Όχι μετά τις κάλπες: η μεταφορά των Πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο πρέπει να γίνει τώρα — η Μύκονος έδειξε γιατί

Η Πολεοδομία της Μυκόνου μένει κλειστή εδώ και σχεδόν δύο μήνες, με φακέλους στον «πάγο» και πολίτες να περιμένουν. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος βάζει ξανά τη μεταρρύθμιση των Υπηρεσιών Δόμησης στις «άμεσες προτεραιότητες». Η θέση μας είναι καθαρή: η μεταφορά στο Κτηματολόγιο πρέπει να γίνει τώρα — όχι μετά τις κάλπες.

Μιλώντας στο συνέδριο «Green Deal Greece 2026» του ΤΕΕ, τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έβαλε τρία θέματα στην κορυφή της λίστας για το επόμενο διάστημα — χωρίς πάντως να δώσει ημερομηνία για τη μεταφορά των Πολεοδομιών: τη μεταρρύθμιση των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) με τη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ), τη σταδιακή δημόσια διαβούλευση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων και την ολοκλήρωση του Προεδρικού Διατάγματος για τα κριτήρια αναγνώρισης των δρόμων, από τα οποία κρίνεται αν ένα ακίνητο είναι οικοδομήσιμο.

Μύκονος: μια Πολεοδομία με λουκέτο

Το πόσο επείγει η αλλαγή το βλέπουμε δίπλα μας. Στα μέσα Σεπτεμβρίου, με εντολή της Εισαγγελίας, η Υπηρεσία Δόμησης της Μυκόνου τέθηκε υπό αστυνομική φρούρηση, για να ελεγχθούν φάκελοι, άδειες και καταγγελίες για αυθαίρετα. Κλιμάκιο της ΥΔΟΜ Σύρου ανέλαβε τον έλεγχο. Στο τέλος του μήνα η υπηρεσία έκλεισε οριστικά: ο Δήμαρχος Μυκόνου Χρήστος Βερώνης απομάκρυνε τον προϊστάμενο, ο οποίος ελέγχεται, και ζήτησε η αρμοδιότητα να περάσει στη Σύρο ή, όπως έχει προτείνει το Υπουργείο, στο Κτηματολόγιο.

Από τότε, ο ιδιοκτήτης που περιμένει άδεια, ο μηχανικός με φάκελο σε εκκρεμότητα, ο επαγγελματίας που θέλει να ξεκινήσει μια δουλειά, δεν έχουν πού να απευθυνθούν. Δεν έχει γίνει γνωστή κάποια προσωρινή λύση για τις εκκρεμείς υποθέσεις. Με άλλα λόγια, ένα ολόκληρο νησί, από τα πιο «ζωντανά» οικονομικά της χώρας, λειτουργεί χωρίς Πολεοδομία.

Πρόστιμα που δεν βεβαιώνονται, εκατομμύρια που χάνονται

Τα στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, από τους ελέγχους των αρχών, είναι αποκαλυπτικά: από 929 έγγραφα που αφορούσαν αυθαίρετα, διεκπεραιώθηκαν μόλις 59· από 160 παραπομπές της Αστυνομίας, αυτοψία έγινε μόνο σε 4. Κάθε αυθαίρετο που δεν ελέγχεται είναι ένα πρόστιμο που δεν βεβαιώνεται — και σε ένα νησί όπως η Μύκονος, αυτά τα πρόστιμα αθροίζονται σε εκατομμύρια ευρώ που δεν μπαίνουν ποτέ στα δημόσια ταμεία. Χάνει το Δημόσιο, χάνει ο νομοταγής πολίτης που πλήρωσε για να τα κάνει όλα σωστά, χάνει ο τόπος.

