Άδεια ράφια στη μαναβική και όχι μόνο μετά τις μέρες του βοριά: όταν «το μεγάλο κατώι» της Τήνου είναι πια το σούπερ μάρκετ
Ράφια μεγάλου, γνωστού σούπερ μάρκετ στην Τήνο, σήμερα Σάββατο 3 Οκτωβρίου. Φωτογραφία αναγνώστη.
Λίγες μέρες βοριάς, λιγοστά πλοία, και τα τελάρα αδειάζουν. Οι ελλείψεις στα σούπερ μάρκετ της Τήνου δείχνουν πόσο το νησί εξαρτάται πια από το φορτηγό που θα φέρει το καράβι από την Αθήνα, και θέτουν ένα ερώτημα: πού είναι το απόθεμα ασφαλείας;
Μήνυμα αναγνώστη: φίλος αναγνώστης, πελάτης σούπερ μάρκετ της Τήνου, μάς έστειλε το Σάββατο τις φωτογραφίες που βλέπετε, διαμαρτυρόμενος ότι δεν βρήκε τα προϊόντα που επιθυμούσε.
Το μήνυμα ήρθε στο Tinos Live TV, Σάββατο 3 Οκτωβρίου
Την ίδια εικόνα συναντήσαμε κι εμείς. Σε σούπερ μάρκετ μεγάλης, γνωστής αλυσίδας στην Τήνο, αλλά και σε άλλα καταστήματα του νησιού, οι ελλείψεις φαίνονται με την πρώτη ματιά. Και δεν είναι μόνο η μαναβική. Τα κενά είναι γενικά: στα έτοιμα γεύματα, όπως σούπες και μαγειρεμένα φαγητά, και σε πολλά άλλα είδη. Η αιτία είναι γνωστή: από την Πέμπτη ο βοριάς των 8 με 9 μποφόρ στο Αιγαίο έφερε απαγορευτικά και ακυρώσεις δρομολογίων. Χωρίς πλοία, δεν έρχονται ούτε τα φορτηγά με τα εμπορεύματα.
Τι λείπει από τα ράφια
Στα ψυγεία του οπωροπωλείου τα πράσινα τελάρα είναι άδεια. Έχουν μείνει μόνο τα ταμπελάκια με τις τιμές: χόρτα, πράσα, ρόκα, σαλάτες. Λίγα φύλλα στο πάτωμα θυμίζουν ότι κάποτε ήταν γεμάτα. Στον πάγκο με τα φρούτα η εικόνα είναι παρόμοια. Υπάρχουν ανανάδες, πορτοκάλια και σταφύλια, κι ανάμεσά τους τελάρα που έχουν μόνο το χαρτί στον πάτο.
Και η εικόνα δεν σταματά στη μαναβική. Κενά υπάρχουν στα έτοιμα γεύματα, στις σούπες και στα μαγειρεμένα φαγητά, αλλά και σε πολλά άλλα είδη, ειδικά σε όσα έχουν μικρή διάρκεια ζωής και έρχονται σχεδόν καθημερινά. Όταν σταματούν τα πλοία, αυτά τελειώνουν πρώτα. Με τα πρώτα φορτηγά τα ράφια θα ξαναγεμίσουν, όπως γίνεται κάθε φορά. Μέχρι τότε όμως η εικόνα μιλά από μόνη της.
Το μεγάλο κατώι
«Το μεγάλο κατώι μας είναι πια το σούπερ μάρκετ», λένε χαριτολογώντας πολλοί στο νησί. Και δεν έχουν άδικο. Στα παλιά τηνιακά σπίτια το κατώι ήταν η αποθήκη της χρονιάς: το λάδι, το κρασί, τα όσπρια, τα παστά, το αλεύρι. Στην αυλή υπήρχαν οι κότες, στο χωράφι ο χοίρος, τα λαχανικά και οι ελιές. Ένα απαγορευτικό τότε δεν άδειαζε κανένα τραπέζι. Το νησί είχε τα δικά του.
Σήμερα τα περισσότερα κατώγια έχουν άλλη χρήση και η αγροτική παραγωγή έχει λιγοστέψει πολύ. Σχεδόν ό,τι τρώμε έρχεται από την Αθήνα, με φορτηγά και κοντέινερ πάνω στα πλοία. Όσο τα δρομολόγια κυλούν κανονικά, αυτό δεν το βλέπει κανείς. Αρκούν όμως δύο τρεις μέρες χωρίς πλοίο για να φανεί πόσο εξαρτημένη έχει γίνει η Τήνος.
Κι αν δεν είναι μόνο ο καιρός;
Αυτή τη φορά έφταιγε ο βοριάς, και με την πρώτη καλοκαιρία τα πράγματα θα επανέλθουν. Μπροστά μας όμως είναι ο χειμώνας, που μπορεί να φέρει πολλά και μεγαλύτερα απαγορευτικά. Μια απεργία στα πλοία μπορεί να κρατήσει περισσότερο από έναν βοριά. Και με το πετρέλαιο ακριβό, κάθε δρομολόγιο και κάθε φορτηγό που ανεβαίνει στο καράβι κοστίζει περισσότερο. Αν συμπέσουν δύο από αυτά, το κενό στα ράφια δεν θα κρατήσει δύο μέρες.
