Ήρθαν από την άλλη άκρη της γης για τον Χαλεπά — και βρήκαν την πόρτα κλειστή
Ποδηλάτες από τις Ηνωμένες Πολιτείες στον Πύργο, στα τέλη Σεπτεμβρίου. Η Οικία-Μουσείο Γιαννούλη Χαλεπά παραμένει κλειστή.
Διέσχισαν τον Ατλαντικό, ήρθαν από διαφορετικές πολιτείες των ΗΠΑ και γνώρισαν την Τήνο από τη σέλα ενός ποδηλάτου. Στον Πύργο είχαν έναν προορισμό: το σπίτι όπου γεννήθηκε ο Γιαννούλης Χαλεπάς. Έφτασαν ως την αυλή του.
Επανερχόμαστε με αφορμή μια επίσκεψη. Την περασμένη εβδομάδα, μια ομάδα ποδηλατών από την Αμερική έκανε τον γύρο της Τήνου: ανηφόρες, χωριά, πεζούλες, θάλασσα. Ένας από τους σταθμούς που δεν ήθελαν να λείψει ήταν ο Πύργος, και μαζί του η Οικία-Μουσείο του μεγάλου Τήνιου γλύπτη, πρόσφατα ανακαινισμένη.
Στη μαρμάρινη στάση του Πύργου
Άφησαν τα ποδήλατα στη μαρμάρινη στάση του Πύργου, ένα μικρό δείγμα από αυτό για το οποίο το χωριό είναι γνωστό σε όλο τον κόσμο. Κι από εκεί, με τα πόδια, στα σοκάκια, ως το σπίτι του Χαλεπά.
Στα πρόσωπά τους ο ενθουσιασμός: σε λίγο θα γνωρίσουν το σπίτι του Γιαννούλη Χαλεπά και θα γράψουν τη δική τους εμπειρία από την Τήνο.
Χωρίς όμως να γνωρίζουν ότι το σπίτι του μεγάλου Τηνιακού γλύπτη είναι κλειστό.
Ως την αυλή
Η πρόσοψη ολόλευκη, φρεσκοβαμμένη. Οι ιβίσκοι ανθισμένοι, κατακόκκινοι. Μπροστά στην αυλή, μια καινούργια δίγλωσση πινακίδα αφηγείται, στα ελληνικά και στα αγγλικά, τη ζωή του γλύπτη που γεννήθηκε σε αυτό το σπίτι το 1851.
Οι επισκέπτες τη διάβασαν ολόκληρη. Ήταν ό,τι μπορούσαν να δουν. Η πόρτα ήταν κλειστή.
Από την άλλη άκρη της γης, ως την αυλή του Χαλεπά. Ως εκεί.
Πήραν ξανά τα ποδήλατα και συνέχισαν τον γύρο τους.
Δεν είναι οι μόνοι
Είναι τέλη Σεπτεμβρίου και ο Πύργος δεν έχει αδειάσει. Κάθε μέρα φτάνουν στο σπίτι του Χαλεπά δεκάδες επισκέπτες, Έλληνες και ξένοι, γκρουπ και ταξιδιώτες μόνοι τους. Διαβάζουν την πινακίδα, φωτογραφίζουν την πρόσοψη και φεύγουν.
Έρχεται κόσμος από την άλλη άκρη της γης και δεν μπορεί να δει το σπίτι όπου γεννήθηκε ο γλύπτης της «Κοιμωμένης». Για όσους μεγαλώσαμε με το όνομά του, αυτό δεν είναι μόνο ζήτημα τουρισμού. Είναι ζήτημα συγκίνησης.
Τι ξέρουμε
2023 — Η Οικία-Μουσείο κλείνει για εργασίες αποκατάστασης και συντήρησης.
Το έργο — «Συντήρηση και εκθεσιακή αναβάθμιση Οικίας Γιαννούλη Χαλεπά», προϋπολογισμού 454.134,61 €, από το Ταμείο Ανάκαμψης. Κατά το Υπουργείο Πολιτισμού, η ολοκλήρωσή του τοποθετείται στις 31 Δεκεμβρίου 2025.
27 Ιανουαρίου 2026 — Το Υπουργείο ανακοινώνει ότι ολοκληρώνεται η νέα έκθεση: 51 έργα και αντικείμενα, από συλλογή 174.
31 Αυγούστου 2026 — Στο Δημοτικό Συμβούλιο, ο δήμαρχος Τήνου Παναγιώτης Κροντηράς λέει ότι το μουσείο έχει τελειώσει, αλλά δεν άνοιξε επειδή η υπουργός δεν δέχτηκε να λειτουργήσει πριν από τα εγκαίνια. Εκτιμά ότι θα λειτουργήσει από την επόμενη χρονιά.
Τα έχουμε γράψει: στις 31 Ιουλίου, «Κλειστό το σπίτι του Χαλεπά, ορθάνοιχτο το εργοτάξιο», και την 1η Σεπτεμβρίου, με την απάντηση του δημάρχου. Επανερχόμαστε σήμερα, γιατί ο κόσμος συνεχίζει να έρχεται.
Η έκκλησή μας
Παρακαλούμε την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη να επιτρέψει να ανοίξει η Οικία-Μουσείο Γιαννούλη Χαλεπά για το κοινό το συντομότερο δυνατό.
Απευθυνόμαστε και στον κόσμο του πολιτισμού: να σταθεί δίπλα σε αυτό το αίτημα.
Το σπίτι είναι έτοιμο. Ο κόσμος είναι εδώ. Τα εγκαίνια μπορούν να γίνουν και αργότερα· η πόρτα δεν χρειάζεται να περιμένει.
Ο Χαλεπάς μεγάλωσε ανάμεσα στο μάρμαρο του Πύργου, στο εργαστήριο του πατέρα του. Σήμερα, άνθρωποι που ταξίδεψαν χιλιάδες χιλιόμετρα έρχονται να τον βρουν εκεί που ξεκίνησαν όλα. Αξίζει να βρουν την πόρτα ανοιχτή.
Πηγές: Υπουργείο Πολιτισμού (culture.gov.gr) — σελίδα έργου «Συντήρηση και εκθεσιακή αναβάθμιση Οικίας Γιαννούλη Χαλεπά» και δελτίο τύπου 27/1/2026 · 17η συνεδρίαση Δημοτικού Συμβουλίου Τήνου, 31/8/2026.