Τήνος · Πολιτισμός

Έφυγε ο Χρήστος Σανταμούρης: ο Τήνιος χαράκτης που έκανε το Παρίσι δεύτερο σπίτι του — σήμερα το τελευταίο αντίο

Ο Χρήστος Σανταμούρης στο εργαστήριό του, δίπλα στην πρέσα χαρακτικής. Πηγή: δημόσιο προφίλ του στο Facebook.

Χαράκτης, ζωγράφος και γλύπτης, με σπουδές στον Πύργο, στην Αθήνα και στο Παρίσι· ιδρυτής και πρώτος πρόεδρος του Συλλόγου Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών Τήνου.

Σε ηλικία 78 ετών έφυγε από τη ζωή ο Τήνιος εικαστικός Χρήστος Σανταμούρης του Γεωργίου. Η εξόδιος ακολουθία τελέστηκε σήμερα, Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026, στις 3 το απόγευμα, στον Ιερό Ναό των Τριών Ιεραρχών στη Χώρα της Τήνου.

Τον αποχαιρέτησαν τα αδέλφια του, τα ανίψια και οι λοιποί συγγενείς — και μαζί του ένας ολόκληρος κύκλος ανθρώπων της τέχνης, στην Τήνο και στο εξωτερικό, που από χθες γεμίζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με μηνύματα, φωτογραφίες από εκθέσεις και έργα του.

Από τον Πύργο στην École des Beaux-Arts

Τα πρώτα του βήματα τα έκανε εκεί που τα έκαναν γενιές Τήνιων καλλιτεχνών: στη Σχολή Καλών Τεχνών του Πύργου, όπου φοίτησε από το 1970 ως το 1973. Ακολούθησε η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1973–1974) και στη συνέχεια η École des Beaux-Arts του Παρισιού (1975–1980). Στο Παρίσι έστησε τη ζωή και την καριέρα του, χωρίς ποτέ να κόψει τον δεσμό με το νησί.

Πολυσχιδής δημιουργός, δούλεψε τη χαρακτική, τη ζωγραφική, τη γλυπτική και την εικονογράφηση βιβλίων. Όσοι τον γνώρισαν από νέο θυμούνται ότι κινήθηκε στους καλλιτεχνικούς κύκλους της Niki de Saint Phalle και του Jean Tinguely, και ότι υπήρξε βοηθός της Μαρίνας Καρέλλα σε διάφορα έργα της.

Αυτοπροσωπογραφία του Χρήστου Σανταμούρη, σχέδιο με μολύβι
Αυτοπροσωπογραφία του Χρήστου Σανταμούρη· ο ίδιος τη χάρισε σε φίλο του συλλέκτη, σε μια στάση του στη Ραφήνα, στο ταξίδι από την Τήνο για το Παρίσι.

Ο ποιητικός λόγος γίνεται εικόνα

Το πιο γνωστό κομμάτι του έργου του είναι η συνάντηση της χαρακτικής με την ποίηση. Χάραξε 14 έργα για την «Ασκητική» του Νίκου Καζαντζάκη (1991) και, ανάμεσα στο 1997 και το 1999, τον κύκλο της «Οδύσσειας»: 24 χαρακτικά, όσες και οι ραψωδίες του έπους, σε δύο τόμους. Εικονογράφησε επίσης κείμενα του Παπαδιαμάντη και ποιητικές συλλογές, ενώ στο έργο του πέρασαν στίχοι του Ελύτη, του Ρίτσου και του Καβάφη. Στόχος του δεν ήταν να «ντύσει» το ποίημα, αλλά να μετατρέψει τον λόγο σε εικόνα.

Παρουσίασε το έργο του σε περίπου 20 ατομικές και πάνω από 140 ομαδικές εκθέσεις, και τιμήθηκε με σειρά βραβείων χαρακτικής και σχεδίου, κυρίως στη Γαλλία — ανάμεσά τους της Académie de Chaville (1985, 1989) και το Βραβείο Bracquemond στο Carrousel du Louvre, το 2006.

Γλυπτά-βιβλία του Χρήστου Σανταμούρη σε έκθεση στην Τήνο
Γλυπτά-βιβλία του Χρήστου Σανταμούρη σε έκθεση στην Τήνο.
Έργο μικτής τεχνικής του Χρήστου Σανταμούρη σε κορνίζαΈργο μικτής τεχνικής του Χρήστου Σανταμούρη σε κορνίζαΓλυπτό-βιβλίο του Χρήστου Σανταμούρη

Έργα του Χρήστου Σανταμούρη από έκθεση στην Τήνο.

Μαρμάρινο γλυπτό του Χρήστου Σανταμούρη με φόντο τη θάλασσα
Μαρμάρινο γλυπτό του Χρήστου Σανταμούρη, με φόντο το Αιγαίο. Πηγή: δημόσιο προφίλ του στο Facebook.

Ο πρώτος πρόεδρος των εικαστικών του νησιού

Το 2017 ίδρυσε τον Σύλλογο Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών Τήνου (ΣΚΕΤ Τήνου), τον οποίο προήδρευσε ως το 2022, και στη συνέχεια παρέμεινε Επίτιμος Πρόεδρος. Σε ανακοίνωσή του σήμερα, ο Σύλλογος τον αποχαιρετά ως «πολυσύνθετη προσωπικότητα» και μέντορα, που «αγάπησε την Τήνο και το Παρίσι» και μετέδωσε τις γνώσεις του και σε μαθητές του στη Γαλλία.

Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΚΕΤ αποφάσισε να παραστεί στην κηδεία ο Πρόεδρος με μέλη του Συλλόγου και να δοθεί συμβολικό χρηματικό ποσό στο Κέντρο Υγείας Τήνου, στη μνήμη του.

«Ένας καλλιτέχνης με μεγάλο έργο, σε πολλούς τομείς, θα λείψει όχι μόνο από τους οικείους του αλλά και από την Τέχνη.»
— από τον αποχαιρετισμό της σελίδας «Τήνος – Τέχνη»
Η κηδεία

Πότε: Σήμερα, Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026, στις 3 το απόγευμα.
Πού: Ιερός Ναός Τριών Ιεραρχών, Χώρα Τήνου.

Πηγές: ανακοίνωση του Συλλόγου Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών Τήνου · Argo Gallery · cityculture.gr · αναρτήσεις φίλων του και το δημόσιο προφίλ του στο Facebook (φωτογραφίες).

Καλό ταξίδι, Χρήστο.

✦ Ρητό της ημέρας«Παν μέτρον άριστον.»— Κλεόβουλος ο Ρόδιος