Αριστερά η όψη του πρώην Δημοτικού Σχολείου Κώμης από τον δρόμο, δεξιά ο εγκαταλειμμένος χώρος των παλιών μαγειρείων με στοιβαγμένες καρέκλες και εξοπλισμό

Κάτω Μέρη · Κώμη · Πρώην Δημοτικό · ΚΔΑΠ

Δεν μας έμειναν πολλά παιδιά στα χωριά. Σε όσα έμειναν, χρωστάμε τουλάχιστον έναν αξιοπρεπή χώρο να παίζουν: η εγκατάλειψη πίσω από το ΚΔΑΠ της Κώμης — και τα 55.000 ευρώ για το γήπεδο της Βουρνιώτισσας

Στα χωριά μας τα παιδιά λιγοστεύουν. Στην Κώμη υπάρχουν ακόμη: έρχονται τα απογεύματα στο ΚΔΑΠ του Δήμου, στο παλιό Δημοτικό Σχολείο, και το καλοκαίρι το χωριό γεμίζει οικογένειες. Από τον δρόμο όλα δείχνουν φροντισμένα. Πίσω από το κτίριο, η εικόνα είναι άλλη.

Το 1986 η αυλή του Δημοτικού Σχολείου της Κώμης ήταν γεμάτη μαθητές. Φέτος, στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου, όπως γράψαμε, τη σημαία την κρατούσε ένα παιδί. Το σχολείο δεν λειτουργεί πια ως σχολείο. Στο κτίριό του, στα Κάτω Μέρη, στεγάζεται το Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (ΚΔΑΠ) του Δήμου Τήνου, για παιδιά από 5 έως 12 ετών.

Γι’ αυτό το ζήτημα δεν είναι μόνο ένα παλιό κτίριο. Είναι τι χρωστάμε σε όσα παιδιά έμειναν, και σε όσα έρχονται κάθε καλοκαίρι: τουλάχιστον έναν αξιοπρεπή και ασφαλή χώρο να παίζουν.

Η είσοδος του πρώην Δημοτικού Σχολείου Κώμης στην Τήνο με την επιγραφή ΔΗΜΟΤΙΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ ΚΩΜΗΣ, την ελληνική σημαία και την ταμπέλα ΚΔΑΠ Δήμου Τήνου στη μάντρα, στις 28 Οκτωβρίου 2026
Η είσοδος, στις 28 Οκτωβρίου: «Δημοτικόν Σχολείον Κώμης», η σημαία και, στη μάντρα, η ταμπέλα του ΚΔΑΠ.
Η ταμπέλα ΚΔΑΠ Δήμου Τήνου στη μάντρα του πρώην Δημοτικού Σχολείου Κώμης, με την επιγραφή του σχολείου και τη σημαία από πάνω
«ΚΔΑΠ Δήμου Τήνου»: η ταμπέλα στη μάντρα του σχολείου.

Η μπροστινή πλευρά δείχνει φροντίδα. Πρόσφατα, με τη συμβολή δωρητή, το παλιό μαρμάρινο ηλιακό ρολόι του σχολείου στήθηκε σε βάθρο, με ταμπέλα. Όμορφη κίνηση, από εκείνες που κρατούν ζωντανή τη μνήμη ενός σχολείου. Από εκεί και πέρα;

Το πρώην Δημοτικό Σχολείο Κώμης στην Τήνο, όπου σήμερα στεγάζεται το ΚΔΑΠ του Δήμου, πίσω από συρματόπλεγμα, με ασπρισμένους τοίχους και φανοστάτη
Από τον δρόμο, πίσω από το συρματόπλεγμα: ασπρισμένοι τοίχοι, μπλε κάγκελα, φανοστάτης.

Πίσω από το κτίριο

Για να φτάσει κανείς πίσω από το σχολείο, προς τις τουαλέτες και τα παλιά μαγειρεία, περνά από έναν εξωτερικό διάδρομο δίπλα στο κτίριο. Το δάπεδό του έχει ρηγματώσεις και είναι αποσαθρωμένο, με κομμάτια και πέτρες σκόρπια, και σε σημεία έχει πιάσει πρασινίλα. Πιο μέσα, το πέρασμα ως τις πόρτες στενεύει ανάμεσα στα χόρτα.

