«Ή ανάψτε την Τήνο ή καταργήστε τα τέλη φωτισμού»: ο ανταποδοτικός φωτισμός που καίει τη μέρα και λείπει τη νύχτα — και γιατί το «μισό φως» είναι το πιο επικίνδυνο
Φωτιστικά αναμμένα μέρα μεσημέρι, κολόνες σβηστές τη νύχτα και δρόμοι όπου το φως εναλλάσσεται με το σκοτάδι. Τα τέλη φωτισμού είναι ανταποδοτικά και τα πληρώνουμε όλοι. Με φωτογραφίες και βίντεο, ημερομηνίες και ώρες, από τον Ιούλιο ως αυτή την εβδομάδα.
Ακούγεται πια στα καφενεία: «Αφήστε τα όλα σβηστά και καταργήστε μας τα τέλη φωτισμού». Είναι υπερβολή, και όποιος τη λέει το ξέρει. Τη λέει όμως επειδή περιγράφει κάτι που βλέπει όποιος κυκλοφορεί στην Τήνο μετά τη δύση του ήλιου. Και δεν μιλάμε για ένα απομακρυσμένο μονοπάτι. Μιλάμε για δρόμους από τους οποίους περνούν κάθε βράδυ αυτοκίνητα και πεζοί.
Στη Λεωφόρο με τα ψώνια, στο σκοτάδι
Στη Λεωφόρο Τριποτάμου, στο ύψος του πολυκαταστήματος, περπατούν κάθε απόγευμα άνθρωποι με καροτσάκια και με σακούλες με ψώνια. Χθες το βράδυ, Τρίτη 10 Νοεμβρίου, το κομμάτι αυτό ήταν σκοτεινό. Είναι ο ίδιος δρόμος για τον οποίο γράφαμε τον Αύγουστο ότι το πεζοδρόμιο είναι το οδόστρωμα. Όταν ο πεζός περπατά πάνω στην άσφαλτο, το φως δεν είναι πολυτέλεια. Και το φως που βλέπει κανείς εκεί το βράδυ δεν είναι του δρόμου: είναι οι βιτρίνες των καταστημάτων και τα φώτα των αυτοκινήτων που περνούν.
Στην Τριών Ιεραρχών, λίγα μέτρα από το Δημαρχείο
Η οδός Τριών Ιεραρχών, που συνεχίζει ως Αγίου Στυλιανού, απέχει μόλις λίγα μέτρα από το Δημαρχείο, στο κέντρο της πόλης. Είναι ένας όμορφος δρόμος, και έχει κίνηση: εκεί αφήνουν το αυτοκίνητό τους το καλοκαίρι όσοι δεν βρίσκουν πάρκινγκ, από εκεί πηγαινοέρχονται όσοι ανεβαίνουν στο Κοιμητήριο, εκεί μένουν οι περίοικοι, και πολλοί τον διαλέγουν για περπάτημα και για τρέξιμο. Και είναι αφώτιστος. Δεν είναι κάτι καινούργιο: έτσι ήταν και το καλοκαίρι. Τη νύχτα της 24ης Αυγούστου, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, τον δρόμο τον φώτιζε το φεγγάρι.
Λίγο πιο πάνω, στο Κοιμητήριο, φως μέρα νύχτα
Λίγο πιο πάνω, στο Κοιμητήριο, συμβαίνει το ανάποδο: ένα φανάρι ανάβει μέρα νύχτα. Οι δύο φωτογραφίες έχουν έναν μήνα διαφορά, και οι δύο είναι τραβηγμένες με το φως της ημέρας.
Ειλικρινά, δεν ξέρουμε τι ισχύει για τους κεκοιμημένους μας. Αν χρειάζονται φως και τη μέρα και τη νύχτα, καλώς ανάβει. Απλώς ρωτάμε, δεν ξέρουμε· διαπίστωση κάνουμε. Λίγο πιο κάτω, στην Αγίου Στυλιανού, που οδηγεί μεταξύ άλλων και στο Κοιμητήριο, οι ζωντανοί περπατούν στο σκοτάδι.
Ο Περιφερειακός: αναμμένα τη μέρα, σβηστά τη νύχτα
Όλο το καλοκαίρι βλέπαμε στον Περιφερειακό της Χώρας φωτιστικά αναμμένα την ημέρα. Τον Αύγουστο το κάναμε «Απορία της εβδομάδας». Τρεις μήνες μετά, η εικόνα είναι η ίδια.
