«Ή στραβός είναι ο γυαλός ή στραβά αρμενίζουμε»: ένα «Red Code» για όλη την Περιφέρεια, κανονικά η παρέλαση στη Νάξο — ποιος αποφασίζει τελικά για την παρέλασή μας;

Γαλανόλευκες στον άνεμο, κάτω από συννεφιασμένο ουρανό. Αρχείο Tinos Live TV

«Προβλέψεις δεν κάνουν τα πολιτικά πρόσωπα, τις κάνουν οι επιστήμονες», απάντησε ο Αντιπεριφερειάρχης Κυκλάδων Γιώργος Λεονταρίτης σε όσους ρωτούν γιατί δεν έγιναν φέτος οι παρελάσεις. Σωστό. Τις προβλέψεις τις κάνουν οι επιστήμονες. Τις αποφάσεις όμως τις παίρνουν οι άνθρωποι που διοικούν. Και εδώ είναι το ερώτημα: γιατί η παρέλαση της Τήνου κρίνεται με ένα «Red Code» για όλη την Περιφέρεια, από την Άνδρο ως το Καστελλόριζο, όταν στη Νάξο, με απόφαση του Δήμου, η παρέλαση έγινε κανονικά;

Τι είπε ο Αντιπεριφερειάρχης

Με ανάρτηση στον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook, ανήμερα της επετείου, ο κ. Λεονταρίτης εξήγησε ότι η Περιφέρεια και οι Δήμοι «δεν κάνουν προγνώσεις καιρού», αλλά «εφαρμόζουν τις οδηγίες της Πολιτικής Προστασίας, προκειμένου να υπάρχει πρόληψη». Η απόφασή του, της Τρίτης 27 Οκτωβρίου, στηρίχτηκε στο «Red Code» που κήρυξε η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, λόγω κινδύνου πλημμυρικών φαινομένων σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες των Κυκλάδων — όπως γράψαμε εδώ. Αν οι εκτιμήσεις ήταν σωστές ή λάθος, έγραψε, «είναι θέμα που οφείλουν να απαντήσουν οι επιστήμονες του Υπουργείου».

Έθεσε και ένα ερώτημα, δίκαιο: «Εάν παραβιάζαμε τις οδηγίες για “κόκκινο συναγερμό” της Πολιτικής Προστασίας και κάναμε τις παρελάσεις και συνέβαιναν όλα όσα προβλέπει η Πολιτική Προστασία, τι θα λέγατε;» Και θύμισε ότι η επέτειος τιμήθηκε: στεφανώσεις την παραμονή, Δοξολογίες ανήμερα, εκδηλώσεις στα σχολεία. «Η ματαίωση μιας παρέλασης δεν ακυρώνει τη μνήμη μας.»

Ως εδώ, κανείς δεν διαφωνεί. Η προφύλαξη δεν είναι λάθος, και καλύτερα να ακυρώσεις μια παρέλαση παρά να μετράς ζημιές. Το ερώτημα δεν είναι αν έπρεπε να προσέξουμε. Είναι ποιος κρίνει, από πού και με ποιο μέτρο.

Μία Περιφέρεια, τόσα νησιά, ένα «Red Code»

Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου απλώνεται από την Άνδρο ως το Καστελλόριζο. Ο καιρός της Ρόδου δεν είναι ο καιρός της Τήνου, και ο καιρός της Νάξου δεν ήταν, εκείνη τη μέρα, ο καιρός της Κω. Η ίδια η ΕΜΥ το έδειχνε: κόκκινη προειδοποίηση έβγαλε για τα Δωδεκάνησα, πορτοκαλί για τις βόρειες και δυτικές Κυκλάδες, και μόνο ως τις πρωινές ώρες της Τετάρτης. Το «Red Code» της Πολιτικής Προστασίας όμως ήρθε ένα και ενιαίο, για όλη την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, Κυκλάδες και Δωδεκάνησα μαζί, και η απόφαση της Περιφέρειας κάλυψε με μία υπογραφή όλες τις Περιφερειακές Ενότητες των Κυκλάδων.

Τι έγινε στην πράξη; Στην Τήνο, μετά το πρωινό ψιλόβροχο, την ώρα που θα γινόταν η παρέλαση είχε βγει ο ήλιος — δεν έβρεχε καν (το πρωινό ρεπορτάζ της ημέρας). Στη Νάξο, σύμφωνα με τα τοπικά μέσα του νησιού, ο καιρός είχε «εναλλαγές ηλιοφάνειας και συννεφιάς» και θερμοκρασία υψηλή για την εποχή.

