Νέο Χωροταξικό ΑΠΕ: γιατί η Τήνος μπαίνει στα νησιά όπου δεν χωρούν νέες ανεμογεννήτριες
Το πλαίσιο δημοσιεύτηκε χθες και ισχύει από χθες. Το μέγεθος που κρίνει το νησί δεν είναι τα μποφόρ — είναι τα τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Την Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026 τέθηκε σε ισχύ το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ), με απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και των υφυπουργών Νίκου Τσάφου και Μαριλένας Σούκουλη. Αντικαθιστά το πλαίσιο του Δεκεμβρίου 2008, που ήταν η βάση πάνω στην οποία αδειοδοτήθηκαν τα αιολικά της τελευταίας δεκαπενταετίας. Για την Τήνο, ένα νούμερο κάνει τη διαφορά: το 300.
Το όριο των 300 τετραγωνικών
Το νέο πλαίσιο απαγορεύει την εγκατάσταση νέων αιολικών σταθμών «σε νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ. χλμ.». Η απαγόρευση δεν είναι απόλυτη: το κείμενο προβλέπει εξαίρεση «εκτός αν εξυπηρετούνται κρίσιμες ή κοινωφελείς υποδομές (π.χ. εγκαταστάσεις αφαλάτωσης) ή κρίνεται αναγκαίο για την ασφάλεια του συστήματος».
Η Τήνος έχει έκταση 194,59 τ. χλμ. Βρίσκεται δηλαδή αρκετά κάτω από το όριο. Στις Κυκλάδες, μόνο δύο νησιά το ξεπερνούν: η Νάξος και η Άνδρος. Η Πάρος, με 196,3 τ. χλμ., είναι μόλις δύο τετραγωνικά χιλιόμετρα μεγαλύτερη από την Τήνο και μένει κι αυτή αρκετά κάτω από το όριο.
Εκτάσεις σε τετραγωνικά χιλιόμετρα, από τα στοιχεία της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου.
Και μια δεύτερη ασπίδα, από το Χωροταξικό του Τουρισμού
Ο περιορισμός για τα μικρά νησιά δεν είναι ο μόνος που πιάνει την Τήνο. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ προσθέτει, μετά τη διαβούλευση, ρητή απαγόρευση νέων αιολικών σταθμών «σε περιοχές που κατατάσσονται στις κατηγορίες Α και Β βάσει του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό».
Το Χωροταξικό του Τουρισμού δημοσιεύτηκε λίγες μέρες νωρίτερα — ΦΕΚ Δ’ 658/7-8-2026 — και το είχαμε παρουσιάσει αναλυτικά. Στο σχέδιο της απόφασης που είχαμε στα χέρια μας, η Δημοτική Ενότητα Τήνου κατατασσόταν στην κατηγορία Α και οι Δημοτικές Ενότητες Εξωμβούργου και Πανόρμου στην κατηγορία Δ. Αν η κατάταξη έμεινε ίδια στο τελικό κείμενο, τότε για τη Δ.Ε. Τήνου — Χώρα, Δύο Χωριά, Τριαντάρος — προστίθεται και δεύτερος λόγος αποκλεισμού.
Τι δεν κλείνει
Θα ήταν λάθος να διαβαστεί το νέο πλαίσιο ως οριστικό τέλος της συζήτησης. Τέσσερα πράγματα μένουν ανοιχτά.
- Τα ήδη δρομολογημένα έργα. Το ΥΠΕΝ αναφέρει ότι τα έργα που λειτουργούν ή βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο «εξακολουθούν να διέπονται από το ισχύον χωροταξικό πλαίσιο». Η πρόβλεψη αφορά όσα είχαν λάβει άδεια ή έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου περιβαλλοντικής αδειοδότησης πριν από τη δημοσίευση του νέου πλαισίου στο ΦΕΚ.
- Οι εξαιρέσεις του ίδιου του κανόνα. Κρίσιμες ή κοινωφελείς υποδομές — με ρητό παράδειγμα την αφαλάτωση — και λόγοι ασφάλειας του συστήματος μπορούν να ανοίξουν πόρτα ακόμη και σε νησί κάτω των 300 τ. χλμ.
- Τα φωτοβολταϊκά. Το όριο των 300 τ. χλμ. αφορά μόνο τα αιολικά. Για τα φωτοβολταϊκά ισχύουν άλλοι κανόνες: αποκλεισμός από όλες τις περιοχές Natura 2000, από δάση, από Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, από περιοχές με προστατευόμενες αναβαθμίδες, από ακτές κολύμβησης και από περιοχές με πηγές υδροληψίας νερού ανθρώπινης κατανάλωσης — και οριζόντιο πλαφόν κάλυψης 1,5% της έκτασης ανά Περιφερειακή Ενότητα.
- Η θάλασσα. Ο θαλάσσιος χώρος έχει δικούς του κανόνες. Τον Ιούλιο, με χωριστή υπουργική απόφαση, δεσμεύτηκε ηλεκτρικός χώρος για υπεράκτια αιολικά, με δύο πάρκα των 250 MW να αντιστοιχούν στις Κυκλάδες. Στις περιοχές που έχουν δημοσιοποιηθεί δεν έχει αναφερθεί θαλάσσια ζώνη της Τήνου.
Μια υπόθεση που κρατάει από το 2014
Η Τήνος δεν είναι άγραφο χαρτί σε αυτό το θέμα. Τον Δεκέμβριο του 2014 εκδόθηκε απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για εννέα αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 218,5 MW με 95 ανεμογεννήτριες σε Άνδρο, Τήνο, Πάρο και Νάξο, με υποθαλάσσια διασύνδεση προς το ηπειρωτικό σύστημα. Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και οι τέσσερις δήμοι ζήτησαν την ακύρωσή της. Με την απόφαση 1429/2022 το Ε’ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας απέρριψε την αίτηση, κρίνοντας νόμιμη τη διαδικασία.