Το βράδυ, στον ίδιο δρόμο, τα μισά είναι σβηστά. Στις 3 Νοεμβρίου, λίγο πριν από τις επτά το βράδυ:
Το ίδιο και το καλοκαίρι. Βίντεο της 7ης Αυγούστου, στις 21:32:
Και όταν πέφτει το φως, δεν ανάβουν όλα μαζί:
Και δεν πρόκειται για παλιό, ξεχασμένο δίκτυο. Το έργο αποκατάστασης του Περιφερειακού έγινε πριν από περίπου δύο χρόνια, και τότε ανοίχτηκε ολόκληρη τάφρος στο πλάι του δρόμου για να περαστούν καινούργια καλώδια. Τι συμβαίνει, λοιπόν, με το δίκτυο;
Εκτυφλωτικό φως στην Ξινάρα, σβηστή κολόνα στην Κάτω Κώμη
Στην Ξινάρα, ένα χωριό που τον χειμώνα δεν έχει σχεδόν κανέναν μόνιμο κάτοικο, το φως είναι εκτυφλωτικό. Χθες το βράδυ, λίγο μετά τις οκτώ, τα φωτιστικά ήταν αναμμένα το ένα μετά το άλλο, σε όλο το μήκος του δρόμου. Δεν λέμε να μην έχει φως η Ξινάρα· ας έχει και η Ξινάρα.
Λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα, στην Κάτω Κώμη, όπου ζει κόσμος όλο τον χρόνο, το Σάββατο 7 Νοεμβρίου, λίγο μετά τις εννέα το βράδυ, το φωτιστικό της κολόνας ήταν σβηστό:
Και στον Πάνορμο: «μέρα-νύχτα»
Το ίδιο βλέπουν και οι αναγνώστες μας. Η Μάγδα Παπαδημητρίου-Σαμοθράκη έγραψε δύο φορές στον τοίχο του Tinos Live TV για τον Πάνορμο. Στις 14 Σεπτεμβρίου ρωτούσε γιατί καίνε οι λάμπες στον πάνω Πάνορμο μέρα-νύχτα. Δέκα μέρες αργότερα σημείωνε ότι τα φώτα καίνε πλέον όλη μέρα στο μουράγιο. Και τις δύο φορές με την ίδια απορία: κανείς αρμόδιος δεν το έχει δει; Την ευχαριστούμε.
Το «μισό φως» είναι πιο επικίνδυνο από το σκοτάδι
Η έλλειψη φωτισμού δεν είναι θέμα αισθητικής. Μπορεί να προκαλέσει ατύχημα. Το είδαμε προχθές στον Πάνορμο: αναγνώστριά μας, κάτοικος του χωριού, μας έγραψε για το κενό στο λιμάνι όπου άνθρωπος σκόνταψε κι έπεσε μπρούμυτα το βράδυ του Σαββάτου, σε σημείο που, όπως μας είπε, δεν φωτίζεται καλά. Έχει δίκιο, και την ευχαριστούμε.
Το ρεπορτάζ της 9ης Νοεμβρίου από τον Πάνορμο. Πατήστε στην εικόνα για να το διαβάσετε.
Υπάρχει όμως και κάτι χειρότερο από το σκοτάδι: η εναλλαγή φωτός και σκοταδιού στον ίδιο δρόμο. Όταν σε έναν οδικό άξονα οι μισές λάμπες ανάβουν και οι μισές όχι, όπως στον Περιφερειακό, το μάτι του οδηγού δεν προλαβαίνει να προσαρμοστεί. Η κόρη κλείνει γρήγορα μόλις πέσει πάνω της φως και ξανανοίγει πολύ πιο αργά όταν ο δρόμος σκοτεινιάσει. Σε αυτά τα δευτερόλεπτα ο οδηγός περνά το σκοτεινό κομμάτι σχεδόν στα τυφλά, και εκεί μπορεί να βρίσκεται ένας πεζός, ένα δίκυκλο, ένα ζώο.
Γι’ αυτό στον φωτισμό των δρόμων δεν μετρά μόνο πόσο φως υπάρχει, αλλά και πόσο ομοιόμορφα πέφτει σε όλο το μήκος τους. Ένας άξονας πρέπει να είναι φωτισμένος ολόκληρος. Το «μία αναμμένη, μία σβηστή» είναι η χειρότερη εκδοχή, χειρότερη ακόμη κι από έναν δρόμο ολόκληρο σκοτεινό, όπου τουλάχιστον το μάτι έχει συνηθίσει και ο οδηγός ξέρει ότι πρέπει να κόψει ταχύτητα.
Ανταποδοτικός σημαίνει: πληρώνω και παίρνω
Το τέλος καθαριότητας και φωτισμού το πληρώνουμε όλοι μέσα από τον λογαριασμό του ρεύματος, ανάλογα με τα τετραγωνικά κάθε ακινήτου. Ο νόμος το θέλει ανταποδοτικό: ό,τι εισπράττεται προορίζεται για την υπηρεσία για την οποία εισπράττεται. Με αυτή τη λογική, δεν θα έπρεπε να υπάρχει ούτε μία καμένη λάμπα.