Τροχοπέδη για την ανάπτυξη

Η Μύκονος δεν είναι η εξαίρεση· είναι το πιο ηχηρό παράδειγμα ενός προβλήματος που αφορά όλη τη χώρα. Όταν σχεδόν οι μισοί δήμοι δεν έχουν δική τους Υπηρεσία Δόμησης και μία υπηρεσία καλείται να εξυπηρετήσει πολλούς, η αναμονή γίνεται κανόνας. Ταλαιπωρούνται οι πολίτες, ταλαιπωρούνται οι μηχανικοί, παγώνουν σπίτια, επενδύσεις και δουλειές. Μια Πολεοδομία που «κολλάει» είναι τροχοπέδη για την οικονομική ανάπτυξη — και για το νέο ζευγάρι που θέλει να χτίσει στο χωριό του, και για τον επιχειρηματία που θέλει να επενδύσει.

Ο έλεγχος της δόμησης από έναν ενιαίο, ψηφιακό φορέα, με τους ίδιους κανόνες για όλους και μακριά από τις τοπικές πιέσεις, είναι η σωστή κατεύθυνση. Γι’ αυτό το Tinos LIVE TV στέκεται ξεκάθαρα υπέρ της μεταφοράς των Υπηρεσιών Δόμησης στο Κτηματολόγιο.

Όχι μετά τις κάλπες

Το πρόβλημα είναι ο χρόνος. Όταν η νομοθετική πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο, τον Νοέμβριο του 2025, το χρονοδιάγραμμα προέβλεπε ψήφιση του νόμου στο πρώτο τρίμηνο του 2026, τα πρώτα Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης τον Ιούνιο του 2026 και πλήρη λειτουργία του νέου φορέα στις αρχές του 2027. Ένα χρόνο μετά, η μεταρρύθμιση παρουσιάζεται ακόμη ως «άμεση προτεραιότητα». Οι μεγάλες αλλαγές έχουν τη συνήθεια να «παγώνουν» όσο πλησιάζουν οι εκλογές. Αυτή δεν πρέπει να περιμένει. «Το γοργόν και χάριν έχει», λέει ο λαός — και εδώ, κάθε μήνας καθυστέρησης μετριέται σε φακέλους που περιμένουν και σε χρήματα που χάνονται.

Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια: ανάπτυξη, αλλά και προστασία

Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια — τα παλαιότερα «Τοπικά Χωρικά Σχέδια» — είναι το εργαλείο που θα πει, για κάθε δημοτική ενότητα, τι χτίζεται, πού και πώς. Ορίζουν χρήσεις γης και όρους δόμησης, αλλά ορίζουν και τι προστατεύεται: τις ακτές και τις αμμοθίνες, τις πεζούλες και τις ξερολιθιές, το τοπίο που κάνει έναν τόπο να αξίζει. Χωρίς σχέδιο, η δόμηση εκτός σχεδίου γίνεται «κομμάτι κομμάτι», με παρεκκλίσεις και εξαιρέσεις, και το τοπίο χάνεται χωρίς να το αποφασίσει ποτέ κανείς.

Γι’ αυτό η ανάπτυξη και η προστασία δεν είναι αντίπαλοι· πάνε μαζί, όταν υπάρχει σχέδιο και μια Πολεοδομία που λειτουργεί. Όπως λέει ο λαός, «το καλό το πράγμα αργεί να γίνει» — αλλά δεν πρέπει και να μη γίνεται ποτέ.

Τι σημαίνουν για την Τήνο

Για την Τήνο, με τα δεκάδες χωριά, τη μεγάλη έκταση εκτός σχεδίου και ακτές που ακόμη κρατούν την ομορφιά τους, η διαβούλευση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων θα κρίνει χρήσεις γης, όρους δόμησης και ζώνες προστασίας για τα επόμενα χρόνια. Αξίζει όλοι να καταθέσουμε τις παρατηρήσεις μας όταν ανοίξει. Το Προεδρικό Διάταγμα για τους δρόμους αγγίζει άμεσα όποιον έχει χωράφι ή παλιό σπίτι σε αγροτικό δρόμο: από αυτό θα εξαρτηθεί αν το ακίνητό του χτίζεται ή όχι. Και τα τρία μαζί, Πολεοδομία, πολεοδομικά σχέδια και δρόμοι, πρέπει να τρέξουν. Να τελειώνουμε.