Το εικαστικό της έκθεσης «Το Αόρατο Νήμα υφαίνει» — γυναίκα που γνέθει με ρόκα, πάνω σε ινδικό μπλε φόντο

Πολιτισμός · Αγάπη · 9–25 Οκτωβρίου

Εγκαίνια την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου στις 5 το απόγευμα: το πρόγραμμα των δεκαεπτά ημερών του «Αόρατου Νήματος» στο Αγάπη

Έκθεση δεκατριών καλλιτεχνών σε πέντε σημεία του χωριού, μια περιπατητική performance, ένα ντοκιμαντέρ, τέσσερις συζητήσεις με τέσσερα τραπέζια και έξι εργαστήρια για παιδιά και νέους. Το επικαιροποιημένο δελτίο της ΝΩΜΩ, με ώρες και ημερομηνίες.

Οκτώ μέρες πριν από τα εγκαίνια, η ΝΩΜΩ ΑμΚΕ έστειλε το τελικό πρόγραμμα της διοργάνωσης «Το Αόρατο Νήμα υφαίνει», που θα κρατήσει το Αγάπη σε κίνηση από την Παρασκευή 9 έως την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026. Για τη δράση έχουμε γράψει ξανά· εδώ μαζεύουμε ό,τι χρειάζεται να ξέρει όποιος σκοπεύει να ανέβει στο χωριό: πότε ανοίγει η έκθεση, πού στήνονται τα έργα, τι γίνεται κάθε Σαββατοκύριακο.

ΕγκαίνιαΠαρ. 9/10, 17:00Στο Αγάπη της Τήνου
Διάρκεια9 – 25 ΟκτωβρίουΚαθημερινές 17:00–20:00 · Σαββατοκύριακα 11:00–14:00 και 17:00–20:00
ΧώροιΠέντε σημείαΣχολείο, νερόμυλος, περιστεριώνας στη λαγκαδιά, Αγία Σοφία και δύο βοηθητικοί χώροι στον δρόμο για τον μύλο
Το εικαστικό της έκθεσης «Το Αόρατο Νήμα υφαίνει» — γυναίκα που γνέθει με ρόκα, πάνω σε ινδικό μπλε φόντο
Το εικαστικό της διοργάνωσης: μια γυναίκα γνέθει, και η κλωστή της γίνεται ο τίτλος. Εικόνα: ΝΩΜΩ

Η έκθεση: δεκατρείς καλλιτέχνες, πέντε χώροι

Ο πυρήνας της διοργάνωσης είναι η ομαδική εικαστική έκθεση, σε επιμέλεια της εικαστικού Ελένης Γλύνη. Συμμετέχουν, αλφαβητικά, οι Δημήτρης Αναστασίου, Ελένη Γλύνη, Αλεξάνδρα Γρυπάρη, Γιάννης Ευθυμίου, Αλέκος Κυραρίνης, Κωνσταντίνος Λαδιανός, Αλέξανδρος Λάιος, Εμμανουήλ Μπιτσάκης, Λευτέρης Ναύτης, Αχιλλέας Παπακώστας, Νίκος Ποδιάς, Δημήτρης Σκαλκώτος και Μάρω Φασουλή.

Τα έργα δεν μπαίνουν σε μία αίθουσα. Μοιράζονται στο παλιό σχολείο του χωριού, στον νερόμυλο, στον περιστεριώνα της λαγκαδιάς, στο ξωκλήσι της Αγίας Σοφίας και σε δύο ακόμη μικρούς χώρους στον δρόμο προς τον μύλο — μια διαδρομή μέσα στο Αγάπη, με τα κτίσματα να λειτουργούν ως μέρος της έκθεσης και όχι ως φόντο. Το θεωρητικό νήμα είναι οι «Αόρατες Πόλεις» του Ίταλο Καλβίνο.

