μια ευχή προς ένα αγγλικό κολέγιο. Είναι το εγχειρίδιο που η Καθολική Εκκλησία δίνει σε κάθε σχολείο της.

03Και στην Τήνο: τα Λουτρά

Η εκπαιδευτική αποστολή για την οποία μίλησε ο Πάπας έχει στην Τήνο μακρά ιστορία. Δύο μοναχικά τάγματα, δύο διαφορετικές διαδρομές, το ίδιο σημείο στον χάρτη: τα Λουτρά.

Ο Νιούμαν δεν πέρασε ποτέ από την Τήνο και τα Λουτρά δεν είναι Οξφόρδη. Οι Ουρσουλίνες όμως ήρθαν στο νησί με τον ίδιο σκοπό που περιέγραψε ο Πάπας: τη μόρφωση του ανθρώπου.

Το κτίριο στα Λουτρά στέκει. Και εξακολουθεί να είναι σχολείο.