Είδος προς εξαφάνιση τα ξύλινα καΐκια της Τήνου — σε απεργία διαρκείας οι ψαράδες: «Σε τρία χρόνια δεν θα τρώτε ελληνικό ψάρι»

Πού είναι τα ξύλινα τρεχαντήρια που στόλιζαν κάποτε το λιμάνι μας; Διαλύθηκαν με την απόσυρση, τα καύσιμα ακρίβυναν, και στα ανοιχτά του νησιού ψαρεύουν τουρκικές μηχανότρατες.

Κοιτάξτε προσεκτικά τη φωτογραφία. Χειμώνας του 2004, το χιόνι έχει στρώσει την προκυμαία της Τήνου και τα καΐκια είναι δεμένα το ένα δίπλα στο άλλο, με τα δίχτυα και τα βαρούλκα σκεπασμένα. Είναι ψαροκάικα με νηολόγιο Τήνου. Τα περισσότερα από αυτά δεν υπάρχουν πια.

Την ίδια εβδομάδα που ανοίγει η νέα αλιευτική περίοδος, οι ψαράδες σε όλη τη χώρα έδεσαν τα σκάφη τους. Στην Ιχθυόσκαλα του Κερατσινίου, στον Θερμαϊκό και σε άλλα λιμάνια, η φράση που ακούστηκε περισσότερο ήταν μία: «Σε τρία χρόνια δεν θα τρώτε ελληνικό ψάρι».

«Εμείς χρεοκοπήσαμε»

Την 1η Οκτωβρίου οι αλιείς σταμάτησαν τη δουλειά. Όπως μετέδωσαν το in.gr και άλλα μέσα, ο πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών Αλιευτικών Σκαφών Παράκτιας Αλιείας και Αλιευτικού Τουρισμού, Νικόλαος Σταμούλης, προειδοποίησε ότι σε τρία χρόνια στο τραπέζι θα έρχεται τουρκικό ψάρι, όχι ελληνικό. Στον Θερμαϊκό τα καΐκια βγήκαν στη θάλασσα με καπνογόνα και κόρνες. «Εμείς χρεοκοπήσαμε, ας το καταλάβει η κυβέρνηση», ήταν το μήνυμά τους.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Μηχανοτρατών «Το Αιγαίο», Ευάγγελος Αραπάκης, είπε ότι για πρώτη φορά στην ιστορία της αλιείας η νέα περίοδος δεν ξεκινά σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με το newsbomb.gr, περίπου 12.000 σκάφη μένουν δεμένα.

Η απεργία είναι πλέον διαρκείας. Οι εκπρόσωποι των αλιέων συναντήθηκαν με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτη Σχοινά, χωρίς συμφωνία. Όπως μετέδωσε το Star, στο τραπέζι μπήκαν αναδρομική επιδότηση στο πετρέλαιο, αποζημιώσεις για τις ζημιές στα δίχτυα και ευρωπαϊκά κονδύλια για τον εκσυγχρονισμό του στόλου. Οι ψαράδες λένε ότι αυτά δεν φτάνουν και τα καΐκια μένουν δεμένα.

Τι λένε οι ψαράδες

Οι δηλώσεις των αλιέων από τις ιχθυόσκαλες και τον Θερμαϊκό, όπως τις μετέδωσαν τα κανάλια:

Η αιτία είναι το κόστος. Η τιμή του πετρελαίου ανέβηκε απότομα με την κρίση στη Μέση Ανατολή. Μια μεσαία μηχανότρατα καίει περίπου χίλια λίτρα τη μέρα, και μόνο τα καύσιμα της κοστίζουν πλέον πάνω από 20.000 ευρώ τον μήνα παραπάνω. Οι ψαράδες ζητούν από την κυβέρνηση στήριξη ανάλογη με αυτή που δίνουν άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το λιμάνι που θυμόμαστε

Στο καρέ από την εκπομπή «Thalassa» της γαλλικής τηλεόρασης, που είχε γυριστεί στην Τήνο, μετράμε πάνω από δεκαπέντε ψαροκάικα μόνο σε αυτό το κομμάτι του λιμανιού. Μικρά τρεχαντήρια, βάρκες με τα δίχτυα απλωμένα, σκάφη με τη σημαία στο κατάρτι.

