Σχεδόν σαράντα παιδιά μετά τον πόλεμο, κανένα σήμερα: η παλιά φωτογραφία του Δημοτικού των Υστερνίων

Μια ασπρόμαυρη φωτογραφία, μια σειρά παιδιά μπροστά στον τοίχο του σχολείου — και μια διαπίστωση που ισχύει για τα περισσότερα χωριά της Τήνου.

«Το δημοτικό σχολείο στα Υστέρνια της Τήνου μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο είχε σχεδόν 40 παιδιά. Σήμερα δεν έχει κανένα παιδί.» Με αυτά τα λόγια ο Διονύσης Μεσσάρης ανάρτησε στο Facebook μια παλιά φωτογραφία των μαθητών του χωριού. Και πρόσθεσε: «Το ίδιο συμβαίνει στα περισσότερα χωριά της χώρας μας».

Τα παιδιά της φωτογραφίας

Κοριτσάκια με ποδιές και κοτσίδες, αγοράκια με κοντά παντελόνια, στημένα σε δύο σειρές μπροστά στο σχολείο. Πίσω τους το μεγάλο παράθυρο και ο ασβεστωμένος τοίχος. Τα πιο μικρά μπροστά, τα μεγαλύτερα πίσω.

Η ανάρτηση συγκίνησε όσους την είδαν. «Με μεγάλη συγκίνηση το δανείζομαι. Όμορφες ψυχούλες!!», έγραψε μια αναγνώστρια — και αμέσως μετά, πως για μια στιγμή έψαχνε κάποιον γνωστό της ανάμεσα στα παιδιά, «αλλά δεν έβγαιναν τα χρόνια».

Τα Υστέρνια σε αριθμούς

Τα Υστέρνια, το χωριό των μαρμαροτεχνιτών πάνω από τον Όρμο, είναι σήμερα ένα από τα πιο γνωστά χωριά της Τήνου — με τα σπίτια τους κρεμασμένα στην πλαγιά και τη θέα στο Αιγαίο. Κάτοικοι όμως έχουν μείνει λίγοι.

Αυτά είναι τα στοιχεία της απογραφής του 2021 της ΕΛΣΤΑΤ, όπως τα δημοσιεύει ο Δήμος Τήνου. Με 91 μόνιμους κατοίκους στο ίδιο το χωριό, τα σαράντα παιδιά της φωτογραφίας θα ήταν σχεδόν οι μισοί κάτοικοι των σημερινών Υστερνίων.

Η Χώρα γεμίζει, τα χωριά αδειάζουν

Η απογραφή καταγράφει 8.934 κατοίκους σε όλη την Τήνο. Από αυτούς, οι 4.936 ζουν στη Χώρα — δηλαδή περισσότεροι από τους μισούς κατοίκους του νησιού.

Στα χωριά οι αριθμοί είναι μικροί: η Στενή έχει 265 κατοίκους, η Κώμη 203, η Καλλονή 192, ο Φαλατάδος 190, η Καρδιανή 118, ο Κάμπος 64. Ο Πύργος, το μεγαλύτερο χωριό της Δημοτικής Ενότητας Πανόρμου, έχει 382· ολόκληρη η Ενότητα, με τον Όρμο Πανόρμου, τον Μαρλά και τους μικρότερους οικισμούς, 566.

Τα στοιχεία της απογραφής για την Τήνο τα είχαμε παρουσιάσει αναλυτικά όταν ανακοινώθηκαν, στο άρθρο «Η απογραφή του 2021 στην Τήνο». Και τον Αύγουστο, στο «Ρεκόρ επισκεπτών, χωριά που σβήνουν», γράψαμε για την άλλη όψη: ρεκόρ επισκεπτών στο νησί και χωριά με πέντε, τρεις, έναν κάτοικο.

Δεν συμβαίνει μόνο στην Τήνο

Για τη σχολική χρονιά 2026–27 το Υπουργείο Παιδείας κατάργησε 75 σχολικές μονάδες σε όλη τη χώρα: 43 νηπιαγωγεία και 32 δημοτικά, σύμφωνα με τα Νέα. Τα «πρωτάκια» στην Α΄ Δημοτικού ήταν 105.400 το 2015–16· φέτος είναι περίπου 70.000, μείωση 33,6% σε έντεκα χρόνια. Το Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών εκτιμά ότι το 2031–32 θα πέσουν στις 57.500.

Στο Αιγαίο, η Θύμαινα, δίπλα στους Φούρνους, έχει φέτος δύο μαθητές στο δημοτικό της, όπως έγραψε το Euronews. Μια κάτοικος θυμόταν ότι όταν ήταν μικρή το σχολείο είχε 45 παιδιά — σχεδόν όσα και τα Υστέρνια της φωτογραφίας.

Έχετε κι εσείς παλιές σχολικές φωτογραφίες από τα χωριά της Τήνου; Στείλτε τις στη σελίδα του Tinos Live TV στο Facebook.

Σαράντα παιδιά σε μια φωτογραφία. Στα Υστέρνια, σήμερα, το σχολείο δεν έχει μαθητές.