Έως 36.000 ευρώ για να ξανανοίξουν τα κλειστά σπίτια: βγήκε ο Οδηγός της «Ανακαίνισης Κατοικίας» — με 5 μονάδες παραπάνω επιδότηση για τα νησιά
Από 70% έως 95% η επιχορήγηση για ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση. Πρώτα ανοίγουν οι αιτήσεις για τα κλειστά σπίτια, μετά για τις κύριες κατοικίες. Τι πρέπει να ξέρει όποιος έχει παλιό σπίτι στην Τήνο.
Δημοσιεύθηκε ο Οδηγός Εφαρμογής της νέας δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας» του ΕΣΠΑ 2021–2027. Πρόκειται για το πρόγραμμα που έγινε γνωστό ως «Ανακαινίζω». Ο Οδηγός αναρτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου στον ιστότοπο του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» (ΠΕΚΑ). Την επόμενη μέρα, με κοινή ανακοίνωση, τον παρουσίασαν τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η δράση έχει προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ. Απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων. Στόχος είναι να ξαναμπούν σε χρήση κλειστά σπίτια και να βελτιωθούν οι κύριες κατοικίες. Τα υπουργεία τονίζουν ότι η δημοσίευση του Οδηγού δεν σημαίνει ότι ξεκινούν οι αιτήσεις. Οι ημερομηνίες θα ανακοινωθούν αργότερα.
Ποια σπίτια μπαίνουν
Σύμφωνα με τον Οδηγό, το σπίτι πρέπει να υφίσταται νόμιμα και να έχει οικοδομική άδεια που εκδόθηκε έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990. Γίνεται δεκτό και «άλλο αντίστοιχο νομιμοποιητικό στοιχείο». Ως παράδειγμα ο Οδηγός αναφέρει τη βεβαίωση ότι το κτίσμα είναι προ του 1955, κάτι που αφορά πολλά παλιά σπίτια στα χωριά της Τήνου. Οι κύριοι χώροι πρέπει να είναι έως 120 τ.μ. (150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους). Η ενεργειακή κατηγορία πρέπει να είναι Γ ή χαμηλότερη.
«Κλειστό» θεωρείται το σπίτι που δηλώνεται κενό στο Ε2 του 2025 και είτε δεν έχει ρεύμα από πριν την 1/1/2024 είτε κατανάλωσε λιγότερες από 100 kWh συνολικά το 2024 και το 2025.
- σπίτια γραμμένα στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης της ΑΑΔΕ, τόσο κατά την αίτηση όσο και κατά την ολοκλήρωση
- σπίτια που μπήκαν μετά την 1/1/2020 σε «Εξοικονομώ» ή στο «Ανακαινίζω – Νοικιάζω»
Πόσο επιδοτείται — και τι κερδίζουν τα νησιά
Η βασική επιδότηση είναι 80% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και 70% για τη δεύτερη, με βάση το εισόδημα του 2025:
| Οικογενειακή κατάσταση | Κατηγορία Ι (80%) | Κατηγορία ΙΙ (70%) |
|---|---|---|
| Άγαμος | έως 18.000 € | έως 25.000 € |
| Ζευγάρι χωρίς ανήλικα | έως 25.000 € | έως 35.000 € |
| Ζευγάρι με 1 ανήλικο | έως 30.000 € | έως 40.000 € |
| Ζευγάρι με 2 ανήλικα | έως 35.000 € | έως 45.000 € |
| Μονογονεϊκή με 1 ανήλικο | έως 28.000 € | έως 39.000 € |
| Κάθε επιπλέον ανήλικο | +5.000 € | +5.000 € |
Το ποσοστό ανεβαίνει κατά 5 μονάδες για κάθε μία από τις εξής περιπτώσεις, και οι προσαυξήσεις αθροίζονται:
- σπίτια σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, σύμφωνα με το Μητρώο Δήμων, Κοινοτήτων και Οικισμών της ΕΛΣΤΑΤ
- μονογονεϊκές οικογένειες με αποκλειστική επιμέλεια, τρίτεκνοι και πολύτεκνοι
- άτομα με αναπηρία στο νοικοκυριό, εφόσον ιδιοκατοικούν το σπίτι
Το ανώτατο ποσοστό φτάνει το 95% για την πρώτη κατηγορία και το 85% για τη δεύτερη. Για ένα σπίτι στην Τήνο, η βάση δηλαδή είναι ήδη 85% ή 75%. Για τα κλειστά σπίτια, το Νότιο Αιγαίο έχει και δικό του κονδύλι 4 εκατ. ευρώ από το περιφερειακό πρόγραμμα, πέρα από τα ποσά του ΠΕΚΑ που μοιράζονται σε όλη τη χώρα.
