Με drone και τρισδιάστατα μοντέλα: 22 περιστεριώνες της Τήνου έγιναν ψηφιακό αρχείο — και η πλατφόρμα περιμένει και τις δικές σας φωτογραφίες
Ξενάγηση στους περιστεριώνες του Ταραμπάδου, στο κλείσιμο του προγράμματος CODE21.
Είκοσι δύο περιστεριώνες της Τήνου αποτυπώθηκαν από ψηλά και «ξαναχτίστηκαν» σε τρεις διαστάσεις, μέσα σε ένα ανοιχτό ψηφιακό αρχείο που μπορεί να εμπλουτίσει ο καθένας μας. Το Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, που στήριξε το πρόγραμμα, έκανε τον απολογισμό του — και η τηνιακή ύπαιθρος έφτασε ως το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Το καλοκαίρι σάς παρουσιάσαμε το ανοιχτό συμπόσιο στον Ταραμπάδο και, λίγες μέρες αργότερα, την πλατφόρμα tinosdovecotes.gr, μέσα από τα λόγια του επιστημονικού της υπεύθυνου. Τρεις μήνες μετά, το πρόγραμμα «CODE21: Οι Περιστεριώνες των Κυκλάδων στον 21ο αιώνα», που υλοποίησε το ΚΟΙΝΩΝΩ – The Tinos Gathering με τη στήριξη του Cycladic Identity, κλείνει τον κύκλο του με τον επίσημο απολογισμό του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, που μετέδωσε την Τρίτη 17 Νοεμβρίου το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Είκοσι δύο περιστεριώνες, από ψηλά και σε τρεις διαστάσεις
Ο στόχος ήταν διπλός: να καταγραφούν οι παραδοσιακοί περιστεριώνες της Τήνου και να προστατευθούν, ξεκινώντας από τη γνώση γι’ αυτούς. Με εναέριες λήψεις και τρισδιάστατη μοντελοποίηση ψηφιοποιήθηκαν 22 περιστεριώνες. Είναι ο πυρήνας ενός αρχείου που τους τοποθετεί στον χάρτη και τους τεκμηριώνει έναν προς έναν.
Δεν πρόκειται για μια μελέτη που κλείνει σε ένα ράφι. Όπως αναφέρεται στον απολογισμό, η πλατφόρμα θα εμπλουτίζεται διαρκώς με νέους περιστεριώνες, νέο υλικό και μαρτυρίες.
22
περιστεριώνες ψηφιοποιήθηκαν με εναέριες λήψεις και τρισδιάστατα μοντέλα
1.000+
οι περιστεριώνες της Τήνου, κομμάτι του τοπίου και της ταυτότητάς της
17ος–19ος
αιώνας: η περίοδος που χτίστηκαν οι περισσότεροι

Τι θα βρείτε στο tinosdovecotes.gr
Ο επισκέπτης μπορεί να «περπατήσει» τους περιστεριώνες πάνω σε διαδραστικό χάρτη, να αναζητήσει πηγές, αναφορές και αρχειακά τεκμήρια, αλλά και να ανεβάσει το δικό του υλικό — είτε είναι ιδιοκτήτης περιστεριώνα είτε απλώς του αρέσει να εξερευνά την τηνιακή ύπαιθρο.
Στις ενότητες της πλατφόρμας θα βρείτε, μεταξύ άλλων, την «Τράπεζα Περιστεριώνων», χρονογραμμή, βιβλιογραφία και ιστορίες, το «DoveRadio», ένα παιχνίδι, διαγωνισμούς και την «Επιτροπή Ανάπλασης». Υπάρχει και εφαρμογή για το κινητό.
Οι άνθρωποι πίσω από το έργο
Επιστημονικά υπεύθυνος είναι ο Δρ Αβραάμ Μαυρίδης, με διδακτορικό στα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών από το ΑΠΘ. Η αφετηρία του εγχειρήματος βρίσκεται στον Ταραμπάδο, με τον Χρήστο Αρτέμη, ιδρυτή και καλλιτεχνικό διευθυντή του ΚΟΙΝΩΝΩ, της μη κερδοσκοπικής εταιρείας που από το 2016 οργανώνει στο νησί δράσεις για τον πολιτισμό, την έρευνα και το τοπίο.
Στην ομάδα συμμετέχουν επίσης η αρχιτέκτονας Αλεξάνδρα Γκουράβα, που έχει ερευνήσει ειδικά τους περιστεριώνες της Τήνου, οι καθηγητές του Τμήματος Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών του ΑΠΘ Βασίλειος Τσιούκας και Ίων-Αναστάσιος Κάρολος, καθώς και η εταιρεία REFARM. Το CODE21 χρηματοδοτήθηκε από το Cycladic Identity, την πρωτοβουλία με την οποία το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στηρίζει προγράμματα για τον πολιτισμό, τη φύση και την άυλη κληρονομιά των Κυκλάδων. Ένα δεύτερο έργο για τους περιστεριώνες στηρίχθηκε από το Cyclades Preservation Fund.
Ένα διήμερο στον Ταραμπάδο και στην Αγάπη
Το πρόγραμμα έκλεισε στα τέλη Αυγούστου, μέσα στο φεστιβάλ του ΚΟΙΝΩΝΩ, με δύο γεμάτες μέρες. Στον Ταραμπάδο έγινε ξενάγηση στους περιστεριώνες του χωριού και ακολούθησε ανοιχτό συμπόσιο, με κύριο ομιλητή τον Γιάννη Ψάλτη, πρόεδρο του Συλλόγου «Οι Φίλοι του Πρασίνου». Κάτοικοι, ιδιοκτήτες, αρχιτέκτονες, ερευνητές και εκπρόσωποι πολιτιστικών φορέων κάθισαν στο ίδιο τραπέζι και κατέθεσαν ιδέες για το πώς οι περιστεριώνες θα φροντιστούν και θα ξαναβρούν ζωή.

Την επόμενη μέρα, στην Αγάπη, οι συμμετέχοντες έγιναν για λίγες ώρες ιστορικοί της αρχιτεκτονικής. Κάθε ομάδα ανέλαβε από έναν περιστεριώνα και, με φωτογραφίες, αρχεία και καταγραφή επί τόπου, ανασύνθεσε την ιστορία του.
Οι περιστεριώνες με τα μάτια των παιδιών
Το πιο τρυφερό κομμάτι του κλεισίματος ήταν η παιδική έκθεση «Δίνοντας Χρήση στους Περιστεριώνες». Παιδιά της Τήνου ζωγράφισαν και φαντάστηκαν τι θα μπορούσαν να γίνουν σήμερα αυτά τα κτίσματα: όχι πια απομεινάρια του παρελθόντος, αλλά τόποι φαντασίας, συνάντησης και νέων δυνατοτήτων.
Πάνω από χίλιοι — και μια μεγάλη πρόκληση
Η Τήνος είναι το νησί των περιστεριώνων στις Κυκλάδες. Ξεπερνούν τους χίλιους και είναι σκορπισμένοι σε ρεματιές, πεζούλες και πλαγιές. Οι περισσότεροι χτίστηκαν από τον 17ο ως τον 19ο αιώνα, όταν η εκτροφή περιστεριών ήταν κομμάτι της αγροτικής οικονομίας: έδινε κρέας στο τραπέζι και κοπριά, το πολύτιμο λίπασμα, στα χωράφια. Με τον καιρό έγιναν σύμβολα της αγροτικής παράδοσης και της αρχιτεκτονικής ταυτότητας του νησιού, με τα διάτρητα σχέδια από σχιστόπλακα να κάνουν τον καθένα μοναδικό.

Η διατήρησή τους σήμερα είναι δύσκολη υπόθεση. Όπως επισημαίνεται στον απολογισμό, δεν φτάνει να μείνουν όρθιοι οι τοίχοι· πρέπει να μείνουν ζωντανές και η ιστορία και η γνώση που κουβαλούν. Γι’ αυτό το πρόγραμμα έδεσε την επιστημονική τεκμηρίωση με όσα ξέρει και θυμάται η τοπική κοινωνία, βλέποντας τους περιστεριώνες όχι μόνο ως μνημεία αρχιτεκτονικής, αλλά ως ζωντανό κομμάτι του τοπίου και της συλλογικής μνήμης της Τήνου.
Μια παλιά φωτογραφία από το χωράφι του παππού, ένα συμβόλαιο που αναφέρει περιστεριώνα, μια ιστορία που λεγόταν στο σπίτι: όλα αυτά μπορούν να γίνουν κομμάτι του αρχείου. Ανεβάστε τα στο tinosdovecotes.gr ή στείλτε τα στο contact@kinono.gr.
Οι περιστεριώνες της Τήνου απέκτησαν και ψηφιακή στέγη. Το αρχείο τους μπορούμε να το γράψουμε όλοι μαζί.
Cycladic Identity – Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, δελτίο Τύπου όπως μεταδόθηκε από το ΑΠΕ-ΜΠΕ, 17/11/2026 (amna.gr).
tinosdovecotes.gr — σελίδα «Σχετικά» (ομάδα, συνεργάτες, χρηματοδότηση).
Φωτογραφίες: Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (Χρήστος Αρτέμης), social media.

