Κορμοτομή σε ευκαλύπτους και αλμυρίκια: τι προκαλεί και ποια είναι η σωστή εναλλακτική
«Το δέντρο χάνει απότομα όλο το φύλλωμά του και σοκάρεται.» Ο γεωπόνος Μάνθος Βίλλας εξηγεί βήμα-βήμα τι συμβαίνει σε ένα δέντρο μετά την κορμοτομή — και γιατί ο κίνδυνος πτώσης δεν μειώνεται, αυξάνεται.
Το πρωί δημοσιεύσαμε την απορία της εβδομάδας για τα κλαδέματα μέσα στο κατακαλόκαιρο. Λίγες ώρες αργότερα λάβαμε στο ηλεκτρονικό μας ταχυδρομείο την τεχνική απάντηση ενός γεωπόνου. Τη δημοσιεύουμε αυτούσια, χωρίς προσθήκες και χωρίς σχόλια δικά μας.
Η κορμοτομή (ή καρατόμηση) είναι μια πολύ επιθετική πρακτική κλαδέματος που περιλαμβάνει την οριζόντια κοπή του κεντρικού κορμού ή των κύριων βραχιόνων ενός δέντρου μεγάλης ηλικίας.
Τόσο στα αλμυρίκια όσο και στους ευκαλύπτους, η πρακτική αυτή επιφέρει σοβαρά προβλήματα, αλλοιώνοντας μόνιμα τη φυσιολογική τους ανάπτυξη, τη δομική τους σταθερότητα και τη μακροζωία τους.
Κοινές επιπτώσεις και στα δύο δέντρα
- Έκρηξη «λαίμαργων» βλαστών: Το δέντρο χάνει απότομα όλο το φύλλωμά του και σοκάρεται. Ως μηχανισμό άμυνας για να επιζήσει, ενεργοποιεί κοιμώμενους οφθαλμούς κάτω από τον φλοιό, παράγοντας μαζικά πάρα πολλούς όρθιους βλαστούς (λαίμαργους).
- Κίνδυνος πτώσης κλαδιών: Αυτοί οι νέοι βλαστοί αναπτύσσονται πολύ γρήγορα, αλλά είναι επιφανειακά συνδεδεμένοι με το ξύλο (δεν αποτελούν φυσική συνέχεια του κορμού). Καθώς μεγαλώνουν και βαραίνουν, γίνονται εύθραυστοι και σπάνε πολύ εύκολα από την βάση τους έστω και με μικρό ρεύμα αέρα, δημιουργώντας κινδύνους για ό,τι θα βρεθεί από κάτω τους.
- Μολύνσεις και σήψη: Οι μεγάλες ανοιχτές πληγές που αφήνει η κορμοτομή στον κορμό δεν κλείνουν γρήγορα, ούτε σωστά. Το ξύλο εκτίθεται στην υγρασία, τον ήλιο και σε μύκητες ή άλλα μικρόβια που προκαλούν εσωτερική σήψη και σταδιακή νέκρωση του δέντρου.
- Σταδιακή εξασθένηση του ριζικού συστήματος: Τα δέντρα χωρίς τα φύλλα τους δεν κάνουν την φωτοσύνθεση που χρειάζονται, οπότε οι ρίζες τους στερούνται θρεπτικών συστατικών. Έτσι ένα μέρος του ριζικού συστήματος πεθαίνει, μ’ ό,τι συνεπάγεται αυτό (π.χ. μικρότερη απορρόφηση θρεπτικών συστατικών και νερού, μείωση της στήριξης του δέντρου κ.λπ.).
Ιδιαιτερότητες της κορμοτομής
1. Στα αλμυρίκια (Tamarix spp.)
Τα αλμυρίκια είναι από τη φύση τους πολύ ανθεκτικά δέντρα των παραθαλάσσιων περιοχών. Έχουν εύκαμπτα κλαδιά που αντέχουν στα μελτέμια και την αλμύρα.
Με την κορμοτομή, το δέντρο χάνει το χαρακτηριστικό, σε μορφή ομπρέλας, σχήμα του, που προσφέρει την σκιά.
2. Στους ευκαλύπτους (Eucalyptus spp.)
Οι ευκάλυπτοι είναι δέντρα με πολύ μεγάλη ζωτικότητα και εξαιρετικά γρήγορο ρυθμό ανάπτυξης.
Λόγω του γρήγορου ρυθμού ανάπτυξής τους, οι «λαίμαργοι» βλαστοί που θα «πετάξει» ο ευκάλυπτος μετά την κορμοτομή, θα φτάσουν σε μεγάλο ύψος μέσα σε λίγα χρόνια. Ωστόσο, το ξύλο τους δεν θα είναι γερό στο σημείο ένωσης με τον κομμένο κορμό, με συνέπεια την εύκολη πτώση τους.
Επίσης, επειδή οι ευκάλυπτοι αποκτούν μεγάλο βάρος και ύψος, αν ο σκελετός τους έχει υποστεί σήψη από κορμοτομή, είναι σίγουρο ότι στο μέλλον θα αντιμετωπίσουν σοβαρό πρόβλημα σταθερότητας ή ξαφνικής πτώσης μεγάλων κλαδιών.
Αντί για κορμοτομή, να προτιμάται το σταδιακό και επιλεκτικό κλάδεμα αραίωσης (κλάδεμα διαμόρφωσης ή περιορισμού). Με αυτόν τον τρόπο:
- Αφαιρούνται μόνο συγκεκριμένα κλαδιά.
- Διατηρείται ο κεντρικός κορμός του δέντρου.
- Το δέντρο παραμένει υγιές, ασφαλές για το περιβάλλον και διατηρεί τη φυσική, όμορφη όψη του.
Σε πολύ ειδικές περιπτώσεις όπως:
- φόβος για πτώση λόγω ύψους,
- υπερβολική σκίαση,
- εμπλοκή με καλώδια ΔΕΔΔΗΕ,
- παρενόχληση διπλανών κτιρίων κ.λπ.,
εξετάζεται ως τελευταία λύση η κορμοτομή.
Μάνθος Βίλλας
Γεωπόνος
«Απορία της εβδομάδας: Κλαδεύεται ο ευκάλυπτος μέσα στο κατακαλόκαιρο;» — σωροί κομμένων κορμών, συνεχή κλαδέματα και πέντε ερωτήματα με συγκεκριμένους αποδέκτες.
Στείλτε μας την απορία σας
Η «Απορία της εβδομάδας» είναι δική σας στήλη — και, όπως δείχνει και το σημερινό, έτσι είναι και οι απαντήσεις της. Αν κάτι σας ξενίζει στον τόπο μας, στείλτε το μας στο Messenger της σελίδας μας ή στο tinoslivetv@yahoo.com. Και αν έχετε την ειδικότητα να απαντήσετε σε μια απορία, γράψτε μας: θα το δημοσιεύσουμε με το όνομά σας.
Κείμενο: Μάνθος Βίλλας — Γεωπόνος, πρώην Περιφερειακός Σύμβουλος Νοτίου Αιγαίου, πρώην Έπαρχος Τήνου · Επιμέλεια & σχεδιάγραμμα: Tinos LIVE TV
Το κείμενο δημοσιεύεται αυτούσιο, όπως εστάλη στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του Tinos LIVE TV· έγιναν μόνο διορθώσεις τυπογραφικών και στίξης. Φωτογραφίες: αρχείο Tinos LIVE TV.