«Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο» — και το βίντεο του 1991 που δείχνει ποια ομορφιά

Συνέχεια του ρεπορτάζ της 31ης Αυγούστου: «Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο» — τιμητική εκδήλωση για τη Μαίρη Βορρέ-Γαΐτη στον Πύργο

Την τελευταία Κυριακή του Αυγούστου ο Πύργος τίμησε τη Μαίρη Βορρέ-Γαΐτη. Λίγες ώρες μετά, ανέβηκε στο Facebook ένα ερασιτεχνικό βίντεο από το 1991: σωλήνες σε μια ξερή πλαγιά και άνθρωποι που τους κουβαλάνε. Το ένα εξηγεί το άλλο.

Στην εκδήλωση ακούστηκε «έργο που παραμένει ζωντανό και αναγνωρίσιμο». Το βίντεο δείχνει τι σημαίνει αυτό στην πράξη: το 1991, όσο η τιμώμενη ήταν πρόεδρος της Κοινότητας Πανόρμου, το νερό έφτασε στην περιοχή με εθελοντική εργασία και με εισφορές των ίδιων των κατοίκων.

Η βραδιά στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας

Την τελευταία Κυριακή του Αυγούστου — στις 30 του μήνα — επέλεξαν το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς και η Αδελφότητα των εν Αθήναις Τηνίων για να τιμήσουν, σε μια ξεχωριστή εκδήλωση στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας στον Πύργο της Τήνου, την κυρία Μαίρη Βορρέ-Γαΐτη και να αναδείξουν την προσφορά της στον πολιτισμό και στα κοινά της Τήνου. Ο τίτλος της βραδιάς ήταν «Η Ομορφιά θα σώσει τον Κόσμο».

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Δήμαρχος Τήνου Παναγιώτης Κροντηράς, Αντιδήμαρχοι και Δημοτικοί Σύμβουλοι. Στον χαιρετισμό του ο Δήμαρχος συνεχάρη τους διοργανωτές και στάθηκε στο έργο της τιμώμενης:

«Η κυρία Βορρέ, ως Πρόεδρος της τότε Κοινότητας Πανόρμου Τήνου, άφησε ένα έργο που παραμένει ζωντανό και αναγνωρίσιμο. Με την ευγένεια, τη διορατικότητα και την εργατικότητά της, συνέβαλε ουσιαστικά στην πρόοδο της περιοχής και στην ανάδειξη της πολιτιστικής μας ταυτότητας.»Παναγιώτης Κροντηράς, Δήμαρχος Τήνου

Το βίντεο που ήρθε μετά

Οι τιμητικές βραδιές μιλούν, αναγκαστικά, με γενικές λέξεις: προσφορά, διορατικότητα, έργο. Την επομένη, η Ιωάννα Γαΐτη ανέβασε δημόσια στο Facebook ένα παλιό βίντεο, με μία μόνο πρόταση από κάτω:

«Εκδήλωση προς τιμήν Μαίρης Βορρέ Γαΐτη, πρώην προέδρου Κοινότητας Πανόρμου Τήνου, που επί της θητείας της το 1991 και μετά από εθελοντική εργασία και εισφορές των συντοπιτών ήρθε το νερό στην περιοχή μας.»

Το βίντεο όπως αναρτήθηκε δημόσια στο Facebook από την Ιωάννα Γαΐτη.

Τι βλέπουμε

Δεν υπάρχει αφήγηση, δεν υπάρχει τίτλος, δεν υπάρχει σκηνοθεσία. Η κάμερα είναι ερασιτεχνική και το χρώμα έχει το ξεθώριασμα της εποχής. Σε μια πλαγιά με ξερά χόρτα, ένα αγροτικό είναι σταματημένο στον χωματόδρομο· δίπλα του μηχανάκια φορτωμένα. Άντρες με γάντια εργασίας, καπέλα και σακούλες στο χέρι στέκονται γύρω από σωλήνες ακουμπισμένους στο χώμα. Κάποιοι κουβαλούν, κάποιοι περιμένουν σειρά.

Αυτό είναι όλο — και αυτό είναι το θέμα. Δεν πρόκειται για εργοτάξιο με εργολάβο και πινακίδα έργου. Είναι μια μέρα δουλειάς ενός χωριού για τον εαυτό του.

Τι θυμούνται όσοι ήταν εκεί

Κάτω από την ανάρτηση, μέσα σε λίγες ώρες, άρχισαν να προστίθενται οι λεπτομέρειες που δεν χωράνε σε κανένα αρχείο. Τις μεταφέρουμε χωρίς ονόματα — μας ενδιαφέρει η μνήμη, όχι το ποιος την κατέθεσε:

• Ότι κουβαλούσαν και κοπελιές, «από τους μύλους μέχρι μέσα» — και ήταν πολλές, τόσες που κανείς δεν τολμά να πει ονόματα από φόβο μήπως ξεχάσει κάποια.
• Ότι κάποιοι βίδωναν σωλήνες τρεις μέρες συνέχεια, πριν μπαρκάρουν.
• Ότι παιδιά σχολούσαν από τα νταμάρια και πήγαιναν κατευθείαν εκεί, χωρίς να περάσουν από το σπίτι για ξεκούραση.
• Ότι σήμερα, βλέποντάς το ξανά, το πρώτο που μετράει κανείς δεν είναι τα μέτρα του αγωγού αλλά πόσοι από αυτούς τους ανθρώπους δεν ζουν πια.

Γιατί έχει σημασία

Το πλάνο με τους σωλήνες στην πλαγιά λέει το ίδιο πράγμα με τους χαιρετισμούς, αλλά με άλλον τρόπο: ότι υπήρξε μια εποχή που το «κοινό καλό» δεν ήταν έννοια, ήταν ημερομίσθιο που δεν πληρώθηκε ποτέ σε κανέναν.

Στα ορεινά της Τήνου το νερό δεν ήταν ποτέ δεδομένο. Το να φτάσει σε ένα χωριό ήταν πάντα κάτι που το θυμάσαι — και, όπως δείχνει το υλικό, κάτι που κάποιοι το σήκωσαν στην πλάτη τους κυριολεκτικά. Αυτή είναι, τελικά, και η ομορφιά του τίτλου της βραδιάς.