Σεπτέμβρης στον Αρνάδο: το σταφύλι, το πέλαγο και μια καλημέρα από τα ψηλά
Είκοσι οκτώ δευτερόλεπτα, ένα τσαμπί που έχει αρχίσει να ροδίζει και μια στροφή του βλέμματος προς τη θάλασσα. Ο Μιχάλης Γιαννίτσης κατέγραψε το φθινόπωρο τη μέρα που έφτασε στα ορεινά.
Την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου, λίγο μετά τις επτά το απόγευμα, ανέβηκε στο Facebook ένα σύντομο βίντεο από τον Αρνάδο. Χωρίς είδηση, χωρίς αφορμή. Μόνο ένα αμπέλι, ο αέρας του Σεπτέμβρη και το πέλαγο ανοιχτό από κάτω.
Τι δείχνει το βίντεο
Ξεκινά κοντά, πολύ κοντά: ένα τσαμπί κρεμασμένο κάτω από τα φύλλα της κληματαριάς, με τις ρώγες στο ενδιάμεσο εκείνο χρώμα του Σεπτέμβρη — άλλες ακόμη πράσινες και διάφανες, άλλες ροδισμένες, μερικές σχεδόν κόκκινες εκεί που τις έχει βρει ο ήλιος.
Ύστερα ο φακός σηκώνεται και ανοίγει. Πίσω από τα φύλλα φαίνεται η πλαγιά να κατεβαίνει σε πεζούλες, ο δρόμος να γράφει τη στροφή του, ένα άσπρο εκκλησάκι με το καμπαναριό του στην άκρη του γκρεμού. Πιο κάτω το ξεροκάματο τοπίο των μέσων Σεπτεμβρίου, ακόμη καλοκαιρινό στο χρώμα. Και μετά μόνο θάλασσα, βαθιά μπλε, με τη Δήλο και τη Ρήνεια χαμηλά στον ορίζοντα, απέναντι.
Η λεζάντα
Σεπτέμβρης… πρώτες δροσερές μέρες του φθινοπώρου, ιδιαίτερα εδώ στα ορεινά πιο αισθητά… ο μήνας του τρύγου, της επιστροφής στα θρανία και μιας νέας αρχής, όπου η φύση αρχίζει να ηρεμεί. Καλό φθινόπωρο.Μιχάλης Γιαννίτσης, Αρνάδος Τήνου
Από πίσω παίζει ο Γιάννης Πουλόπουλος — «Θυμήσου τον Σεπτέμβρη». Δεν χρειαζόταν τίποτε άλλο.
Ο μήνας που αλλάζει το νησί
Ο Σεπτέμβρης στην Τήνο δεν είναι μήνας τέλους· είναι μήνας γυρίσματος. Τα πλοία αδειάζουν, τα χωριά ξαναβρίσκουν τη φωνή τους, τα σχολεία ανοίγουν. Και στα ψηλά, εκεί που ο αέρας κατεβάζει πρώτος τη θερμοκρασία, το φθινόπωρο γίνεται αισθητό μέρες πριν το καταλάβει η Χώρα.
Ο Αρνάδος σε λίγες γραμμές
Πού: στις πλαγιές του Εξωμβούργου, περίπου οκτώ χιλιόμετρα από τη Χώρα — ένα από τα ψηλότερα χωριά του νησιού, με ανοιχτή θέα προς τα νότια και ανατολικά.
Πώς είναι: στενά, σε πολλά σημεία σκεπαστά δρομάκια, καμάρες, σπίτια χτισμένα το ένα πάνω στο άλλο — η μεσαιωνική λογική του οικισμού που έχτισαν οι Τηνιακοί για να φυλαχτούν από τον αέρα και από τους επιδρομείς.
Τι κάνει τη διαφορά τον Σεπτέμβρη: το υψόμετρο. Οι πρώτες δροσερές νύχτες φτάνουν εδώ πρώτα, και μαζί τους ωριμάζει το σταφύλι της κληματαριάς.
Ο τρύγος
Το αμπέλι στην Τήνο σπάνια είναι επιχείρηση· τις περισσότερες φορές είναι υπόθεση σπιτιού. Μια κληματαριά στην αυλή, λίγα πρέμνα σε μια πεζούλα, όσο κρασί χρειάζεται η οικογένεια και λίγο παραπάνω για τους φίλους. Ο τρύγος γίνεται όπως γινόταν πάντα: με το χέρι, νωρίς το πρωί, όσο η μέρα είναι ακόμη δροσερή.
Τα τελευταία χρόνια στο νησί δουλεύουν και οργανωμένα οινοποιεία που έχουν ξαναφέρει στην επιφάνεια τις παλιές κυκλαδίτικες ποικιλίες. Αλλά η εικόνα που κρατά ο Σεπτέμβρης είναι αυτή του βίντεο: ένα τσαμπί κάτω από τα φύλλα, σε μια αυλή, με τη θάλασσα από κάτω.
Δείτε το βίντεο
Το βίντεο του Μιχάλη Γιαννίτση, όπως αναρτήθηκε στο Facebook. Πατήστε στην εικόνα για να το δείτε ολόκληρο.
Ένα τσαμπί, μια στροφή του δρόμου και το πέλαγο. Έτσι μπαίνει το φθινόπωρο στα ψηλά της Τήνου.