«Το “Αόρατο Νήμα” δεν είναι η ομοιότητα που ενώνει, αλλά η ένταση που κρατά τα πράγματα μαζί και συγχρόνως σε απόσταση. Είναι αόρατο, όχι επειδή είναι κρυμμένο, αλλά επειδή δεν αποτελείται από ύλη.» — Ελένη Γλύνη, επιμελήτρια
Γλυπτό πουλί από γυαλισμένο ανοξείδωτο χάλυβα ανάμεσα σε ελιές — Δημήτρης Σκαλκώτος, «Αντίλαλος»
Δημήτρης Σκαλκώτος, «Αντίλαλος» — πουλί από γυαλισμένο ανοξείδωτο χάλυβα, φτιαγμένο για να σταθεί δίπλα στους περιστεριώνες. Φωτ.: ΝΩΜΩ
Κέντημα με χρυσά σιρίτια σε μωβ σατέν με πρόσωπο ήλιου — Κωνσταντίνος Λαδιανός, «Ο Ήλιος»
Κωνσταντίνος Λαδιανός, «Ο Ήλιος» (2025) — κέντημα με χρυσά σιρίτια, κλωστές και παγιέτες σε σατέν. Φωτ.: Στάθης Μαμαλάκης
Μπλε συνθετική κλωστή πάνω σε κόκκινο παραδοσιακό υφαντό χαλί — Μάρω Φασουλή, «Άτιτλο (Μπλε Τήνος)»
Μάρω Φασουλή, «Άτιτλο (Μπλε Τήνος)» (2024) — συνθετική κλωστή και σπρέι πάνω σε παραδοσιακό χειροποίητο μάλλινο χαλί, 220×150 εκ.
Ζωγραφικό έργο με άγγελο σε ώχρα και κόκκινο — Αλέκος Κυραρίνης, «ΑΩ, Άγγελος Κυρίου»
Αλέκος Κυραρίνης, «ΑΩ, Άγγελος Κυρίου». Παραχώρηση του καλλιτέχνη και της CITRONNE Gallery

Κάποια έργα έγιναν για το ίδιο το χωριό: ο «Αντίλαλος» του Δημήτρη Σκαλκώτου είναι ένα πουλί από ανοξείδωτο χάλυβα που καθρεφτίζει ξερολιθιές, βλάστηση και περιστεριώνες, ενώ ο Νίκος Ποδιάς παρουσιάζει σχέδια βασισμένα στο φωτογραφικό αρχείο της παλιάς Μονής των Ουρσουλινών στα Λουτρά. Η «Κοσμική Προσευχή» του Αλέξανδρου Λάιου, μια φλόγα από βιομηχανικά υλικά, θα σταθεί μέσα σε παλιά εκκλησία.

Μια performance στα σοκάκια, 24 και 25 Οκτωβρίου

Το τελευταίο Σαββατοκύριακο της διοργάνωσης, η ιταλική ομάδα InOutput και η ιδρύτριά της Nerina Cocchi παρουσιάζουν στο Αγάπη μια in situ περιπατητική performance. Θα δουλευτεί επιτόπου, μέσα από σύντομο πρόγραμμα φιλοξενίας, σε συνεργασία με ανθρώπους της κοινότητας.

Το ντοκιμαντέρ: Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, 17:30

Στην αίθουσα εκδηλώσεων του χωριού θα προβληθεί το «Πώς να ζούμε στη Γη» (How to Live on Earth) του Fredi Devas, ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους με αφηγητή τον Benedict Cumberbatch, για τον δεσμό των ανθρώπων με τη φύση και για ιστορίες συνεργασίας μαζί της από διάφορα μέρη του κόσμου.

Τέσσερις συζητήσεις, τέσσερα τραπέζια

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (17 Οκτωβρίου), η ΝΩΜΩ οργανώνει σε δύο Σαββατοκύριακα, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Αγάπη, τέσσερις κύκλους συζήτησης και τέσσερις δράσεις γαστρονομίας. Ειδικός επιστημονικός σύμβουλος είναι ο Ανδρέας Χατζηδάκης, καθηγητής Μάρκετινγκ και Καταναλωτικού Πολιτισμού στο Royal Holloway του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Οι ώρες έναρξης δεν περιλαμβάνονται στο δελτίο· θα ανακοινωθούν από τους διοργανωτές.

