Ο Σταυρός από τον Πύργο ως το παλιό λιμάνι
Χθες το απόγευμα η εσπερινή δέηση, σήμερα η θεία λειτουργία. Η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού είναι η μόνη μεγάλη γιορτή του εκκλησιαστικού χρόνου που πέφτει σε μέρα αυστηρής νηστείας — και στην Τήνο γιορτάζεται σε περισσότερα σημεία απ’ όσα θυμάται κανείς με την πρώτη.
Σήμερα, Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου, γιορτάζεται η Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού. Στην Τήνο η γιορτή άρχισε από χθες: την παραμονή έγιναν οι εσπερινοί, σήμερα ανήμερα οι λειτουργίες.
Χθες το απόγευμα
Ο Γιώργος Βιδάλης ανέβασε χθες ένα σύντομο βίντεο με τίτλο «13.09.26 Εσπερινή Δέηση Υψώσεως Τιμίου Σταυρού». Μέχρι σήμερα το πρωί το είχαν δει πάνω από χίλιοι.
Πηγή βίντεο: ανάρτηση του George Vidalis στο Facebook.
Πού γιορτάζει ο Σταυρός στην Τήνο
- Κτικάδος — Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στις 11:30.
- Καρδιανή — Θεία Λειτουργία της Εορτής στις 09:00.
- Πρίαστρο — εόρτιος εσπερινός την παραμονή, θεία λειτουργία ανήμερα.
- Πύργος.
- Παλιό λιμάνι — το ομώνυμο εκκλησάκι του Σταυρού, στον δρόμο προς τον οικισμό των Κιονίων: μετά τη διασταύρωση με τον περιμετρικό, αριστερά. Δίπλα ακριβώς στον Άγιο Μάρκο.
Οι ώρες για Κτικάδο και Καρδιανή είναι από το ημερολόγιο της Καθολικής Αρχιεπισκοπής: η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού είναι γιορτή και για τις δύο Εκκλησίες, και στην Τήνο πέφτει σε χωριά που ανήκουν και στις δύο. Στην καθολική Τήνο το όνομα επανέρχεται και αλλού: ο Χατζηράδος είναι ενορία αφιερωμένη στον Τίμιο Σταυρό.
Τι ακριβώς γιορτάζεται σήμερα
Η γιορτή κρατάει από δύο διαφορετικά γεγονότα, με τρεις αιώνες ανάμεσά τους. Το πρώτο τοποθετείται στα χρόνια του Μεγάλου Κωνσταντίνου: η μητέρα του, η Αγία Ελένη, βρίσκει στα Ιεροσόλυμα τον Σταυρό, και ο Πατριάρχης Μακάριος τον σηκώνει ψηλά — τον «υψώνει» — για να τον δει το πλήθος που είχε μαζευτεί και δεν χωρούσε να πλησιάσει. Από εκεί και το όνομα.
Το δεύτερο είναι του 7ου αιώνα: ο Σταυρός, που είχε αρπαγεί από τους Πέρσες, επιστρέφει στα Ιεροσόλυμα επί αυτοκράτορα Ηρακλείου και υψώνεται ξανά. Οι δύο αναμνήσεις έσμιξαν σε μία μέρα.
Γι’ αυτό και η 14η Σεπτεμβρίου έχει έναν διπλό χαρακτήρα που δεν τον έχει καμία άλλη μεγάλη γιορτή: είναι δεσποτική εορτή, αλλά μέρα νηστείας — γιορτάζεται με το σκεπτικό ότι θυμόμαστε το Πάθος, όχι μόνο τη νίκη. Στον εσπερινό και τη λειτουργία ο σταυρός βγαίνει στολισμένος με βασιλικό, και το βασιλικό είναι που παίρνει ο κόσμος φεύγοντας.
Ο σταυρός που κοιτάζει τη θάλασσα
Στην Τήνο ο σταυρός δεν είναι μόνο μέσα στις εκκλησίες. Είναι σιδερένιος και μπλε πάνω από τα καγκελόπορτα, ζωγραφισμένος μέσα σε κύκλο στον ασβεστωμένο τοίχο, σκιά πάνω στο άσπρο δίπλα στην καμπάνα. Στο παλιό λιμάνι το ομώνυμο εκκλησάκι στέκει πάνω στο νερό, ασβεστωμένο, με μπλε τρούλο και καμπαναριό και τα καΐκια τραβηγμένα στα βότσαλα δίπλα του — ο Άγιος Μάρκος λίγο πιο πέρα. Και δεν είναι μόνο εκεί: ο σταυρός στην Τήνο στέκει και μόνος του πάνω σε λόφους, σημάδι και ορόσημο μαζί.
Το κοντάκιο της ημέρας
«Σταυρέ του Χριστού, σώσον ημάς τη δυνάμει σου». Το κοντάκιο της εορτής, σε ψαλμωδία της Χορωδίας της Σιμωνόπετρας, το ανέβασε ο Μιχάλης Γιαννίτσης.
Πηγή βίντεο: ανάρτηση του Μιχάλη Γιαννίτση στο Facebook.
Ήσασταν χθες στον εσπερινό ή είστε σήμερα στη λειτουργία — στον Πύργο, στον Κτικάδο, στο Πρίαστρο, στην Καρδιανή, στα Κιόνια ή στο παλιό λιμάνι; Στείλτε μας τις φωτογραφίες και τα βίντεό σας στο Messenger της σελίδας μας ή από τη σελίδα Στείλτε μας υλικό. Τα περιμένουμε.
Χρόνια πολλά σε όλες και όλους όσοι γιορτάζουν σήμερα.