Παλιές φωτογραφίες της Τήνου

«Το αραξοβόλι των παιδικών μας χρόνων»


Η Παλλάδα που συγκίνησε ξανά την Τήνο — μια φωτογραφία, έξι χρόνια σχόλια, μια γειτονιά που ζει πια μόνο στη μνήμη.

Μια ασπρόμαυρη φωτογραφία, αναρτημένη πριν από έξι χρόνια σε ομάδα Τηνιακών στο Facebook, ξαναγύρισε αυτές τις μέρες στις οθόνες — και μαζί της γύρισαν οι μνήμες μιας γειτονιάς που η Χώρα δεν έχει πια.

Η ανάρτηση έγινε στις 19 Αυγούστου 2020 στην ομάδα «ΤΗΝΟΣ: ΑΝΑΠΟΛΩ Το ΧΘΕΣ», με λίγες μόνο λέξεις: «Η πανέμορφη Γειτονιά της “Παλλάδας” του ΧΘΕΣ. Η Περιοχή με τα θαυμάσια ακίνητα και που όλοι την αποκαλούσαν “Παλιά Πόλη” της ΤΗΝΟΥ». Τριακόσια δώδεκα «μου αρέσει», δεκαοκτώ κοινοποιήσεις — και σχόλια που συνεχίζουν να γράφονται μέχρι σήμερα: τα τελευταία μπήκαν μέσα στον Αύγουστο του 2026, έξι ολόκληρα χρόνια μετά.

Τι δείχνει η φωτογραφία

Η λήψη είναι αχρονολόγητη και ο φωτογράφος άγνωστος. Δείχνει το παραλιακό μέτωπο της Παλλάδας: αριστερά, ασβεστωμένα θολωτά κτίσματα — άλλα όρθια, άλλα ήδη μισογκρεμισμένα· στο βάθος, διώροφα σπίτια με καμαρωτά παράθυρα, ξύλινα μπαλκόνια και εξωτερικές σκάλες. Στη μέση, το φανάρι με το σιδερένιο στεφάνι στην κορυφή. Δυο παιδιά στέκονται στο γυμνό πλακόστρωτο· δυο περαστικοί βαδίζουν στην άκρη της θάλασσας, εκεί που ο γιαλός δεν είχε ακόμα κρηπίδωμα.

Η Παλλάδα της Τήνου — η αυθεντική ασπρόμαυρη αρχειακή φωτογραφία
Η αυθεντική ασπρόμαυρη λήψη, όπως δημοσιεύθηκε στην ομάδα.
Η Παλλάδα της Τήνου — ψηφιακά χρωματισμένη εκδοχή της αρχειακής φωτογραφίας
Η ίδια εικόνα, ψηφιακά χρωματισμένη.
Σημείωση: Ο χρωματισμός της φωτογραφίας έγινε ψηφιακά, με εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης, με αυστηρή οδηγία να μην προστεθεί, αφαιρεθεί ή μετακινηθεί κανένα στοιχείο της λήψης. Τα χρώματα αποτελούν προσέγγιση. Η αυθεντική ασπρόμαυρη εικόνα παρατίθεται δίπλα της.

Η «Παλιά Πόλη»

Η Παλλάδα είναι από τις παλαιότερες γειτονιές της Χώρας — εκεί βρίσκεται και ο μητροπολιτικός ναός των Ταξιαρχών με το περίφημο ξυλόγλυπτο τέμπλο του. Τα σοκάκια της πίσω από το λιμάνι κρατούν ακόμα το όνομα και τη ζωή τους. Το πρόσωπο όμως που έδειχνε η γειτονιά προς τη θάλασσα, αυτό της φωτογραφίας, δεν υπάρχει πια.