Σάβ. 17/10
Συζήτηση «Γη» · Γευσιγνωσία κυκλαδίτικης τυροκομίας και οινοποιίας
Καλλιέργεια, κτηνοτροφία και τυροκομία ως ενιαίο σύστημα γνώσης, με επίκεντρο την υποψηφιότητα της κυκλαδικής τυροκομίας για τον κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO — η οποία, κατά το δελτίο, αναμένεται να εξεταστεί στη συνεδρίαση της Διακυβερνητικής Επιτροπής στην Κίνα (30/11–5/12/2026). Συμμετέχουν η Ιωάννα Τζαβάρα (Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ΥΠΠΟ), ο συγγραφέας Δημήτρης Ρουσουνέλος, ο γεωπόνος-ερευνητής Ροίκος Θανόπουλος, ο σεφ Αντώνης Ψάλτης, ο αγρότης Νίκος Αλβέρτης και η τυροκόμος Μανταλένα Βιδάλη. Συντονίζει ο Χάρης Τζαννής, συντάκτης γαστρονομίας, που επιβλέπει και τη δοκιμή τυριών και κρασιών από διαφορετικά νησιά των Κυκλάδων.
Κυρ. 18/10
Συζήτηση «Άνθρωπος» · «Το Ξένο Τραπέζι»
Το τηνιακό σπίτι ως χώρος παραγωγής, μεταποίησης, φιλοξενίας και μετάδοσης γνώσης — οικιακή οικονομία, ο ρόλος των γυναικών, οι παραδοσιακές τέχνες, σε διάλογο Ελλάδας–Ιταλίας. Συντονίζουν ο Νίκος Γκύζης, πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Τήνου και επιμελητής της βιβλιοθήκης του ΠΙΙΕΤ, και ο ιστορικός-εκπαιδευτικός Μάρκος Παλαμάρης. Στο «Ξένο Τραπέζι» κάτοικοι, συμμετέχοντες και ο Ιταλός σεφ Raffaele Licinio μαγειρεύουν μαζί: ζυμαρικά, κεφτεδάκια και ό,τι βγει από την ανταλλαγή συνταγών.
Σάβ. 24/10
Συζήτηση «Κοινότητα» · «Το Τραπέζι της Αγάπης»
Τι σημαίνει να φροντίζει κανείς έναν τόπο, ποιος έχει την ευθύνη για τη συνέχειά του, και τι αλλάζει η τουριστική ανάπτυξη. Συντονίζει ο Νίκος Γκύζης. Στο τραπέζι, ο Raffaele Licinio, υπό την εποπτεία του Slow Food, παρουσιάζει την κουζίνα της Καμπανίας με αφετηρία την cucina povera — τη μαγειρική χωρίς σπατάλη — σε αντιστοιχία με το τηνιακό σπίτι ως χώρο συντήρησης της τροφής.
Κυρ. 25/10
Συζήτηση «Πολιτισμός» · «Το Κοινό Τραπέζι»
Πώς η σύγχρονη τέχνη και οι πολιτιστικές δράσεις δημιουργούν νέες σχέσεις με έναν τόπο. Συντονίζει ο σχεδιαστής Βασίλης Ξενοφώντος. Το «Κοινό Τραπέζι», με επιμέλεια του Τήνιου σεφ Αντώνη Ψάλτη, είναι το κλείσιμο της διοργάνωσης: συνταγές και γεύσεις της Τήνου, με κατοίκους, παραγωγούς, συμμετέχοντες στα εργαστήρια και επισκέπτες γύρω από το ίδιο τραπέζι.

Έξι εργαστήρια για παιδιά και νέους

Τα βιωματικά εργαστήρια, με υπεύθυνους την αρχιτέκτονα Κατερίνα Κοντιζά και τον σχεδιαστή Βαγγέλη Ξενοφώντος, απευθύνονται σε παιδιά και νέους και καταλήγουν κάθε φορά σε μια μικρή συλλογική δημιουργία. Δύο από αυτά γίνονται έξω από το χωριό.