Και με το κόστος του ρεύματος, τι γίνεται; Από τη μία τοποθετούνται φωτιστικά LED για να πέσει η κατανάλωση, και από την άλλη φώτα καίνε όλη μέρα. Η οικονομία που κάνει η λάμπα χάνεται στον διακόπτη.
Τον φωτισμό στους δρόμους της Τήνου δεν τον έχει ένας μόνο φορέας. Άλλα φωτιστικά είναι του Δήμου· άλλα, στο επαρχιακό δίκτυο, τα τοποθέτησε η Περιφέρεια, όπως εκείνα που άναψαν τον Αύγουστο στον Κάμπο. Ο πολίτης όμως δεν οφείλει να ξέρει ποια κολόνα ανήκει σε ποιον. Πληρώνει, και θέλει να βλέπει πού πατά.
«Αφήστε τα όλα σβηστά και καταργήστε μας τα τέλη φωτισμού».
«Πείτε μας ότι δεν μας τρολάρετε»
Οι λάμπες καίγονται και οι χρονοδιακόπτες απορρυθμίζονται παντού, και στην Τήνο αυτό δεν ξεκίνησε φέτος· το δίκτυο κουβαλά προβλήματα από τη μία διοίκηση στην άλλη. Τον Σεπτέμβριο γράψαμε για τους στύλους φωτισμού στην προκυμαία του Πανόρμου και για τον φανοστάτη που έμεινε δεκαεπτά μέρες πεσμένος στην είσοδο του χωριού.
Όμως η εικόνα «αναμμένα τη μέρα, σβηστά τη νύχτα» δεν εξηγείται με μια καμένη λάμπα. Γι’ αυτό ρωτάμε, όποιον έχει την αρμοδιότητα σε κάθε δρόμο, Δήμο ή Περιφερειακή Ενότητα:
- Ποιος ελέγχει τους χρονοδιακόπτες και τα φωτοκύτταρα του δικτύου, και κάθε πότε;
- Υπάρχει καταγραφή των σβηστών φωτιστικών, και πού δηλώνει ο πολίτης μια βλάβη;
- Ποιος δρόμος ανήκει σε ποιον, ώστε να ξέρει ο πολίτης πού να απευθυνθεί;
- Πόσα εισπράττονται τον χρόνο στην Τήνο από το τέλος φωτισμού και πόσα δαπανώνται για τη συντήρηση του δικτύου;
- Πόσο ρεύμα πληρώνεται για φώτα που καίνε την ημέρα;
Είμαστε ανοιχτοί σε κάθε καλόπιστη ενημέρωση από τους αρμοδίους.
Λαμπάκια στα δέντρα, σκοτάδι στα σκαλιά;
Σε λίγες εβδομάδες η Χώρα και τα χωριά θα στολιστούν, και καλά θα κάνουν. Δεν γίνεται όμως από τη μία να βάζουμε λαμπάκια στα δέντρα και από την άλλη να σκοντάφτουμε στα πεζοδρόμια και στα σκαλιά, με κίνδυνο να γίνει ατύχημα. Τα λαμπιόνια των γιορτών κρατούν έναν μήνα· ο δρόμος που γυρνά κανείς σπίτι του χρειάζεται φως και τους άλλους έντεκα.
Ενόψει Χριστουγέννων, λοιπόν, ας ανάψει πρώτα ο φωτισμός της Τήνου, εκεί όπου υπάρχουν ελλείψεις.
Και στη δική σας γειτονιά, τι γίνεται;
Καταγράψαμε όσα σημεία μπορέσαμε, με διασπορά: στη Χώρα, στα Κάτω Μέρη και στα Έξω Μέρη. Σίγουρα δεν τα είδαμε όλα. Τα υπόλοιπα τα ξέρετε εσείς, που περνάτε από εκεί κάθε βράδυ.
Γι’ αυτό σας καλούμε να συμπληρώσετε την εικόνα. Φωτογραφίστε την κολόνα που μένει σβηστή τη νύχτα ή το φως που καίει μέρα μεσημέρι στον δρόμο σας, και στείλτε μας τη φωτογραφία στη σελίδα του Tinos Live TV στο Facebook, με το σημείο, την ημέρα και την ώρα. Πείτε μας τι γίνεται στη γειτονιά και στο χωριό σας.
Φωτογραφίες και βίντεο: Tinos Live TV και αναγνώστες. Οι ώρες είναι οι ώρες λήψης.