Με το στεφάνι μπροστά, για το Πασακρωτήρι: η μαθητιώσα νεολαία της Ιεράς Νήσου μας στους δρόμους της Χώρας — εκεί απ’ όπου ξεκίνησε το «ΟΧΙ»
Μαθητές και μαθήτριες του Γυμνασίου και του Λυκείου Τήνου στη Χώρα, 27 Οκτωβρίου 2026 · Στιγμιότυπα από δημόσια ανάρτηση στα social media
Μπλε πουλόβερ, άσπρα πουκάμισα, το δάφνινο στεφάνι στα χέρια μιας μαθήτριας. Το μεσημέρι της Τρίτης οι μαθητές της Τήνου πέρασαν από τους δρόμους της Χώρας προς το Μνημείο των Βαλκανικών Πολέμων στο Πασακρωτήρι. Αύριο, η μεγάλη μέρα — στο νησί όπου, ογδόντα έξι χρόνια πριν, ο πόλεμος είχε ήδη αρχίσει πριν καν κηρυχθεί.
Η μέρα των σχολείων
Σύμφωνα με το πρόγραμμα της Περιφερειακής Ενότητας Τήνου, η Τρίτη 27 Οκτωβρίου είναι η μέρα των σχολείων: το πρωί οι εορταστικές εκδηλώσεις μέσα στα σχολεία, στις 12:15 η συγκέντρωση των μαθητών έξω από το Γυμνάσιο Τήνου και στις 12:30, με τη Φιλαρμονική μπροστά, η πορεία προς το Μνημείο των Βαλκανικών Πολέμων στο Πασακρωτήρι, για επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων από τα σχολεία της πόλης, ενός λεπτού σιγή και τον Εθνικό Ύμνο.
Το βίντεο που μοιράστηκε δημόσια στα social media δείχνει ακριβώς αυτή τη στιγμή: τα τμήματα του Γυμνασίου και του Λυκείου Τήνου με βήμα, κόσμος στα πεζοδρόμια, και μπροστά το στεφάνι που θα κατατεθεί στο Μνημείο. Το Tinos Live TV ευχαριστεί τον Αντώνη Χαρικιόπουλο, που μοιράστηκε δημόσια το βίντεο, ώστε να το δουν και όσοι δεν βρέθηκαν στη Χώρα το μεσημέρι.
Μαθήτριες στην πορεία προς το Πασακρωτήρι · Στιγμιότυπο από δημόσια ανάρτηση στα social media
Γιατί για την Τήνο η 28η Οκτωβρίου αρχίζει τον Δεκαπενταύγουστο
Για όλη την Ελλάδα, ο πόλεμος άρχισε τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940. Για την Τήνο, είχε αρχίσει δυόμισι μήνες νωρίτερα, στο λιμάνι της, ανήμερα της μεγαλύτερης γιορτής της.
Το πρωί της 15ης Αυγούστου 1940, το εύδρομο «Έλλη» βρισκόταν αγκυροβολημένο σημαιοστολισμένο έξω από το λιμάνι της Τήνου, για να αποδώσει τιμές στη Μεγαλόχαρη, ενώ χιλιάδες προσκυνητές γέμιζαν την πόλη. Λίγο μετά τις 8:30, το ιταλικό υποβρύχιο «Delfino» το τορπίλισε άνανδρα, εν καιρώ ειρήνης και μέρα γιορτής: μια τορπίλη χτύπησε το πλοίο στο λεβητοστάσιο, άλλες δύο έσκασαν στον μόλο. Η «Έλλη» βυθίστηκε μέσα σε λίγες ώρες, με εννέα νεκρούς και είκοσι τέσσερις τραυματίες. Η ελληνική κυβέρνηση, θέλοντας να κρατήσει τη χώρα έξω από τον πόλεμο, μίλησε επισήμως για υποβρύχιο «αγνώστου εθνικότητας» — αν και τα θραύσματα των τορπιλών που περισυνελέγησαν ήταν ιταλικής κατασκευής. Όλοι ήξεραν. Με τον άνανδρο τορπιλισμό της «Έλλης», η Ιερά Νήσος είχε δεχτεί το πρώτο χτύπημα του πολέμου, και μάλιστα την ώρα της προσευχής.