Το «κόκκινο», να το πούμε κι αυτό, δεν είναι από μόνο του απαγόρευση εκδηλώσεων. Οι αποφάσεις «Red Code» της Γενικής Γραμματείας που έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς θέτουν τον μηχανισμό της Πολιτικής Προστασίας σε πλήρη κινητοποίηση: προσωπικό, μέσα, ετοιμότητα. Τι ακυρώνεται και τι όχι, κρίνεται στη συνέχεια από τις αρχές.

Και κάπου εδώ κρύβεται μια λογική που όλοι την ξέρουμε από τη δημόσια διοίκηση: «ήρθε Red Code, κλείνουμε, για να μην παρεξηγηθούμε». Είναι ανθρώπινη, κανείς δεν θέλει να βρεθεί εκτεθειμένος. Μόνο που, έτσι, το Red Code παύει να είναι εργαλείο ετοιμότητας και γίνεται ασπίδα. Και δεν «κλείσαν όλα»: οι Δοξολογίες και οι καταθέσεις στεφάνων έγιναν κανονικά. Έμεινε έξω μόνο η παρέλαση των παιδιών.

Η Νάξος έκρινε αλλιώς

Στη Νάξο, ο Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων συγκάλεσε την παραμονή το Τοπικό Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας και ανακοίνωσε ότι το πρόγραμμα της επετείου θα γίνει κανονικά, με την επιφύλαξη ακύρωσης επί τόπου αν χειροτέρευε ο καιρός. Κατά τον Δήμαρχο, η πρόγνωση για το νησί δεν δικαιολογούσε πλήρη ακύρωση. Η παρέλαση έγινε στις 11:30 χωρίς πρόβλημα, με ήλιο και συννεφιά. Εκ των υστέρων, η μέρα δικαίωσε τη Νάξο. Υπήρξαν και αντιρρήσεις: η ΕΛΜΕ Νοτίων Κυκλάδων ζήτησε μία καθαρή απόφαση, έγκαιρα, για να μη μένουν εκτεθειμένοι οι διευθυντές των σχολείων.

Η παρέλαση στη Νάξο, 28 Οκτωβρίου 2026. Πηγή: δημόσια ανάρτηση στα social media — δείτε το βίντεο στο TikTok.

Και σε τοπικό επίπεδο;

Ο νόμος για την Πολιτική Προστασία (ν. 4662/2020, άρθρο 15) προβλέπει σε κάθε Δήμο ένα Τοπικό Επιχειρησιακό Συντονιστικό Όργανο, με πρόεδρο τον Δήμαρχο και μέλη, μεταξύ άλλων, την Πυροσβεστική, την Αστυνομία, το Λιμεναρχείο και την Πολιτική Προστασία της Περιφέρειας. Είναι γνωμοδοτικό όργανο, αλλά είναι ακριβώς οι άνθρωποι που ξέρουν τι γίνεται στο νησί, την ώρα που γίνεται.

Στην Τήνο, η Πολιτική Προστασία του Δήμου εξέδωσε τις συστάσεις της για την κακοκαιρία. Για το αν και πώς εξετάστηκε σε τοπικό επίπεδο η παρέλαση, θα φιλοξενήσουμε ευχαρίστως την ενημέρωση του Δήμου.

Το ερώτημα πάντως είναι γενικό και αφορά κάθε νησί: ποιος έχει τελικά τον λόγο για μια μαθητική παρέλαση; Ο Δήμος της Νάξου υποστήριξε ότι, κατά τη νομική του ενημέρωση, για απαγόρευση χρειάζεται υπουργική απόφαση. Η Περιφέρεια ενήργησε με βάση το «Red Code». Αν η απόφαση ανήκει στην Περιφέρεια, καλό είναι να το ξέρουμε όλοι. Αν ανήκει και στους Δήμους, να το ξέρουμε επίσης. Αυτό που δεν βοηθά κανέναν είναι οι αντιφατικές ανακοινώσεις το βράδυ της παραμονής.

Πώς το κάνουν αλλού

Στις χώρες που τις έχουμε για πρότυπο οργάνωσης, ο κανόνας είναι απλός: το κεντρικό επίπεδο προειδοποιεί, το τοπικό αποφασίζει.

