Πολιτισμός · Αρνάδος

Λαογραφικό Μουσείο Αρνάδου: το χωριό ξανάνοιξε το σπίτι της μνήμης του

Μετά την ανακαίνιση, οι πόρτες άνοιξαν ξανά — και το σοκάκι γέμισε κόσμο. Πίσω από την πρωτοβουλία, όπως γράφτηκε δημόσια, «η συλλογική προσπάθεια και ο εθελοντισμός των κατοίκων».

Το βράδυ της Κυριακής 2 Αυγούστου, ο Αρνάδος έκανε κάτι που δεν είναι καθόλου αυτονόητο για ένα ορεινό χωριό της Τήνου: ξανάνοιξε το μουσείο του. Το Λαογραφικό Μουσείο Αρνάδου υποδέχτηκε επισκέπτες ύστερα από ανακαίνιση, σε μια βραδιά που είχε λιγότερο τη μορφή τελετής και περισσότερο τη μορφή επίσκεψης σε σπίτι.

Η είδηση της επαναλειτουργίας έγινε γνωστή από δημόσια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με φωτογραφίες από το εσωτερικό και από τα δρομάκια γύρω. «Η πρωτοβουλία αποτελεί αποτέλεσμα της συλλογικής προσπάθειας και του εθελοντισμού των κατοίκων, οι οποίοι εργάστηκαν με στόχο να αναδείξουν την ιστορία, τις παραδόσεις και την πολιτιστική ταυτότητα του χωριού», αναφέρεται σε αυτήν.

Κόσμος στο σοκάκι έξω από το Λαογραφικό Μουσείο Αρνάδου
Το σοκάκι έξω από το μουσείο, το βράδυ του ανοίγματος.

Ένα σπίτι, όχι μια βιτρίνα

Αυτό που κάνει το μουσείο του Αρνάδου να ξεχωρίζει είναι ότι δεν μοιάζει με έκθεση. Μοιάζει με σπίτι που κάποιος μόλις άφησε. Η πέτρινη καμάρα χωρίζει τον χώρο στα δύο· από πάνω, ξύλινα δοκάρια και σχιστολιθικές πλάκες· από κάτω, ένα σιδερένιο κρεβάτι με κεντητό κάλυμμα, ένα μπαούλο, ένα ράφι με πιθάρια και λαγήνια αραδιασμένα το ένα δίπλα στο άλλο.

Στη γωνιά, το κωνικό φουγάρο του τζακιού· δίπλα του ένα εκκρεμές ρολόι τοίχου και μια σύνθεση από διακοσμητικά πιάτα στον ασβεστωμένο τοίχο. Το τραπέζι είναι στρωμένο με δαντελένιο τραπεζομάντηλο, σουπιέρα, πράσινες γυάλινες καράφες — σαν να περιμένει κόσμο.

Η γωνιά με το τζάκι, το ρολόι τοίχου και τα διακοσμητικά πιάτα
Το φουγάρο, το ρολόι και τα πιάτα στον τοίχο.
Παλιά ποδοκίνητη ραπτομηχανή κάτω από κορνιζαρισμένες οικογενειακές φωτογραφίες
Η ραπτομηχανή, κάτω από τις κορνίζες της οικογένειας.

«Να αναδείξουν την ιστορία, τις παραδόσεις και την πολιτιστική ταυτότητα του χωριού.»

Το κελάρι και ο πάγκος του τεχνίτη

Στον πίσω χώρο, το βαρέλι και η σειρά με τα πήλινα δοχεία κρατούν τη μνήμη της αποθήκης: εκεί που έμπαινε το κρασί, το λάδι, το νερό. Κρεμαστά φανάρια, ένα ξύλινο αλέτρι ακουμπισμένο στον τοίχο, οι πλάκες της οροφής να φαίνονται γυμνές.

Λίγο πιο πέρα, ο πάγκος του τεχνίτη: καλαπόδια αραδιασμένα σε σειρά, εργαλεία σε ξύλινο τελάρο, ροκάνια, νταμιτζάνες, μια παλιά ζυγαριά. Αντικείμενα που δεν έχουν καμία αξία σε δημοπρασία και όλη την αξία σε ένα χωριό — γιατί δείχνουν με τι δούλευαν οι άνθρωποι πριν λίγες δεκαετίες.

Το κελάρι με το βαρέλι και τα πήλινα δοχεία
Το κελάρι: βαρέλι, πιθάρια και το ξύλινο αλέτρι στη γωνιά.
Ο πάγκος με τα καλαπόδια και τα εργαλεία του τεχνίτη
Καλαπόδια και εργαλεία στον πάγκο του τεχνίτη.
Ανοιχτό μπλε παράθυρο με θέα στο εσωτερικό του μουσείου
Από το ανοιχτό παράθυρο, το εσωτερικό φωτισμένο.

Το χωριό γύρω από το μουσείο

Η βραδιά δεν έμεινε μέσα στους τέσσερις τοίχους. Ο κόσμος κινήθηκε στα καλντερίμια, στάθηκε στις καμάρες, κάθισε στα σκαλοπάτια. Στα σοκάκια του Αρνάδου υπάρχουν σημάδια που τα προσπερνά κανείς κάθε μέρα: η μαρμάρινη κρήνη με τα δυο ανάγλυφα πουλιά και την επιγραφή «Εξωραϊστικός Σύλλογος Αρναδιωτών 1975», το προσκυνητάρι με τις γλάστρες, ο δρόμος που ανηφορίζει προς την εκκλησία και ανάβει την ώρα που πέφτει το φως.

Μαρμάρινη κρήνη με ανάγλυφα πουλιά και την επιγραφή Εξωραϊστικός Σύλλογος Αρναδιωτών 1975
Η κρήνη με την επιγραφή του 1975.
Η μαρμάρινη πινακίδα Λαογραφικό Μουσείο Αρνάδου
Η πινακίδα στην είσοδο.

Αυτή είναι, στην πράξη, και η μεγαλύτερη διαφορά ενός τέτοιου μουσείου: δεν σε βάζει να κοιτάξεις αντικείμενα πίσω από τζάμι, σε βγάζει ξανά στον δρόμο και σου δείχνει πού πατάς.

Πληροφορίες επίσκεψης

Λαογραφικό Μουσείο Αρνάδου — Αρνάδος, Τήνος

Έως 15 Αυγούστου: Τρίτη–Σάββατο 19:00–21:00
Κυριακή 10:00–12:00 & 19:00–21:00
Δευτέρα κλειστά
Είχαμε γράψει για το «νέο ξεκίνημα» πριν ανοίξει: Λαογραφικό Μουσείο Αρνάδου — «νέο ξεκίνημα»

Φωτογραφίες: από δημόσια ανάρτηση για την επαναλειτουργία του μουσείου στο Facebook. Το ωράριο όπως ανακοινώθηκε από το μουσείο.

✦ Ρητό της ημέρας«Ένα ξέρω, ότι δεν ξέρω τίποτα.»— Σωκράτης