Σώθηκαν τα λεφτά μας: επιστρέφει το ΑΤΜ στον Πύργο

Ένα καλοκαίρι ολόκληρο η βόρεια Τήνος έζησε το πείραμα «κοινωνία χωρίς μετρητά», χωρίς να το έχει ζητήσει κανείς. Η Δημοτική Επιτροπή έβαλε τέλος στο πείραμα.

Ο Πύργος της Τήνου, το χωριό των μαρμαρογλυπτών και της UNESCO, ανέπνευσε. Η Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Τήνου ενέκρινε ομόφωνα, στη συνεδρίαση της 24ης Αυγούστου, την παραχώρηση τριών τετραγωνικών μέτρων στην πρόσοψη δημοτικού κτιρίου του οικισμού, ώστε η Alpha Bank να εγκαταστήσει εκεί μηχάνημα αυτόματων συναλλαγών.

Τρία τετραγωνικά. Όσο ένα καλό μπαλκόνι. Και όμως, πάνω σε αυτά τα τρία τετραγωνικά ακουμπούσε φέτος ολόκληρη η καθημερινή οικονομία της βόρειας Τήνου.

Ο τοίχος που έμεινε τοίχος

Για όποιον δεν το έζησε: το προηγούμενο ΑΤΜ, που είχε εγκαταστήσει αρχικά η Τράπεζα Πειραιώς και λειτουργούσε τα τελευταία χρόνια διατραπεζικός πάροχος, εξαφανίστηκε στις αρχές του καλοκαιριού. «Αιφνίδια», όπως το χαρακτήρισε η Κοινότητα Πανόρμου στο ομόφωνο ψήφισμά της, στα τέλη Ιουνίου. Δεν έφυγε ούτε με ανακοίνωση ούτε με λουλούδι. Ένα πρωί ο τοίχος ήταν σκέτος τοίχος, και το χωριό έμεινε να κοιτάζει το κενό όπως κοιτάζει κανείς το σημείο όπου ήταν παρκαρισμένο το αυτοκίνητό του.

Ακολούθησε το μεγάλο πείραμα. Ο Πύργος και ο Πάνορμος, με τους επισκέπτες, τα καφενεία, τις ταβέρνες, τα εργαστήρια και τους ηλικιωμένους που δεν έχουν συνηθίσει το κινητό ως πορτοφόλι, έγιναν άθελά τους πεδίο δοκιμής της κοινωνίας χωρίς μετρητά. Με ένα μικρό μειονέκτημα: η κοινωνία χωρίς μετρητά προϋποθέτει ότι όλοι δέχονται κάρτα. Όταν ο μοναδικός τρόπος να βρεις πενήντα ευρώ είναι να κατέβεις στη Χώρα, ο καφές των δύο ευρώ αρχίζει να κοστίζει και βενζίνη.

Έτσι, όλο το καλοκαίρι, οι Πυργιανοί έκαναν ό,τι κάνουν οι νησιώτες από πάντα: οργανώθηκαν. Όποιος κατέβαινε στη Χώρα για δουλειά έπαιρνε παραγγελίες. «Θα περάσεις από το ΑΤΜ; Πάρε και για μένα εκατό». Ο ταβερνιάρης έμαθε να λέει «δεν πειράζει, φέρτε τα αύριο» με ύφος που ήθελε λίγο να πειράζει. Και ο τουρίστας που είχε διαβάσει ότι στα ελληνικά νησιά «καλό είναι να έχεις μετρητά» ανακάλυψε ότι στον Πύργο η συμβουλή ίσχυε κατά γράμμα, μόνο που δεν είχε πού να τα βρει.

Ο λογαριασμός που δεν έγραψε κανείς

Και εδώ το αστείο σταματάει για λίγο, γιατί ο λογαριασμός είναι πραγματικός. Ο επισκέπτης που φτάνει στον Πύργο χωρίς μετρητά και δεν βρίσκει μηχάνημα δεν σηκώνει χρήματα. Άρα δεν πληρώνει τον καφέ, δεν αγοράζει το κεραμικό ή το μάρμαρο από το εργαστήρι, δεν κάθεται στην ταβέρνα που δεν έχει POS, δεν παίρνει το γλυκό για τον δρόμο. Ή, ακόμη χειρότερα, κατεβαίνει στη Χώρα για το ΑΤΜ και ξοδεύει εκεί ό,τι θα ξόδευε εδώ.

Πόσος τζίρος χάθηκε από τα καταστήματα του Πύργου και του Πανόρμου φέτος; Κανείς δεν το μέτρησε, και δεν θα το μετρήσουμε ούτε εμείς με νούμερα από το μυαλό μας. Αλλά κάθε επαγγελματίας της περιοχής ξέρει πόσες φορές άκουσε το «θα ξαναπεράσω με μετρητά» από κάποιον που δεν ξαναπέρασε. Ένα μηχάνημα τριών τετραγωνικών δεν είναι εξυπηρέτηση· είναι υποδομή, όσο και ο δρόμος που φέρνει τον επισκέπτη στο χωριό.

Και μια σκέψη που την κάνει, χαμηλόφωνα, κάθε μαγαζάτορας: όσο λιγότερα μετρητά κυκλοφορούν, τόσο περισσότερες συναλλαγές περνούν από κάρτα. Και κάθε συναλλαγή με κάρτα αφήνει μια προμήθεια στην τράπεζα, ενώ το χαρτονόμισμα, όσο σταθεί στο συρτάρι, δεν χρεώνει κανέναν. Δεν λέμε ότι κάποιος το σχεδίασε έτσι. Λέμε μόνο ότι, όταν το ΑΤΜ λείπει, δεν χάνουν όλοι.

Τι ακριβώς εγκρίθηκε

Και τώρα, η λύση. Οι όροι, αν διαβάσει κανείς την απόφαση, είναι απλοί, σχεδόν ασυνήθιστα απλοί:

Με άλλα λόγια, το χωριό δίνει έναν τοίχο και παίρνει πίσω τα λεφτά του. Το μόνο που δεν λέει η απόφαση είναι το ερώτημα που απασχολεί πραγματικά την πλατεία: πότε. Το «εγκρίθηκε» και το «λειτουργεί» στην Ελλάδα απέχουν μεταξύ τους, και η απόσταση δεν μετριέται πάντα σε χιλιόμετρα.

Ο τοίχος περιμένει

Μέχρι τότε, ας κρατήσουμε το θετικό. Ο Δήμος έστειλε έγγραφα σε όλες τις τράπεζες του νησιού και μία απάντησε. Η Κοινότητα Πανόρμου φώναξε από τον Ιούνιο και ακούστηκε. Ο τοίχος περιμένει. Και οι κάτοικοι της βόρειας Τήνου, που ένα ολόκληρο καλοκαίρι έκαναν την ανάληψη ομαδικό άθλημα, ετοιμάζονται να ξαναγίνουν κανονικοί πελάτες τράπεζας, με το PIN τους και την ουρά τους.

Τα λεφτά μας σώθηκαν. Απλώς ήταν όλο το καλοκαίρι στη Χώρα.

Φωτογραφία: Πύργος Τήνου, αρχείο Tinos Live TV.