«Δεν είναι απλώς ένα όμορφο αγριολούλουδο»: ο γεωπόνος Μάνθος Βίλλας για την καταστροφή των κρίνων στο Βρεκάστρο
Φωτογραφία: Tinos LIVE
Ο γεωπόνος Μάνθος Βίλλας στέλνει στο Tinos LIVE ένα κείμενο για τον κρίνο της θάλασσας μετά την πρόσφατη καταστροφή κρίνων στο Βρεκάστρο: «Το βαθύ και ισχυρό ριζικό του σύστημα λειτουργεί ως φυσικός σταθεροποιητής της άμμου».
Του Μάνθου Βίλλα, γεωπόνου
Πώς έφτασε σ’ εμάς
Το κείμενο που ακολουθεί μάς το έστειλε ο γεωπόνος Μάνθος Βίλλας και δημοσιεύεται όπως το έγραψε. Οι απόψεις και οι χαρακτηρισμοί είναι δικοί του. Οι φωτογραφίες είναι από επιτόπια καταγραφή του Tinos LIVE στο ίδιο σημείο.
«Γράφω το κείμενο αυτό αγανακτισμένος από την πρόσφατη καταστροφή των κρίνων στο Βρεκάστρο.
Λοιπόν, ο κρίνος της θάλασσας δεν είναι απλώς ένα όμορφο αγριολούλουδο.
Το βαθύ και ισχυρό ριζικό του σύστημα (που φτάνει έως και 1,5 μέτρο βάθος) λειτουργεί ως φυσικός σταθεροποιητής της άμμου. Συγκρατεί τους αμμόλοφους (αμμοθίνες) από τη διάβρωση που προκαλούν οι ισχυροί άνεμοι και τα κύματα.
Η εξαφάνιση των κρίνων οδηγεί σταδιακά στην καταστροφή ολόκληρου του παράκτιου οικοσυστήματος.
Οι κρίνοι της παραλίας (επιστημονική ονομασία: Παγκράτιο το παράλιο ή Pancratium maritimum), αν και είναι εξαιρετικά ανθεκτικοί στις αντίξοες συνθήκες της ακτής, κινδυνεύουν με εξαφάνιση.
Ο κύριος ένοχος για τη δραματική μείωση του πληθυσμού τους είναι η έντονη και ανεξέλεγκτη ανθρώπινη δραστηριότητα στις ακτές.Μάνθος Βίλλας, γεωπόνος
Οι πέντε αιτίες που καταγράφει
- Η επέκταση των οργανωμένων παραλιών, η τοποθέτηση μόνιμων ομπρελών και ξαπλωστρών, καθώς και το ισοπέδωμα της άμμου, καταστρέφουν τους φυσικούς οικοτόπους του φυτού.
- Τα αυτοκίνητα, οι μηχανές και οι «γουρούνες» που κινούνται πάνω στην άμμο συμπιέζουν το έδαφος, καταστρέφουν τη βλάστηση και σπάνε τους ευαίσθητους βλαστούς των κρίνων.
- Η ποδοπάτηση από λουόμενους, οι οποίοι περπατούν άθελά τους πάνω στα σημεία που αναπτύσσεται το φυτό, κι έτσι εμποδίζουν την ανάπτυξή του.
- Οι μπουλντόζες ή οι καθαριστήρες άμμου που χρησιμοποιούνται πριν την έναρξη της σεζόν για τον καθαρισμό των παραλιών ξεριζώνουν τους βολβούς που βρίσκονται θαμμένοι βαθιά στην άμμο.
- Και τέλος, πολλοί λουόμενοι κόβουν τα εντυπωσιακά και αρωματικά άνθη για να τα πάρουν μαζί τους, εμποδίζοντας έτσι το φυτό να παράξει σπόρους και να αναπαραχθεί.»
Τι δείχνουν οι φωτογραφίες από το σημείο
Στο Βρεκάστρο οι κρίνοι ανθίζουν αυτές τις ημέρες σε πυκνές συστάδες ανάμεσα στα αρμυρίκια, στη λωρίδα άμμου πίσω από την ακτή. Στην άκρη της ίδιας λωρίδας υπάρχουν σταθμευμένα αυτοκίνητα, χνάρια από τροχούς πάνω στην πατημένη άμμο και ένα λάστιχο ποτίσματος. Εκεί όπου το έδαφος είναι πατημένο, τα φυτά είναι μεμονωμένα· λίγα μέτρα πιο πέρα, στην απάτητη άμμο, σχηματίζουν συνεχές στρώμα.
Το φυτό με μια ματιά
Παγκράτιο το παράλιο
- Επιστημονική ονομασία
- Pancratium maritimum
- Κοινές ονομασίες
- Κρίνος της θάλασσας, κρίνος της παραλίας, κρινάκι της άμμου
- Πού φυτρώνει
- Στην άμμο και στις αμμοθίνες, στην πρώτη γραμμή της ακτής
- Ρίζα
- Βολβός θαμμένος βαθιά· το ριζικό σύστημα φτάνει έως και 1,5 μέτρο βάθος (κατά τον Μ. Βίλλα)
- Ο ρόλος του
- Συγκρατεί την άμμο και τις αμμοθίνες από τη διάβρωση
Τι αναφέρει ο Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.
Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.) κατατάσσει τον κρίνο της θάλασσας στα απειλούμενα είδη της ελληνικής χλωρίδας. Στη σχετική σελίδα του Οργανισμού αναφέρεται ότι τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική μείωση της εξάπλωσής του στη χώρα, με βασικές αιτίες την υποβάθμιση των οικοτόπων του — κυρίως λόγω της άναρχης τουριστικής ανάπτυξης —, την κίνηση τροχοφόρων στις αμμοθίνες και την ανεξέλεγκτη συλλογή.
Ξέρετε πού υπάρχουν ακόμη κρίνοι στην Τήνο;
Αν έχετε φωτογραφίες από παραλίες του νησιού όπου ο κρίνος της θάλασσας ανθίζει — ή από σημεία όπου έχει χαθεί — στείλτε τις μας. Θα φτιάξουμε μια καταγραφή.
Μάνθος Βίλλας
Γεωπόνος · πρώην Περιφερειακός Σύμβουλος Νοτίου Αιγαίου και Έπαρχος Τήνου
Αρθρογραφεί στο Tinos LIVE. Τα κείμενά του δημοσιεύονται όπως μας τα στέλνει· οι απόψεις και οι χαρακτηρισμοί είναι δικοί του.
Κείμενο: Μάνθος Βίλλας, γεωπόνος. Στάλθηκε στο Tinos LIVE και δημοσιεύεται αυτούσιο.
Φωτογραφίες: Tinos LIVE, από το Βρεκάστρο.
Πηγή για το καθεστώς του είδους: Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α., «Κρίνος της θάλασσας» — necca.gov.gr/apeiloumena-eidi/krinos-tis-thalassas/