Ο εξωτερικός διάδρομος δίπλα στο πρώην Δημοτικό Σχολείο Κώμης που οδηγεί προς τις τουαλέτες και τα παλιά μαγειρεία, με ρηγματωμένο και αποσαθρωμένο δάπεδο, σκόρπιες πέτρες και χόρτα στις άκρες
Ο εξωτερικός διάδρομος προς τις τουαλέτες και τα παλιά μαγειρεία: ρηγματώσεις και αποσάθρωση του δαπέδου, με κομμάτια και πέτρες σκόρπια.
Οι τουαλέτες της αυλής του πρώην Δημοτικού Σχολείου Κώμης με τρεις μπλε πόρτες, πίσω από ένα δέντρο, με ρηγματωμένο δάπεδο και χόρτα ως το κατώφλι
Οι τουαλέτες της αυλής, με τις τρεις μπλε πόρτες: ρηγματωμένο δάπεδο και χόρτα ως το κατώφλι.

Αναγνώστης μας, που μας έγραψε για τον χώρο και μας έστειλε και αυτές τις φωτογραφίες, χαρακτηρίζει τον διάδρομο αυτόν επικίνδυνο. Ένα τέτοιο δάπεδο θέλει προσοχή και από μεγάλο· πόσο μάλλον από ένα παιδί που τρέχει.

Στο ίδιο επίπεδο με τις τουαλέτες βρίσκονται και τα παλιά μαγειρεία του σχολείου, που σήμερα χρησιμεύουν για αποθήκη. Οι παλαιότεροι στο χωριό θυμούνται ότι εκεί, στα χρόνια μετά τον πόλεμο, την εποχή του σχεδίου Μάρσαλ, ετοίμαζαν και μοίραζαν στα παιδιά ψωμάκια και ό,τι άλλο έφτανε στο σχολείο. Όσοι πήγαν σχολείο εδώ αργότερα θυμούνται κάτι ακόμη: ο χώρος τούς φαινόταν «στοιχειωμένος», αλλά έμπαιναν μέσα οι ίδιοι, παιδάκια, και τον καθάριζαν. Ήταν περιποιημένος. Κάποτε, όπως θυμούνται στο χωριό, είχε και ανακαινιστεί.

Τα μαγειρεία που κάποτε καθάριζαν οι ίδιοι οι μαθητές μοιάζουν σήμερα, στ’ αλήθεια, στοιχειωμένα.

Σήμερα το κούφωμα έχει βγει από τη θέση του και ακουμπά σπασμένο στο περβάζι. Το παράθυρο μένει ανοιχτό, χωρίς τζάμι.

Τοίχος με ραγισμένο σοβά στο πίσω μέρος του πρώην Δημοτικού Σχολείου Κώμης, με ένα κλειστό μπλε παντζούρι και ένα ανοιχτό παράθυρο χωρίς τζάμι όπου ακουμπά σπασμένο κούφωμα
Τα παλιά μαγειρεία από έξω: ραγισμένος σοβάς και ένα παράθυρο ανοιχτό, με το κούφωμα σπασμένο στο περβάζι.

Μέσα έχει στοιβαχτεί ό,τι δεν χρειάζεται πια: ξύλινες καρέκλες με μπλε καθίσματα, κούτες, πλαστικά τελάρα, ένα δίχτυ, σκουριασμένοι σωλήνες, ένας παλιός πράσινος φανοστάτης ριγμένος πλάγια και χριστουγεννιάτικα φωτιστικά, ένα αστέρι και σχέδια με φωτοσωλήνα σε μεταλλικά πλαίσια. Από το ταβάνι λείπουν κομμάτια σοβά. Ο φανοστάτης και ο γιορτινός φωτισμός δείχνουν δημοτικό υλικό· για τα υπόλοιπα δεν γνωρίζουμε σε ποιον ανήκουν. Ο χώρος πάντως βρίσκεται στο συγκρότημα όπου ο Δήμος στεγάζει το ΚΔΑΠ του, και μένει ανοιχτός.

