«Θα έχει σχηματιστεί μέσα του ένας αόρατος χάρτης»: η επιμελήτρια και η δημιουργός της «Κοινωνίας» για το «Αόρατο Νήμα» στο Αγάπη

Ελένη Γλύνη, «Ξυλότυπος για μια πόλη. Τρεις στιγμές μιας ανύψωσης». Φωτ.: ΝΩΜΩ

Η αυλαία έπεσε, αλλά το «Αόρατο Νήμα» συνεχίζει να απασχολεί. Η επιμελήτρια της έκθεσης Ελένη Γλύνη και η Νερίνα Κόκι, που με την performance «Κοινωνία» έκλεισε το πρόγραμμα στα σοκάκια του χωριού, μιλούν για όσα έζησε το Αγάπη τον Οκτώβριο.

Δεκατρείς σύγχρονοι Έλληνες καλλιτέχνες με δεσμούς με την Τήνο, τρεις ξεχασμένοι χώροι του Αγάπη και ένα βιβλίο του Ίταλο Καλβίνο για αφετηρία. Αυτή ήταν η έκθεση «Το Αόρατο Νήμα υφαίνει», που φιλοξενήθηκε από τις 9 έως τις 25 Οκτωβρίου στο παλιό σχολείο, στον νερόμυλο και στο εκκλησάκι της Αγίας Σοφίας.

Η έκθεση «ενεργοποίησε» χώρους του χωριού που είχαν μείνει στην άκρη, αναδεικνύοντας τη μνήμη, τη φθορά, την ανθρώπινη παρουσία και την απουσία. Ο επισκέπτης δεν έβλεπε απλώς έργα σε μια αίθουσα. Περπατούσε από το ένα σημείο στο άλλο, μέσα από διαδρομές στη φύση.

«Ένας αόρατος χάρτης»

Την επιμέλεια είχε η εικαστικός Ελένη Γλύνη. Όπως λέει η ίδια, η ιδέα ήρθε όταν η Αλεξάνδρα Γρυπάρη και η Σοφία Ζησίμου από τη ΝΩΜΩ τής πρότειναν τους χώρους. Τα έργα, εξήγησε, «συνομιλούν» με τα τρία σημεία, και η συνάντησή τους δημιουργεί κάτι καινούργιο για τον θεατή.

Η διαδρομή είχε σχεδιαστεί σαν τις πόλεις του Καλβίνο: ξεκινάς από το σχολείο, που στον νερόμυλο έχει γίνει πια ανάμνηση, και φεύγοντας από τον νερόμυλο προς την Αγία Σοφία, ο νερόμυλος γίνεται απουσία.

«Όταν θα απομακρύνεται από εδώ ο επισκέπτης, πιστεύω ότι θα έχει σχηματιστεί μέσα του ένας αόρατος χάρτης».
— Ελένη Γλύνη, επιμελήτρια της έκθεσης

Οι αποστάσεις και οι παύσεις ανάμεσα στους χώρους, σημείωσε, ήταν μέρος του σχεδιασμού, ώστε ο επισκέπτης να έχει χρόνο να δει τη φύση και τα έργα. Και πρόσθεσε ότι ο χώρος αυτός είναι «εύθραυστος» και θέλουν όποιος έρχεται να νιώσει και ευθύνη για το πώς τον φροντίζουμε.

Φωνές και φώτα στα σοκάκια

Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με την performance «Κοινωνία» της Νερίνα Κόκι. Κάτοικοι και επισκέπτες περπάτησαν μαζί στα σοκάκια του χωριού, ως την καθολική εκκλησία του Αγίου Αγαπητού. Συμμετείχαν μέλη του Χορευτικού Συλλόγου Γυναικών Τήνου και του χορευτικού σωματείου «Εν Συνθέσει».

Η δημιουργός έμεινε δέκα μέρες στο χωριό για να ετοιμάσει την παράσταση, στην οποία πήραν μέρος 15 άτομα. Μίλησε με τέσσερις γυναίκες του Αγάπη για τη ζωή, την ιστορία και τα έθιμα του τόπου, και κομμάτια από τις αφηγήσεις τους ακούγονταν κατά τη διαδρομή.

Όπως λέει, περπατώντας στο χωριό, της έκαναν εντύπωση τα άδεια σπίτια και οι πλύστρες, που της φάνηκαν σαν το κέντρο του. Ήθελε, όπως εξήγησε, μικρά φώτα «σαν πυγολαμπίδες» σε σημεία της διαδρομής, κι ένα μουσικό όργανο που να ενώνει την κοινότητα με όσους συμμετείχαν. Το βρήκε στην καθολική εκκλησία.

«Αν δεν υπάρχει φαντασία, αν δεν υπάρχει χαρά, αν δεν υπάρχει παιχνίδι […] απλά θα καταρρεύσουμε».
— Νερίνα Κόκι

Οι καλλιτέχνες

Στην έκθεση συμμετείχαν οι Δημήτρης Αναστασίου, Ελένη Γλύνη, Αλεξάνδρα Γρυπάρη, Γιάννης Ευθυμίου, Αλέκος Κυραρίνης, Κωνσταντίνος Λαδιανός, Αλέξανδρος Λάιος, Εμμανουήλ Μπιτσάκης, Λευτέρης Ναύτης, Αχιλλέας Παπακώστας, Νίκος Ποδιάς, Δημήτρης Σκαλκώτος και Μάρω Φασουλή.

Την έκθεση συνόδευσαν δράσεις γαστρονομίας, βιωματικά εργαστήρια, συζητήσεις και προβολές, με κεντρική ιδέα τη Φροντίδα και την άυλη πολιτιστική κληρονομιά των Κυκλάδων. Διοργανώτρια ήταν η ΝΩΜΩ ΑμΚΕ, που δραστηριοποιείται στην Τήνο εκεί όπου συναντιούνται η τέχνη, η επιστήμη και η τεχνολογία.