Ποιες εργασίες καλύπτονται
Κάθε πρόταση πρέπει να συνδυάζει ανακαίνιση με ενεργειακή αναβάθμιση. Από 20% έως 40% του κόστους πρέπει να πάει σε ενεργειακές εργασίες, και το σπίτι πρέπει να ανέβει τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.
- Ανακαίνιση: κουζίνα, μπάνιο, δάπεδα, πόρτες, ηλεκτρολογικά, υδραυλικά, σοβάδες, χρωματισμοί, εσωτερικές διαρρυθμίσεις, κεραμοσκεπή, προσβασιμότητα.
- Ενεργειακά: κουφώματα, θερμομόνωση, σκίαστρα, αντλίες θερμότητας, θέρμανση και ψύξη, ηλιακός θερμοσίφωνας.
Πώς γίνεται η αίτηση
Η αίτηση γίνεται μόνο ηλεκτρονικά, στο πληροφοριακό σύστημα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ). Προϋπόθεση είναι να έχει ήδη εκδοθεί Βεβαίωση Επιλεξιμότητας για το συγκεκριμένο σπίτι, από την πλατφόρμα του gov.gr που λειτούργησε νωρίτερα. Η βεβαίωση δεν εγγυάται χρηματοδότηση.
Σύμφωνα με τον Οδηγό, το σύστημα θα ανοίξει σε διαδοχικά στάδια. Πρώτα ανοίγει για τα κλειστά σπίτια, ανεξαρτήτως εισοδήματος. Μετά ανοίγει για τις κύριες κατοικίες, με προτεραιότητα στα χαμηλότερα εισοδήματα. Μαζί με την αίτηση υποβάλλεται ένα Σχέδιο Παρεμβάσεων με τις εργασίες και το κόστος τους. Ο τεχνικός σύμβουλος είναι προαιρετικός.
- Μετά την ένταξη δίνεται προκαταβολή 60% της επιχορήγησης. Για να αξιοποιηθεί, ο ιδιοκτήτης πρέπει να έχει πληρώσει μέσω τράπεζας το 40% της δικής του συμμετοχής.
- Όλες οι πληρωμές γίνονται μέσω τράπεζας.
- Το έργο πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε 18 μήνες από την ένταξη και πάντως όχι αργότερα από τις 31/12/2028.
Οι δεσμεύσεις μετά
Το κλειστό σπίτι που θα ανακαινιστεί πρέπει για πέντε χρόνια είτε να το κατοικήσει ο ίδιος ο ιδιοκτήτης είτε να νοικιαστεί μακροχρόνια ως κύρια κατοικία. Αν νοικιαστεί, το μισθωτήριο πρέπει να αναρτηθεί στην ΑΑΔΕ μέσα σε 8 μήνες από την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης. Το ενοίκιο μένει σταθερό ή μειώνεται τουλάχιστον τα τρία πρώτα χρόνια. Βραχυχρόνια μίσθωση απαγορεύεται σε όλη την πενταετία. Όποιος ανακαινίσει την κύρια κατοικία του πρέπει να συνεχίσει να μένει εκεί για πέντε χρόνια. Αν παραβιαστούν οι όροι, η επιχορήγηση μπορεί να ζητηθεί πίσω.
Για την Τήνο, με τα πολλά κλειστά σπίτια στα χωριά και τη δύσκολη αγορά κατοικίας για όσους δουλεύουν και ζουν εδώ όλο τον χρόνο, το πρόγραμμα ίσως αξίζει μια προσεκτική ματιά. Το πρώτο βήμα είναι να ελέγξει ο καθένας αν το σπίτι του πληροί τις προϋποθέσεις.