Μια γωνιά, μια ιστορία: στα Δύο Χωριά κρέμασαν το παλιό χωριό στον τοίχο

Φωτογραφία: Ιουλία Μοσχολιού (Facebook)

Κορνίζες με ασπρόμαυρες φωτογραφίες πάνω στον καπνισμένο τοίχο, δίπλα στα χάλκινα καζάνια. Χωρίς πινακίδα, χωρίς εγκαίνια, χωρίς εισιτήριο.

Δεν είναι είδηση. Είναι ένας τοίχος στα Δύο Χωριά.

Σε μια γωνιά του χωριού, εκεί που ο τοίχος είναι ακόμη μαύρος από τα χρόνια που άναβε η φωτιά κάτω από τα καζάνια, κάποιος κρέμασε κορνίζες. Μέσα τους, ασπρόμαυρες φωτογραφίες του ίδιου χωριού: άνθρωποι καθισμένοι σε σκαλοπάτια, παιδιά σε αυλές, γυναίκες μπροστά σε ασβεστωμένους τοίχους και καγκελόφραχτα παράθυρα. Από κάτω, τα δύο χάλκινα καζάνια στέκουν ακόμη στη θέση τους, με το πράσινο της οξείδωσης πάνω τους.

Τις φωτογράφισε και τις ανέβασε το Σάββατο στο Facebook η συντοπίτισσά μας Ιουλία Μοσχολιού, με έξι λέξεις για λεζάντα.

«Μια γωνιά μια ιστορία του χωριού»

Το μουσείο που δεν λέγεται μουσείο

Στα περισσότερα σπίτια οι παλιές φωτογραφίες μένουν στα συρτάρια και βγαίνουν στα πανηγύρια και στα μνημόσυνα. Εδώ κάποιος τις έβγαλε έξω και τις άφησε στον καιρό, σε έναν δρόμο απ’ όπου περνούν όλοι. Δεν υπάρχει πινακίδα, δεν έγιναν εγκαίνια, δεν υπάρχει χορηγός ούτε πρόγραμμα. Υπάρχει ένας τοίχος και πάνω του το χωριό όπως ήταν.

«Τα χρόνια που δεν υπήρχε ηλεκτρικό»

Λίγες μέρες νωρίτερα, την Τρίτη, η ίδια είχε ανεβάσει τρεις ακόμη φωτογραφίες από το ίδιο συρτάρι της μνήμης — από τη Λυχναφτιά αυτή τη φορά.

«Στη Λυχναφτια τα χρόνια που δεν υπήρχε ηλεκτρικό, δρόμος αμαξωτος πάρα μόνο μονοπάτια κ γαϊδουράκια κ ποδαρόδρομος μέχρι τα Δύο Χωριά.. όλοι γνωστές φυσιογνωμίες»

Η Λυχναφτιά σήμερα είναι μια παραλία στη νοτιοανατολική Τήνο, περίπου έντεκα χιλιόμετρα από τη Χώρα, με δεκατρείς μόνιμους κατοίκους στην τελευταία απογραφή. Ανήκει στην ίδια τοπική κοινότητα με τα Δύο Χωριά, τον Αρνάδο, το Φερό Χωριό, τον Όρμο του Αγίου Ιωάννου και το Κεχροβούνι. Στις φωτογραφίες είναι κάτι άλλο: ο τόπος όπου έφτανες με τα πόδια ή με το ζώο, και από όπου ανέβαινες στα Δύο Χωριά με τον ποδαρόδρομο.

Τι δείχνουν οι αριθμοί

Οι φωτογραφίες στον τοίχο δεν είναι νοσταλγία για μια εποχή που δεν υπήρξε. Είναι το χωριό όταν ήταν γεμάτο. Το 1861 τα Δύο Χωριά είχαν 375 κατοίκους. Το 1940 ήταν 315. Το 1971 είχαν πέσει στους 139, το 1991 στους 71, το 2011 στους 40.

Και μετά, στην απογραφή του 2021, ένα νούμερο που δεν το περίμενε κανείς: 41. Ένας παραπάνω. Για πρώτη φορά από το 1940, η καμπύλη δεν κατέβηκε.

Δύο χωριά, ένα χωριό

Το όνομα δεν είναι σχήμα λόγου. Ήταν πράγματι δύο ξεχωριστοί οικισμοί, ο καθένας με τη δική του εκκλησία, με μια ρεματιά ανάμεσά τους· μεγάλωσαν και ενώθηκαν. Οι κάτοικοι ακόμη λένε «Πάνω χωριό» και «Κάτω χωριό». Το όνομα «Δύο Χωριά» καταγράφεται γραπτά για πρώτη φορά το 1630, από τον Ενετό Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα. Από το 1988 ο οικισμός είναι χαρακτηρισμένος παραδοσιακός.

Σχεδόν τετρακόσια χρόνια μετά τον Μπαζιλικάτα, το χωριό δεν περίμενε κανέναν να γράψει την ιστορία του. Την κρέμασε μόνο του στον τοίχο.

Οι αναρτήσεις

Το χωριό δεν χρειάστηκε μουσείο. Του έφτασε ένας τοίχος.