Σήμερα, όποιος περπατήσει στην ίδια προκυμαία θα βρει ελάχιστα ξύλινα τρεχαντήρια. Κάποια πουλήθηκαν, άλλα έμειναν στη στεριά χωρίς ψαρά. Πολλά όμως δεν «έφυγαν»: διαλύθηκαν.

Η μπουλντόζα της απόσυρσης

Για τρεις δεκαετίες, τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση του αλιευτικού στόλου έδιναν αποζημίωση στον ψαρά που αποσύρει το σκάφος του. Η προϋπόθεση ήταν το καΐκι να καταστραφεί. Ξύλινα σκάφη, πολλά σε καλή κατάσταση, έφτασαν στο ναυπηγείο και τα έσπασαν μπουλντόζες και τσεκούρια.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχει δημοσιεύσει η Καθημερινή, από το 1991 ως το 2017 διαλύθηκαν περίπου 12.500 παραδοσιακά καΐκια, από έναν στόλο που ήταν κάποτε ο μεγαλύτερος της Ευρώπης. Τα καρνάγια, που τη δεκαετία του ’60 ήταν γύρω στα τριακόσια σε όλη την Ελλάδα, έχουν μείνει λιγότερα από τριάντα. Ένα από τα πιο γνωστά, το ναυπηγείο Λέκκα στην Κοιλάδα της Ερμιονίδας, που από το 1967 είχε ναυπηγήσει πάνω από τετρακόσια ξύλινα σκάφη, σταμάτησε κι αυτό. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Παραδοσιακών Σκαφών ζητά από το 1999 να βρεθεί άλλη χρήση για τα σκάφη που αποσύρονται, χωρίς να χάνουν οι ψαράδες την αποζημίωση.

Ο στόλος συνεχίζει να μικραίνει. Κατά την ΕΛΣΤΑΤ, τα μηχανοκίνητα αλιευτικά σκάφη ήταν 11.416 το 2024, 5,2% λιγότερα από την προηγούμενη χρονιά. Τα αλιεύματα έπεσαν 11,3% και οι εργαζόμενοι στην αλιεία 7,4%.

Και οι τουρκικές μηχανότρατες

Το καλοκαίρι, τουρκικά αλιευτικά έμεναν για μέρες σχεδόν ακίνητα στα ανοιχτά του Αγίου Φωκά και ανάμεσα σε Τήνο, Σύρο και Μύκονο. Τα έβλεπαν οι λουόμενοι από την παραλία, και ο λόγος που δινόταν ήταν ο καιρός. Οι Έλληνες ψαράδες λένε ότι τέτοια σκάφη κινούνται στα νερά των νησιών ουσιαστικά ανεξέλεγκτα.

Δεν είναι μόνο η Τήνος. Τον Ιούλιο, το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» κατήγγειλε ότι τέσσερις τουρκικές μηχανότρατες ψάρευαν για μέρες σε ελληνικά χωρικά ύδατα ανάμεσα σε Σάμο, Φούρνους και Πάτμο, ακόμη και μέσα στη θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή των Φούρνων. Οι ψαράδες καταγγέλλουν επίσης ότι ψάρι που πιάνεται εκεί καταλήγει να πουλιέται στις ελληνικές αγορές ως εισαγόμενο. Το θέμα έφτασε με ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ο Έλληνας ψαράς πληρώνει ακριβό πετρέλαιο, βλέπει το καΐκι του να διαλύεται με επιδότηση και συναντά στα ανοιχτά σκάφη που ψαρεύουν χωρίς τους δικούς του περιορισμούς. Αυτό λένε σήμερα στις ιχθυόσκαλες.

Πηγές: in.gr · newsbomb.gr · Καθημερινή, «Μια θάλασσα χωρίς καΐκια» · Το Βήμα