Νωρίτερα, με την απόφαση 1343/2019, το ΣτΕ είχε κρίνει νόμιμη την περιβαλλοντική αδειοδότηση αιολικού πάρκου στην Τήνο, δεχόμενο ότι το Ειδικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ υπερισχύει προγενέστερων χωροταξικών σχεδίων.
Τι δεν ξέρουμε ακόμη
Δεν έχουμε επιβεβαιωμένη, επίσημη εικόνα για το πού βρίσκεται σήμερα η αδειοδοτική πορεία των έργων που αφορούν την Τήνο: ποια έχουν ενεργή άδεια, ποια έχουν καταθέσει φάκελο και ποια καλύπτονται από τις μεταβατικές διατάξεις. Χωρίς αυτή την εικόνα, κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα τι ακριβώς «κλειδώνει» και τι όχι. Το ζητάμε και θα επανέλθουμε.
Από την απέναντι πλευρά: η Άνδρος
Στο διπλανό νησί η εικόνα είναι αντίστροφη. Η Άνδρος, με 379,2 τ. χλμ., μένει πάνω από το όριο και άρα εντός σχεδιασμού. Ο Θεόδωρος Κολυδάς, πρώην διευθυντής της ΕΜΥ, σε δημόσια ανάρτησή του την επομένη της δημοσίευσης σημειώνει ότι στη διαβούλευση είχε ζητηθεί να ανέβει το όριο στα 400 τ. χλμ. — κάτι που θα κάλυπτε αυτόματα και την Άνδρο — αλλά δεν έγινε δεκτό, ούτε προβλέφθηκε ονομαστική εξαίρεση του νησιού.
Η προσπάθεια να μη μπουν άλλες ανεμογεννήτριες στην Άνδρο δεν τελείωσε με τη δημοσίευση του Χωροταξικού. Απλώς αλλάζει επίπεδο.Θεόδωρος Κολυδάς, δημόσια ανάρτηση, 19 Αυγούστου 2026
Το «επίπεδο» που περιγράφει είναι τεχνικό: καταγραφή του τι υπάρχει και τι έχει αδειοδοτηθεί ανά Δημοτική Ενότητα, ώστε να φαίνεται πόση φέρουσα ικανότητα απομένει — γιατί ο υπολογισμός του ορίου κάλυψης γίνεται ανά Δημοτική Ενότητα και όχι για ολόκληρο το νησί. Και, δεύτερον, αξιοποίηση της νέας πρόβλεψης για ειδική μελέτη τοπίου, που εξετάζει το μέγεθος του σταθμού, τον χαρακτήρα του τοπίου και τις επιπτώσεις στις θέες.
Είναι η ίδια πρόβλεψη που, στην περίπτωση της Τήνου, θα κρίνει κάθε έργο το οποίο τυχόν περάσει από κάποια από τις εξαιρέσεις. Και είναι, ίσως, το σημείο όπου ένα νησί με ξερολιθιές, περιστεριώνες και ορατές από παντού ράχες έχει τα περισσότερα να πει.
Τέσσερις γρήγορες απαντήσεις
Σημαίνει ότι δεν θα μπει ποτέ ανεμογεννήτρια στην Τήνο;
Όχι. Σημαίνει ότι νέα αιολικά έργα δεν επιτρέπονται πλέον οριζόντια, με τις εξαιρέσεις που περιγράφονται παραπάνω, και ότι ό,τι είχε ήδη αδειοδοτηθεί ή είχε προχωρήσει τυπικά πριν τις 19 Αυγούστου κρίνεται με το παλιό πλαίσιο.
Αφορά και τα φωτοβολταϊκά στο χωράφι μου;
Το όριο των 300 τ. χλμ. δεν αφορά φωτοβολταϊκά. Αφορούν όμως οι νέες περιοχές αποκλεισμού και το πλαφόν του 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα. Εκτός πεδίου εφαρμογής μένουν τα φωτοβολταϊκά σε στέγες και σε ακάλυπτους χώρους οικοπέδων.
Ισχύει από πότε;
Από την ημέρα δημοσίευσης, 19 Αυγούστου 2026. Το πλαίσιο για τον Τουρισμό ισχύει από τις 7 Αυγούστου 2026.
Πού μπορώ να το διαβάσω μόνος μου;
Στην ανακοίνωση και στις 18 ερωτήσεις-απαντήσεις που ανάρτησε το ΥΠΕΝ στις 19 Αυγούστου — ο σύνδεσμος είναι στο τέλος του άρθρου.
Με μια ματιά
Νέα αιολικά στην Τήνο: όχι, με εξαιρέσεις. Ό,τι είχε ήδη προχωρήσει: με το παλιό καθεστώς.
Πηγές: ανακοίνωση και ερωτήσεις-απαντήσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ypen.gov.gr, 19.8.2026 · Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/89997/3071/2026, ΦΕΚ Δ’ 658/7.8.2026 (Χωροταξικό Τουρισμού) · αποφάσεις ΣτΕ 1343/2019 και 1429/2022 · στοιχεία εκτάσεων: Περιφερειακή Ένωση Δήμων Νοτίου Αιγαίου · δημόσια ανάρτηση Θεόδωρου Κολυδά, 19.8.2026. Φωτογραφίες: Tinos Live TV, Κούμαρος, 19 Αυγούστου 2026.