Μέσα στα παλιά μαγειρεία του σχολείου της Κώμης: στοιβαγμένες ξύλινες καρέκλες, κούτες, ένας πράσινος φανοστάτης ριγμένος πλάγια και ένα χριστουγεννιάτικο αστέρι κρεμασμένο στον τοίχο, κάτω από ταβάνι που ξεφλουδίζει
Καρέκλες, κούτες, ένας παλιός φανοστάτης και ένα χριστουγεννιάτικο αστέρι. Από το ταβάνι λείπει σοβάς.
Μπλε ράφια με ντοσιέ, βιβλία και κορνίζες πίσω από μεταλλικά πλαίσια χριστουγεννιάτικων φωτιστικών, μέσα στα παλιά μαγειρεία του σχολείου της Κώμης
Στο βάθος, μπλε ράφια με ντοσιέ, βιβλία και κορνίζες. Μπροστά, πλαίσια χριστουγεννιάτικων φωτιστικών.

Δεν γνωρίζουμε αν τα παιδιά του ΚΔΑΠ έχουν πρόσβαση στο πίσω μέρος. Ξέρουμε ότι η αποθήκη μένει ανοιχτή, και ότι τα παιδιά είναι περίεργα, όχι μόνο όσα έρχονται στο ΚΔΑΠ. Σπασμένο γυαλί, σίδερα, σκουριά και αντικείμενα στοιβαγμένα το ένα πάνω στο άλλο δεν ταιριάζουν δίπλα σε έναν χώρο για παιδιά.

Το γηπεδάκι

Ένα επίπεδο πιο πάνω βρίσκεται το γηπεδάκι, που κάποτε ήταν το μέρος για ποδόσφαιρο και μπάσκετ. Το τέρμα στέκει ακόμη, με το μπλε και το άσπρο ξεθωριασμένα. Πίσω του, ο στύλος της μπασκέτας έχει μείνει χωρίς ταμπλό και στεφάνι, με τον βραχίονα σκουριασμένο.

Ξεθωριασμένο μπλε και άσπρο τέρμα στο γηπεδάκι του πρώην Δημοτικού Σχολείου Κώμης και πίσω του ο στύλος της μπασκέτας χωρίς ταμπλό, με σκουριασμένο βραχίονα
Το τέρμα και, πίσω του, ο στύλος της μπασκέτας χωρίς ταμπλό, με τον βραχίονα σκουριασμένο.

Στην άκρη του γηπέδου, οι τσιμεντένιες κερκίδες έχουν ραγίσει και στις ρωγμές φυτρώνουν χόρτα. Στη γωνία, ένας πέτρινος τοίχος δείχνει φθαρμένος, με πέτρες που έχουν μετακινηθεί, και πάνω του είναι ακουμπισμένα σανίδια.

Τσιμεντένιες κερκίδες στο γηπεδάκι του σχολείου της Κώμης με ρωγμές ανάμεσα στα σκαλιά και χόρτα που φυτρώνουν μέσα από τα ανοίγματα
Οι κερκίδες: ρωγμές ανάμεσα στα σκαλιά και χόρτα μέσα από τα ανοίγματα.
Φθαρμένος πέτρινος τοίχος στη γωνία του γηπέδου του σχολείου της Κώμης, με πέτρες που έχουν μετακινηθεί και σανίδια ακουμπισμένα πάνω του μέσα στα χόρτα
Στη γωνία, ο πέτρινος τοίχος, με πέτρες που έχουν μετακινηθεί. Πάνω του, σανίδια ακουμπισμένα μέσα στα χόρτα.
Με μια ματιά

Πού: πρώην Δημοτικό Σχολείο Κώμης, στα Κάτω Μέρη, όπου στεγάζεται το ΚΔΑΠ του Δήμου Τήνου, για παιδιά από 5 έως 12 ετών.