Ο μώλος και ο Άγιος Αντώνιος

Μια δεύτερη λήψη, από τον μώλο, δείχνει την ίδια γειτονιά από απέναντι: τα θολωτά στην άκρη της θάλασσας, τις ψαρόβαρκες τραβηγμένες στη στεριά και, ψηλότερα, τον καθολικό ναό του Αγίου Αντωνίου. Το αντίγραφο που σώζεται είναι πολύ μικρό — γι’ αυτό και η έγχρωμη εικόνα δίπλα του είναι ψηφιακή απόδοση: το εργαλείο συμπλήρωσε μόνο του τις λεπτομέρειες που το μικρό αρχείο δεν κρατά.

Η Παλλάδα από τον μώλο με τον Άγιο Αντώνιο — το μικρό αρχειακό αντίγραφο
Το μικρό αρχειακό αντίγραφο που σώζεται.
Η Παλλάδα από τον μώλο με τον καθολικό ναό του Αγίου Αντωνίου — ψηφιακή απόδοση με τεχνητή νοημοσύνη
Ψηφιακή απόδοση με τεχνητή νοημοσύνη — οι λεπτομέρειες είναι συμπληρωμένες από το εργαλείο.

Τι θυμούνται όσοι το έζησαν

Κάτω από την ανάρτηση, οι μνήμες διαδέχονται η μία την άλλη.

Από τα σχόλια της ανάρτησης

«Παλλάδα μου, αγαπημένη — ξέγνοιαστα παιδικά χρόνια» — σχόλιο του Αυγούστου 2026

«Όλων μας ήταν το αραξοβόλι των παιδικών μας χρόνων· πολλές αναμνήσεις» — σχόλιο του Αυγούστου 2026

«Τυχεροί όσοι το ζήσατε, τυχεροί κι εμείς που προλάβαμε να παίξουμε σ’ αυτή την πλατεία — κι απογοητευμένοι βλέποντάς την τώρα να έχει μετατραπεί σε ένα απέραντο πάρκινγκ» — σχόλιο του 2020

«Θα πρέπει να είναι η πρώτη φάση της καταστροφής του ομορφότερου κομματιού της πόλης. Είμαστε τυχεροί όσοι προλάβαμε και ζήσαμε εκείνη την ομορφιά» — σχόλιο του 2020

«Τότε η πόλη, σήμερα η ενδοχώρα»

Ανάμεσα στα σχόλια, ένα ξεχωρίζει — γιατί δεν κοιτάζει μόνο πίσω:

«Η καταστροφή του νησιού ουσιαστικά δεν ανακόπηκε ποτέ· συνεχίζεται, και μάλιστα με μεγαλύτερη ένταση. Τότε είχε στοχοποιηθεί η πόλη — αλλοιώθηκε, κι έμεινε και μη λειτουργική. Σήμερα ο στόχος είναι η ενδοχώρα του νησιού.» Σχόλιο στην ίδια ανάρτηση

Η φωτογραφία της Παλλάδας δεν είναι απλώς μια ωραία ανάμνηση. Είναι ένα μέτρο σύγκρισης. Ο καθένας που τη βλέπει μπορεί να αναρωτηθεί τι θα δείχνουν, σε εξήντα χρόνια, οι φωτογραφίες που τραβάμε σήμερα.

Ένα μεγάλο ευχαριστώ στην ομάδα «ΤΗΝΟΣ: ΑΝΑΠΟΛΩ Το ΧΘΕΣ» και στους ανθρώπους της, για την όμορφη δουλειά που κάνουν τόσα χρόνια — μαζεύουν, φυλάνε και μοιράζονται τις εικόνες του νησιού, κρατώντας τις μνήμες του παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.
Πηγή φωτογραφίας: δημόσια ανάρτηση στην ομάδα «ΤΗΝΟΣ: ΑΝΑΠΟΛΩ Το ΧΘΕΣ» στο Facebook (19.8.2020). Ο φωτογράφος της αρχικής λήψης παραμένει άγνωστος — αν τον γνωρίζετε, επικοινωνήστε μαζί μας για να προστεθεί η αναφορά.
✦ Ρητό της ημέρας«Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή, παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή.»— Ρήγας Φεραίος