Σάβ. 10/10
«Ο Χάρτης της Μνήμης»
Οι νέοι περιηγούνται στο Αγάπη, ψάχνουν τις ιστορίες πίσω από τρία τοπόσημα και φτιάχνουν «πινακίδες μνήμης» για σημεία του χωριού.
Κυρ. 11/10
«Χτίζοντας τη φροντίδα!»
Παρατήρηση και απλή αρχιτεκτονική αποτύπωση του ναού της Αγίας Σοφίας: κατόψεις, όψεις, σκίτσα και «κάρτες φροντίδας».
Σάβ. 17/10
«Η Γη γίνεται Γεύση» — στο τυροκομείο Μανταλένα
Επίσκεψη σε τοπικό τυροκομείο, τα στάδια της τυροκόμησης, ένα «δελτίο τυριού» ανά συμμετέχοντα και δοκιμή διαφορετικών τυριών.
Κυρ. 18/10
«Διάβασε τη Γη» — στο λιβάδι της Κώμης
Σε ένα χωράφι: τι καλλιεργείται, από πού έρχεται το νερό, ποια εργαλεία και ποια εποχή για κάθε δουλειά.
Σάβ. 24/10
«Το δικό μας τραπέζι»
Οι συμμετέχοντες φτιάχνουν ένα μικρό τυρί με απλά υλικά — ένα αντικείμενο που θα πάει την επομένη στο κοινό τραπέζι.
Κυρ. 25/10
«Στρώνουμε το Κοινό Τραπέζι»
Μαζί με την κοινότητα, τα παιδιά στήνουν και στρώνουν το τραπέζι της λήξης: πώς σερβίρουμε, πώς υποδεχόμαστε, πώς εξηγούμε τις επιλογές μας.
Η αφίσα της έκθεσης «Το Αόρατο Νήμα υφαίνει», Αγάπη Τήνου, 9–25 Οκτωβρίου 2026, με τα ονόματα των 13 καλλιτεχνών
Η αφίσα της διοργάνωσης. Εικόνα: ΝΩΜΩ
Το χωριό

Το Αγάπη βρίσκεται στην ενδοχώρα της Τήνου, στην αρχή της κοιλάδας που καταλήγει στον κάμπο της Κώμης. Στα μεσαιωνικά χρόνια λεγόταν «Πέρασμα», γιατί από εκεί περνούσε ο δρόμος για την τότε πρωτεύουσα του νησιού· τον 18ο αιώνα ο ενοριακός ναός αφιερώθηκε στον Άγιο Αγαπητό και έδωσε στο χωριό το σημερινό του όνομα. Το ρέμα που το διασχίζει ήταν από τα μεγαλύτερα ποτάμια της Τήνου — και δίπλα του στέκουν οι περιστεριώνες που φιλοξενούν μέρος της έκθεσης. Τα σοκάκια του τα είχαμε δει από ένα FPV drone τον Σεπτέμβριο.

Ποιοι το οργανώνουν

Διοργανωτής είναι η ΝΩΜΩ ΑμΚΕ, που ιδρύθηκε το 2021 από την εικαστικό Αλεξάνδρα Γρυπάρη και την αναλύτρια Σοφία Ζησίμου και έχει υλοποιήσει στην Τήνο το Toichos project (2025), το πρόγραμμα φιλοξενίας Γάλλων αρχιτεκτόνων «Σμιλεύοντας τη Μνήμη» (2024–2025), τη δράση προφορικής ιστορίας «ΙΧΝΗ» (2024) και το διεθνές πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτεχνών The Inherited Earth (2023). Το «Αόρατο Νήμα» γίνεται με τη στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου, σε συνεργασία με το Slow Food / Slow Wine, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, και σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Τήνου και τον Σύλλογο του χωριού Αγάπη. Το Tinos LIVE TV είναι χορηγός επικοινωνίας της διοργάνωσης.

Πηγές

Επικαιροποιημένο δελτίο Τύπου της ΝΩΜΩ ΑμΚΕ (1/10/2026) και το συνοδευτικό υλικό για τα έργα· η σελίδα της διοργάνωσης στο nwmw.gr· το άρθρο μας της 9ης Σεπτεμβρίου για τη δράση.

Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, 17:00 · Αγάπη Τήνου

✦ Ρητό της ημέρας«Το μυστικό για να προχωρήσεις είναι να ξεκινήσεις.»— Μαρκ Τουέιν