Ο ερημίτης που έβαλε τη θάλασσα να φυλάει τα αγάλματά του

Ανηφορίζεις έναν χωματόδρομο πίσω από το Βρέκαστρο και, ξαφνικά, το τοπίο αλλάζει γλώσσα. Μέσα στο θυμάρι και τα ροζ αγριολούλουδα, λευκές μορφές υψώνονται σαν να ξεπήδησαν από το ίδιο το χώμα — λυγερές, μυθικές. Πίσω τους, μόνο η θάλασσα και, πέρα μακριά, το ιερό νησί της Δήλου. Δεν είναι όνειρο· είναι η υπαίθρια γλυπτοθήκη του Φαέθων Γρυπάρη.

Ένας άνθρωπος που ζει για να δημιουργεί

Γλύπτης, ζωγράφος, σκηνογράφος, δάσκαλος της τέχνης. Γεννημένος στην Τήνο — το νησί του μαρμάρου και των μαρμαράδων — σπούδασε φιλοσοφία και αισθητική στη Σορβόννη (και στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών) και Μνημειακή Γλυπτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού. Κι όμως, πίσω από τους τίτλους, κρύβεται ένας άνθρωπος που ζει για ένα και μόνο πράγμα.

Δεν μπορώ, αν δεν δημιουργώ κάτι νέο κάθε μέρα. Η ανάγκη έκφρασης μού είναι πιο απαραίτητη και από την τροφή!

Φαέθων Γρυπάρης

Μύθος, μητρότητα και ένα χρυσό μωρό

Στα έργα του κατοικούν οι μύθοι, οι γυναικείες μορφές, η μητρότητα. Σε ένα από αυτά, ένα χρυσό μωρό αναπαύεται μέσα στην αγκαλιά μιας λευκής μητέρας — το φύλλο χρυσού λάμπει πάνω στο κάτασπρο σώμα σαν μικρός ήλιος. Ο Γρυπάρης δεν φοβάται το χρώμα ούτε το σύμβολο: δουλεύει μάρμαρο και μέταλλο, λάδια κι ακρυλικά, κι αφήνει τον μύθο να μιλήσει με σύγχρονη φωνή.

Μάσκες που ανέπνευσαν στην Επίδαυρο

Το ταλέντο του ανέβηκε και στα πιο ιερά σανίδια της χώρας: μάσκες και σκηνικά του «έπαιξαν» στην Επίδαυρο και στο Ηρώδειο. Κομμάτι αυτού του κόσμου περιμένει τον επισκέπτη και στην εσωτερική έκθεση — μικρογλυπτά και μάσκες που ανέβηκαν σε αληθινές παραστάσεις.

Είμαι αιώνια ερωτευμένος με την ομορφιά, με τις ιδέες, με τον κόσμο γύρω μας, με την τέχνη.

Φαέθων Γρυπάρης

Ο «ερημίτης της τέχνης»

«Έγινα ο ερημίτης της τέχνης, όπως με ονόμασε ένας φίλος ποιητής», λέει ο ίδιος. Όχι επειδή απομονώθηκε από τους ανθρώπους, αλλά επειδή κάποια στιγμή άφησε τη διδασκαλία για να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στη δημιουργία — μόνος, καθημερινά, στο Βρυόκαστρο της Τήνου. Κι όμως, η κληρονομιά του δασκάλου έμεινε: το πρόγραμμα καλλιτεχνικής παιδείας που σχεδίασε τη δεκαετία του ’80 έγινε νόμος του κράτους το 1990.

Ένας κήπος ανοιχτός σε όλους — και ο Τσε

Και να το πιο όμορφο: αυτός ο κόσμος δεν κρύβεται. Η γλυπτοθήκη έχει ελεύθερη είσοδο, οποιαδήποτε ώρα, κι επιτρέπει ελεύθερα τη φωτογράφιση. Δεν υπάρχει ταμείο ούτε ωράριο — μόνο τα έργα, η θέα, κι ο Τσε: ο σκύλος του Φαέθωνα, ο πιο απρόσμενος «ξεναγός» της έκθεσης.

Σε ένα νησί που όλο και περισσότερο μετριέται με αφίξεις και εισιτήρια, εδώ πάνω η ομορφιά δεν πουλιέται· χαρίζεται. Ένας κήπος από πέτρα, φως και χρώμα — με τη θάλασσα για τείχος και τη Δήλο για ορίζοντα.

Φωτογραφίες & στοιχεία: από τη δημόσια ανάρτηση του Φαέθων Γρυπάρη στο Facebook · Αποσπάσματα: συνέντευξη στο polismagazino.gr