Τι είδαμε πίσω από το κτίριο: ρηγματώσεις και αποσάθρωση στο δάπεδο του διαδρόμου προς τις τουαλέτες· στο ίδιο επίπεδο, αποθήκη με βγαλμένο κούφωμα και στοιβαγμένα αντικείμενα· ένα επίπεδο πιο πάνω, γηπεδάκι με ραγισμένες κερκίδες και μπασκέτα χωρίς ταμπλό.

Τι ζητάμε: να ασφαλιστεί άμεσα η παλιά αποθήκη και να υπάρξει συνολικό σχέδιο αποκατάστασης, διευθέτησης και ανακαίνισης του χώρου.

Για τη Βουρνιώτισσα υπάρχει ήδη μελέτη

Τον Αύγουστο γράψαμε για την πρόσκληση του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, από το πρόγραμμά του για τον Αθλητισμό. Η πρόσκληση καλεί έντεκα δήμους να υποβάλουν προτάσεις για συγκεκριμένα έργα· για τον Δήμο Τήνου, τον «Εκσυγχρονισμό Αθλητικών εγκαταστάσεων Παναγία Βουρνιώτισσα», με προϋπολογισμό έως 55.359 ευρώ. Εκεί, δίπλα στο προσκύνημα, βρίσκεται το γήπεδο μπάσκετ. Από τότε το θέμα προχώρησε: στις 28 Σεπτεμβρίου η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε ομόφωνα τη μελέτη που συνέταξε η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου για την επισκευή και τον εκσυγχρονισμό των αθλητικών εγκαταστάσεων εκεί, ώστε να υποβληθεί στην πρόσκληση. Ο προϋπολογισμός του έργου, δηλαδή το κόστος των εργασιών, είναι 55.204,35 ευρώ με ΦΠΑ. Στόχος, κατά την τεχνική έκθεση, η λειτουργικότητα, η ασφάλεια αθλητών και θεατών και η συνολική εικόνα της εγκατάστασης. Τον Οκτώβριο γράψαμε και για τα υπόλοιπα γήπεδα που αναγγέλλονται στο νησί.

Το γήπεδο μπάσκετ στο προσκύνημα της Παναγίας της Βουρνιώτισσας στην Τήνο, με τον ναό και το Αιγαίο στο βάθος
Το γήπεδο μπάσκετ στη Βουρνιώτισσα, με τον ναό και το Αιγαίο στο βάθος.

Το είπαμε τότε, το λέμε και τώρα: δεν έχουμε τίποτα με το γήπεδο της Βουρνιώτισσας. Το προσκύνημα το φροντίζουν άνθρωποι που αξίζουν ευχαριστώ. Και με αυτή την πρόσκληση τα χρήματα δεν μπορούν να πάνε σε άλλο γήπεδο του νησιού: η πρόσκληση κατονομάζει τα έργα, και για την Τήνο κατονομάζει μόνο αυτό. Σωστά λοιπόν ο Δήμος κινείται για να τα πάρει.

Το ερώτημα είναι άλλο. Το γήπεδο της Βουρνιώτισσας βρίσκεται δίπλα στο μοναστήρι, περίπου τέσσερα χιλιόμετρα έξω από την Αγάπη. Η Κώμη, στην ίδια Δημοτική Ενότητα, του Εξωμβούργου, είναι χωριό με κόσμο όλο τον χρόνο, με ένα κτίριο που ήδη υποδέχεται παιδιά και, το καλοκαίρι, με καταστήματα που γεμίζουν οικογένειες. Οι γονείς κάθονται, τα παιδιά ψάχνουν πού να παίξουν. Εδώ ο χώρος υπάρχει και είναι ήδη γήπεδο. Λείπει η φροντίδα.

Ο Δήμος έχει δείξει ότι μπορεί. Τον Ιούλιο ανακοίνωσε ότι παρέδωσε αναβαθμισμένο το γηπεδάκι του Πανόρμου, πέρυσι ανέθεσε έργο 69.975 ευρώ για τις αθλητικές εγκαταστάσεις της Καλλονής και τον Ιούνιο ανέθεσε την πιστοποίηση των παιδικών χαρών του. Για το γηπεδάκι και τον πίσω χώρο του σχολείου της Κώμης δεν εντοπίσαμε στη Διαύγεια αντίστοιχη απόφαση, από τις αρχές του 2025 έως σήμερα. Αν υπάρχει και μας διαφεύγει, θα χαρούμε να το γράψουμε.

«Λεφτά εδώ, λεφτά εκεί», λέει ο κόσμος. Το ζητούμενο δεν είναι να κοπούν από κάπου. Είναι να φτάσει η ίδια φροντίδα και εκεί όπου υπάρχουν παιδιά.

Για ένα γήπεδο δίπλα σε μοναστήρι υπάρχει ήδη μελέτη και απόφαση. Για τον χώρο πίσω από το ΚΔΑΠ, θα υπάρξει;

Τι προβλέπει η νομοθεσία

Σε απόφαση του περασμένου Ιουνίου, με την οποία η Δημοτική Επιτροπή εισηγήθηκε τον Κανονισμό Λειτουργίας της δομής, αναφέρεται ότι το ΚΔΑΠ «πληροί τις τεχνικές προδιαγραφές αδειοδότησης και λειτουργίας» με τις οποίες αδειοδοτήθηκε. Δεν το αμφισβητούμε, και το κείμενο αυτό δεν στρέφεται κατά των ανθρώπων που δουλεύουν εκεί: ένα αποσαθρωμένο δάπεδο, ένα βγαλμένο κούφωμα και ένα γηπεδάκι δεν φτιάχνονται από παιδαγωγούς.

Ο ίδιος Κανονισμός ορίζει ποιος έχει την εποπτεία της δομής. Μέσα στον Δήμο, το Δημοτικό Συμβούλιο, ο αρμόδιος αντιδήμαρχος και η αρμόδια υπηρεσία. Έξω από αυτόν, η αρμόδια Επιτροπή και ο Κοινωνικός Σύμβουλος της Περιφέρειας. Και η υπουργική απόφαση για τα ΚΔΑΠ προβλέπει ότι κάθε δομή ελέγχεται τουλάχιστον μία φορά το εξάμηνο, με γραπτή έκθεση κάθε φορά. Το πλαίσιο, δηλαδή, υπάρχει.

Πριν συμβεί κάτι

Το πρώτο δεν είναι καν ένα καινούργιο γήπεδο. Το πρώτο είναι να μη μένει ανοιχτή η παλιά αποθήκη, δίπλα σε ένα κτίριο όπου έρχονται παιδιά: μια κόκκινη κορδέλα, ένα παράθυρο κλεισμένο, ένα δάπεδο που να πατιέται με ασφάλεια, και ό,τι φυλάσσεται εκεί να πάει σε κατάλληλο χώρο. Και μετά, ένα συνολικό σχέδιο αποκατάστασης, διευθέτησης και ανακαίνισης, από τον διάδρομο ως το γηπεδάκι. Δεν μιλάμε για τη λειτουργία του ΚΔΑΠ· μιλάμε για τον χώρο πίσω του.

Δεν γράφουμε για να βρούμε φταίχτη. Ένας χώρος δεν φτάνει σε αυτή την κατάσταση σε μία μέρα ούτε επί μίας δημοτικής αρχής· φτάνει σιγά σιγά, όταν όλοι περνάμε από μπροστά και κανείς δεν κοιτάζει πίσω. Η αδιαφορία σπάνια είναι απόφαση. Τις περισσότερες φορές είναι απλώς συνήθεια.

Το Tinos LIVE TV απευθύνει στον Δήμο Τήνου τα εξής ερωτήματα:

Ασφάλεια

Θα ασφαλιστεί άμεσα η αποθήκη στα παλιά μαγειρεία, ώστε να μην είναι προσβάσιμη;

Πέρασμα

Θα αποκατασταθεί το δάπεδο του διαδρόμου προς τις τουαλέτες και τα παλιά μαγειρεία;

Εξοπλισμός

Σε ποιον ανήκει ό,τι φυλάσσεται εκεί, και θα μεταφερθεί σε κατάλληλο χώρο;

Συνολικό σχέδιο

Θα υπάρξει συνολικό σχέδιο αποκατάστασης και ανακαίνισης, από τον διάδρομο και την αποθήκη ως το γηπεδάκι, τις κερκίδες και τον πέτρινο τοίχο;

Χρηματοδότηση

Μπορεί να συνταχθεί μελέτη και να ζητηθεί χρηματοδότηση για την Κώμη, όπως έγινε για τη Βουρνιώτισσα;

Μπορούμε να το αλλάξουμε

Η Κώμη έχει ανθρώπους που δεν περιμένουν. Πέρυσι ο Ενωτικός Σύλλογος Κώμης – Περάστρας – Μοναστηρίων πρόσφερε 3.850 ευρώ για να αλλαχτούν τα πορτοπαράθυρα στο Κοινοτικό Ιατρείο του χωριού, δωρεά που αποδέχθηκε ομόφωνα η Δημοτική Επιτροπή. Στη Βουρνιώτισσα, οι ξενώνες του προσκυνήματος ξαναφτιάχτηκαν με δωρεές συμπατριωτών και με τη δουλειά του Συλλόγου. Γονείς, σύλλογοι και φίλοι του χωριού μπορούν να γίνουν η αρχή και εδώ, με μια πρόταση προς τον Δήμο και με ό,τι συμφωνηθεί μαζί του. Η ασφάλιση της αποθήκης και οι επισκευές είναι δουλειά της αρμόδιας υπηρεσίας.

Θα δημοσιεύσουμε αυτούσια όποια απάντηση λάβουμε. Και όταν κάτι φτιάχνεται, το λέμε: θα χαρούμε πολύ να ξαναγυρίσουμε στην Κώμη για να δείξουμε το «μετά».

Το δικό σας θέμα

Σε αυτό το ρεπορτάζ βοήθησε ένας αναγνώστης, με το μήνυμα και τις φωτογραφίες του. Αν κάτι απασχολεί και το δικό σας χωριό ή τη γειτονιά σας, στείλτε μας δυο λόγια και φωτογραφίες. Το ψάχνουμε και το κάνουμε ρεπορτάζ. Το όνομά σας δεν δημοσιεύεται αν δεν το θέλετε.

Έφη Βαλίλα

Έφη Βαλίλα
Ναυτιλιακή συντάκτρια — Σύμβουλος σύνταξης Tinos LIVE TV
Πηγές

Δήμος Τήνου, ανακοίνωση εγγραφών ΚΔΑΠ 2026–2027 · Δημοτική Επιτροπή Τήνου: απόφαση 359/2026 για τη μελέτη της Βουρνιώτισσας (ΑΔΑ ΨΖΠΝΩΗ6-ΡΛΡ), απόφαση 191/2026 για τον Κανονισμό Λειτουργίας του ΚΔΑΠ (ΑΔΑ 9ΖΗ1ΩΗ6-3ΥΧ), απόφαση 406/2025 για τη δωρεά του Ενωτικού Συλλόγου (ΑΔΑ Ψ88ΗΩΗ6-ΞΘΩ) · Διαύγεια, Δήμος Τήνου: ανάθεση έργου Καλλονής (ΑΔΑ 9ΧΕΜΩΗ6-ΣΤΚ), υπηρεσίες πιστοποίησης παιδικών χαρών (ΑΔΑ 6ΔΝ2ΩΗ6-4ΤΤ) · Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, πρόσκληση 99904/Β9/Φ32/530 της 23.7.2026 (ΑΔΑ 6Τ8Ζ46ΝΚΠΔ-ΓΨΛ) · ΚΥΑ Γ.Π.Δ11 οικ. 31252/2021 για τα ΚΔΑΠ (ΦΕΚ Β΄ 2332), όπως ισχύει, άρθρο 11 · Φωτογραφίες: Tinos LIVE TV και αναγνώστης μας.

Έφη Βαλίλα

ByΈφη Βαλίλα

Σύμβουλος Σύνταξης του Tinos LIVE TV, διαπιστευμένη ναυτιλιακή συντάκτρια.

✦ Ρητό της ημέρας«Η μόρφωση είναι το πιο ισχυρό όπλο για ν’ αλλάξεις τον κόσμο.»— Νέλσον Μαντέλα