Ιταλία. Η πιο κοντινή μας περίπτωση, με νησιά, βουνά και πλημμύρες. Κάθε Περιφέρεια είναι χωρισμένη σε «ομοιογενείς ζώνες συναγερμού», ανάλογα με το ανάγλυφο, τα ποτάμια και τον κίνδυνο. Το κίτρινο, το πορτοκαλί και το κόκκινο βγαίνουν ανά ζώνη, όχι για όλη την Περιφέρεια, και η ειδοποίηση πηγαίνει κατευθείαν στους δημάρχους. Ο Κώδικας Πολιτικής Προστασίας (ν.δ. 1/2018, άρθρο 6) ορίζει τον δήμαρχο «αρχή πολιτικής προστασίας». Αυτός ενεργοποιεί το δημοτικό σχέδιο, και αν χρειαστεί κλείνει σχολεία ή ακυρώνει εκδηλώσεις με δική του δημαρχιακή πράξη.

Νορβηγία. Ο νόμος για την Πολιτική Προστασία υποχρεώνει κάθε δήμο να έχει τη δική του ανάλυση κινδύνων, εγκεκριμένη από το δημοτικό συμβούλιο, και το δικό του σχέδιο έκτακτης ανάγκης με ομάδα διαχείρισης κρίσεων. Η Εθνική τους Γιορτή, η 17η Μαΐου, οργανώνεται από τοπικές επιτροπές σε κάθε πόλη και χωριό, και οι παρελάσεις των παιδιών γίνονται με βροχή, κρύο, ακόμα και χιονόνερο. Στο Κίρκενες, πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο, το 2015 παρέλασαν με θερμοκρασία γύρω στο μηδέν και νιφάδες χιονιού.

Καναδάς. Η πολιτική προστασία είναι υπόθεση των επαρχιών. Στο Οντάριο, ο νόμος για τη διαχείριση εκτάκτων αναγκών δίνει στον επικεφαλής του δημοτικού συμβουλίου την εξουσία να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε όλο τον δήμο ή και σε ένα μόνο τμήμα του. Οι τελετές της 11ης Νοεμβρίου στα μνημεία των πεσόντων οργανώνονται τοπικά και γίνονται, όπως λένε, «rain or shine», με ομπρέλες και αδιάβροχα.

Αν μετρούσαν με το δικό μας μέτρο, θα έμεναν κλεισμένοι στο σπίτι τον μισό χρόνο. Δεν είναι ότι εκεί δεν τους νοιάζει η ασφάλεια. Είναι ότι κρίνει όποιος βλέπει τον ουρανό, με τον καιρό της ημέρας και με σχέδιο Β έτοιμο: πιο σύντομη διαδρομή, σκεπαστό σημείο, ακύρωση την ίδια ώρα αν χρειαστεί.

Τι θα μπορούσε να αλλάξει

Ο κ. Λεονταρίτης ρώτησε «τι θα λέγατε» αν γινόταν η παρέλαση και συνέβαινε κάτι. Η δική μας γνώμη: θα λέγαμε να κρίνεται η κάθε περίπτωση από όσους την ξέρουν από κοντά. Ένα «κόκκινο» ανά νησί ή ανά Περιφερειακή Ενότητα, όχι για όλο το Αιγαίο. Το τοπικό συντονιστικό όργανο κάθε νησιού να συνεδριάζει την παραμονή και να κρίνει το πρωί, με τον ουρανό πάνω από το κεφάλι του — όπως έκανε η Νάξος. Και ένας καθαρός κανόνας για το ποιος έχει τον τελευταίο λόγο, ώστε να μη μένουν διευθυντές, γονείς και παιδιά να διαβάζουν αντιφατικές ανακοινώσεις το βράδυ της παραμονής.

Γιατί, όπως λέει ο λαός μας, ή στραβός είναι ο γυαλός ή στραβά αρμενίζουμε. Και του χρόνου, με καλό καιρό και με παρέλαση.

Η ανάρτηση

Η ανάρτηση του Αντιπεριφερειάρχη Κυκλάδων Γιώργου Λεονταρίτη στο Facebook, 28 Οκτωβρίου 2026 — με κλικ ανοίγει το πρωτότυπο.

Έφη Βαλίλα

Ναυτιλιακή συντάκτρια — Σύμβουλος σύνταξης Tinos Live TV

e.valila@tinoslive.tv

Το Tinos Live TV φιλοξενεί κάθε άποψη — και του Αντιπεριφερειάρχη και του Δήμου Τήνου — αν θελήσουν να απαντήσουν.