Ό,τι ακολούθησε τον Οκτώβριο ήταν, ουσιαστικά, η συνέχεια εκείνου του πρωινού.
Ξημερώματα 28ης Οκτωβρίου: ο πρέσβης, ο Μεταξάς, το «ΟΧΙ»
Γύρω στις 3 τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα, Εμανουέλε Γκράτσι, χτύπησε την πόρτα του σπιτιού του πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά στην Κηφισιά και του επέδωσε το τελεσίγραφο της ιταλικής κυβέρνησης: η Ελλάδα όφειλε να επιτρέψει στα ιταλικά στρατεύματα να καταλάβουν «στρατηγικά σημεία» της επικράτειας, με προθεσμία τριών ωρών. Ο Μεταξάς απάντησε στα γαλλικά, τη γλώσσα της διπλωματίας: «Alors, c’est la guerre» — «Λοιπόν, έχουμε πόλεμο». Ο λαός το μετέφρασε σε μία λέξη: «ΟΧΙ».
Πριν καν λήξει η προθεσμία, γύρω στις 5:30 το πρωί, τα ιταλικά στρατεύματα πέρασαν την ελληνοαλβανική μεθόριο στην Ήπειρο. Οι καμπάνες χτύπησαν σε όλη τη χώρα και οι εφημερίδες κυκλοφόρησαν με έκτακτες εκδόσεις. Ο πόλεμος που είχε αρχίσει στο λιμάνι της Τήνου έπαιρνε τώρα το όνομά του.
Θεία Λειτουργία στο μέτωπο, χειμώνας 1940–41 · Φωτογραφία αρχείου
Μουλάρια με εφόδια στα χιονισμένα μονοπάτια της Πίνδου · Φωτογραφία αρχείου
Γι’ αυτό στην Τήνο τα στεφάνια της 28ης Οκτωβρίου δεν κατατίθενται μόνο στο Μνημείο Πεσόντων, αλλά και στο κενοτάφιο της «Έλλης», δίπλα στη Μεγαλόχαρη. Οι μαθητές που περπάτησαν σήμερα στη Χώρα και θα παρελάσουν αύριο στην παραλία περνούν από τον ίδιο δρόμο που περπάτησαν οι προσκυνητές εκείνου του Δεκαπενταύγουστου. Το «ΟΧΙ» έχει μια τηνιακή προϊστορία — κι αυτό είναι κάτι που τα παιδιά του νησιού το ξέρουν πριν το διδαχθούν.
Οι Εύζωνες στο Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη, στο Σύνταγμα — στον τοίχο, χαραγμένα, τα ονόματα των μαχών του ’40: Μόροβα, Κορυτσά, Τεπελένι, Κλεισούρα… Φωτογραφία: Tinos Live TV
Αύριο, Τετάρτη 28 Οκτωβρίου
Στις 10:30 η πανηγυρική Δοξολογία στη Μεγαλόχαρη και, αμέσως μετά, η επιμνημόσυνη δέηση και η κατάθεση στεφάνων στο κενοτάφιο της «Έλλης». Στις 11:30 η πομπή των μαθητών, με τη Φιλαρμονική του Π.Ι.Ι.Ε.Τ. μπροστά, προς το Μνημείο Πεσόντων στην Πλατεία Ελευθερίας, και στις 12:15 η παρέλαση των μαθητών κατά μήκος της παραλιακής οδού. Όλο το πρόγραμμα εδώ, τι λέει ο καιρός για την ώρα της παρέλασης εδώ.
Δημόσια ανάρτηση στα social media (βίντεο, 27/10/2026) · Περιφερειακή Ενότητα Τήνου, πρόγραμμα εορτασμού της 28ης Οκτωβρίου 2026 · ιστορικά στοιχεία: Πολεμικό Ναυτικό (τορπιλισμός «Έλλης», 15/8/1940), Γενικό Επιτελείο Στρατού (Ελληνοϊταλικός Πόλεμος 1940–41).
Ζήτω το ΟΧΙ — και του χρόνου, παιδιά!