Και το καλοκαίρι, πάνω στα πεζοδρόμια
Το ζήτημα του χώρου δεν φάνηκε μόνο τώρα. Το καλοκαίρι η Τήνος ζει υπό πίεση. Ο πληθυσμός της πολλαπλασιάζεται, και μαζί του η ζήτηση: προσκυνητές, επισκέπτες, εξοχικά, καταστήματα εστίασης. Τα σούπερ μάρκετ δουλεύουν στο όριο και η τροφοδοσία έρχεται κάθε μέρα, με όσα φορτηγά χωρούν στα πλοία. Όλο το καλοκαίρι βλέπαμε στη Χώρα τα μεγάλα καλάθια της τροφοδοσίας να περιμένουν ώρες πάνω στα πεζοδρόμια, στον ήλιο, γεμάτα μαρούλια, κουνουπίδια, λάχανα και μπρόκολα. Με τη ζέστη, αρκετά μαραίνονταν πάνω στον δρόμο. Είχαμε κάνει τότε ρεπορτάζ για την κατάληψη πεζοδρομίων και δημόσιου χώρου από την τροφοδοσία («Ο δημόσιος χώρος δεν είναι τσιφλίκι»). Λίγο αργότερα ειπώθηκε ότι η φορτοεκφόρτωση θα γίνεται από τις 6 ως τις 10 το πρωί («6 με 10 το πρωί»).
Το καλοκαίρι λοιπόν τα εμπορεύματα δεν χωρούν, και τον χειμώνα δεν φτάνουν. Πίσω και από τις δύο εικόνες βρίσκεται το ίδιο ερώτημα: υπάρχουν στο νησί αποθηκευτικοί χώροι με τις σωστές υγειονομικές προδιαγραφές και ψυκτικούς θαλάμους, ώστε τα τρόφιμα να περιμένουν εκεί και όχι στο πεζοδρόμιο;
Πού είναι το απόθεμα ασφαλείας;
Τα νησιά είναι σταθερή αγορά για τις μεγάλες αλυσίδες όλο τον χρόνο: με γεμάτα καταστήματα το καλοκαίρι και με πιστή πελατεία τον χειμώνα, αφού οι μόνιμοι κάτοικοι ψωνίζουν εκεί. Είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς αν σε αυτό αντιστοιχεί και ανάλογη επένδυση στα logistics των νησιών: αποθήκες, απόθεμα, σχέδιο για τις μέρες χωρίς πλοίο.
Η νησιωτικότητα δεν είναι θεωρία. Είναι τα απαγορευτικά, οι απεργίες, οι βλάβες στα πλοία, η απόσταση. Και όταν λείπουν τα βασικά, πρώτοι πληρώνουν όσοι δεν μπορούν να περιμένουν: τα μωρά, τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι ευπαθείς ομάδες.
Τα ερωτήματα που μένουν
- Υπάρχουν στο νησί αποθηκευτικοί χώροι, με σωστές υγειονομικές προδιαγραφές και ψυγεία, για να μη μένουν τα τρόφιμα στα πεζοδρόμια το καλοκαίρι και να υπάρχει απόθεμα βασικών ειδών τον χειμώνα;
- Κρατούν οι αλυσίδες στοκ ασφαλείας στα νησιά, ειδικά τον χειμώνα, για όταν τα πλοία μένουν δεμένα;
- Υπάρχει σχέδιο ανεφοδιασμού για παρατεταμένη αποκοπή του νησιού, π.χ. μέσα από την Πολιτική Προστασία;
- Ποιος φροντίζει για τα είδη που δεν μπορούν να λείψουν: βρεφικές τροφές, γάλα, φάρμακα;
Το δικό μας μικρό κατώι
Ως τότε, κάτι μπορεί να κάνει ο καθένας. Ειδικά όσοι έχουν μωρά ή φροντίζουν ηλικιωμένους, ας κρατούν στο σπίτι ένα μικρό απόθεμα βασικών: γάλα μακράς διαρκείας, όσπρια, ζυμαρικά, κονσέρβες, νερό, τα φάρμακα της εβδομάδας. Όχι από πανικό· από πρόνοια, όπως οι παλιοί με το κατώι τους.
Πηγές: Φωτογραφίες αναγνώστη από σούπερ μάρκετ της Τήνου, 3/10/2026 · Αυτοψία Tinos Live TV · ΕΜΥ, Αναγγελίες για τη ναυτιλία 408–412/2026 · Λιμεναρχείο Τήνου.
Τα ράφια θα γεμίσουν με τα πρώτα πλοία. Το ερώτημα για το πώς ζει η Τήνος τις μέρες που δεν έρχεται καράβι θα μείνει και μετά τον βοριά.