«Το φως ξεφυλλίζει τον χρόνο»: η γυναικεία φορεσιά της Τήνου του 19ου αιώνα σε φωτογραφική έκθεση στο Ι.ΤΗ.Π.

Η ανασύνθεση της Έφης Αλεξανδράκη και οι φωτογραφίες της Χρύσας Παρασκευά στις αίθουσες Βιτάλη – Σώχου. Εγκαίνια την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου, στις 8 το βράδυ.

Μια τηνιακή οικογένεια του 19ου αιώνα, όπως θα μπορούσε να είχε ζήσει: στις δουλειές της, στις συναναστροφές, στις γιορτές. Αυτόν τον κόσμο ξαναστήνει η φωτογραφική έκθεση «Το φως ξεφυλλίζει τον χρόνο», που εγκαινιάζεται στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου.

Από την έρευνα στον φακό

Στο κέντρο της έκθεσης βρίσκεται η γυναικεία ενδυμασία της Τήνου, όπως ανασυντέθηκε από την Έφη Αλεξανδράκη ύστερα από πολυετή προσωπική έρευνα. Η ίδια υπογράφει την ιδέα, την έρευνα και τα κείμενα. Τη φωτογράφηση και την προσαρμογή του σεναρίου ανέλαβε η Χρύσα Παρασκευά.

Οι λήψεις έγιναν το 2018 και το 2019 στη Μονή των Ουρσουλινών στα Λουτρά. Οι πέτρινοι τοίχοι, οι αυλές, οι διάδρομοι και το φυσικό φως του κτιρίου μπήκαν κι αυτά στην αφήγηση. Οι εικόνες ακολουθούν, κατά το Ίδρυμα, «έναν συμβολικό κύκλο του χρόνου».

Τι «έλεγε» μια φορεσιά

Η τηνιακή φορεσιά ανήκει στην ευρύτερη οικογένεια των ενδυμασιών των Κυκλάδων και του Αιγαίου, με συγγένειες, όπως σημειώνεται, με εκείνες της Σίφνου και της Άνδρου. Μετάξια και βαμβακερά, στόφες και βελούδα, κοσμήματα και κεφαλόδεσμοι δείχνουν τις εμπορικές επαφές του νησιού με Ανατολή και Δύση.

Δεν ήταν όμως μόνο ρούχο. Ο κεφαλόδεσμος, η μπόλια, τα κοσμήματα και οι μικρές λεπτομέρειες μπορούσαν να δηλώσουν την ηλικία μιας γυναίκας, αν ήταν παντρεμένη, την κοινωνική της θέση και τον τόπο καταγωγής της.

Το νήμα από τη δεκαετία του ’80

Θεμέλιο της σημερινής ανασύνθεσης στάθηκε η δουλειά του αείμνηστου Γιάννη Φώσκολου, με καταγωγή από το Σμαρδάκιτο. Τη δεκαετία του 1980, μαζί με ιστορικούς του Μουσείου Μπενάκη, εντόπισε στοιχεία της χαμένης γυναικείας φορεσιάς του νησιού και έκανε την πρώτη της ανασύνθεση. Η νέα έρευνα ξεκίνησε από εκεί και προχώρησε σε γκραβούρες και κείμενα περιηγητών, ενδυματολογικές μελέτες και σύγκριση με σωζόμενες κυκλαδίτικες φορεσιές, με στόχο όσο το δυνατόν πιστότερα υφάσματα, χρώματα και κατασκευή.

Οι συντελεστές

Επιμέλεια κειμένων: Αγγελική Σπίγγου. Μουσική: Χρήστος Φιοράνης και Γιώργος Φώσκολος, σε μουσική επιμέλεια Έφης Αλεξανδράκη και Λίλας Βιδάλη, με μίξη ήχου του Δημήτρη Καραγιαννίδη. Μακιγιάζ: Μπετίνα Βιδάλη και Δήμητρα Φαφαλιού. Μοδίστρες: Άννα Κεφαλωνίτου, Κατίνα Μαρουδιά και Ιωσηφίνα Πέτοβιτς.

Ενδυμασίες διέθεσαν ο Εξωραϊστικός Σύλλογος Σμαρδακίτου, ο Σύλλογος Γυναικών Τήνου και η προσωπική συλλογή των δύο δημιουργών. Τα τελλάρα φιλέ είναι της Αγγελικής Ποδιά.

Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου, 20:00 · Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού