Υγεία · ΕΚΑΒ · Κέντρο Υγείας

Πριν έρθει το ελικόπτερο: τα πρώτα λεπτά στον δρόμο και στο Κέντρο Υγείας κρίνουν μια ζωή

«Δεν χτίζουμε ένα σπίτι από τη σκεπή»: ένας εργαζόμενος στον χώρο της υγείας απαντά στο άρθρο μας για το ιατρικό ελικόπτερο — και θυμίζει ότι η ζωή ενός τραυματία κρίνεται πολύ πριν ακουστεί ο ρότορας.

Το άρθρο μας «Πόσο μας κοστίζει το ιατρικό ελικόπτερο που δεν έχουμε;» άνοιξε μια κουβέντα που αξίζει να συνεχιστεί. Στη σελίδα μας στο Facebook, ο Σπάρτακος Ιορδανίδης, που εργάζεται στον τομέα της υγείας, έγραψε ένα σχόλιο που δεν αμφισβητεί την ανάγκη για βάσεις και ελικόπτερα — «φυσικά χρειάζονται», σημειώνει — αλλά βάζει μπροστά κάτι άλλο: τη βάση πάνω στην οποία στέκονται.

Δύο διαφορετικά πράγματα

Όπως επισήμανε στη σελίδα μας η αναγνώστρια Κατερίνα Μαλά, χρειάζεται πάντα μια διάκριση. Όσα ζούμε σήμερα στην Τήνο είναι δευτερογενείς αεροδιακομιδές: ο ασθενής φτάνει πρώτα στο Κέντρο Υγείας και από εκεί μεταφέρεται με ελικόπτερο σε νοσοκομείο. Το HEMS είναι κάτι άλλο: ελικόπτερο με εξειδικευμένο πλήρωμα που φτάνει άμεσα στο σημείο του συμβάντος και κάνει πρωτογενή αεροδιακομιδή, κατευθείαν στην κατάλληλη μονάδα. Την ευχαριστούμε.

Ένα παράδειγμα: το τροχαίο στο νησί

Για να το εξηγήσει, περιγράφει ένα σενάριο που, όπως λέει, θα μπορούσε να συμβεί σε οποιοδήποτε νησί ένα καλοκαίρι. Ένα αυτοκίνητο ανάποδα σε στενό δρόμο, ο οδηγός χωρίς ζώνη, χτυπημένος αλλά ακόμη με τις αισθήσεις του. Φτάνει το ασθενοφόρο με δύο διασώστες — στο παράδειγμά του, ο ένας προέρχεται από μετάταξη χωρίς σχετική κατάρτιση και ο άλλος τελείωσε τη σχολή πριν από δέκα χρόνια, χωρίς επανεκπαίδευση από τότε.

Ο τραυματίας φτάνει στο Κέντρο Υγείας, όπου εφημερεύουν μια παιδίατρος και ένας νέος αγροτικός γιατρός. Είναι πάνω σε σανίδα, με αυχενικό κηδεμόνα, και παραπονιέται για πόνο στο στήθος. Έχουν περάσει ήδη 45 λεπτά. Ενεργοποιείται το ΕΚΑΒ και η βάση της Σύρου — όπου, όπως σημειώνει, το αεροδρόμιο θέλει περίπου μία ώρα για να ανοίξει. Το Νοσοκομείο της Σύρου δεν έχει θωρακοχειρουργική, άρα ο προορισμός είναι η Αθήνα. Όταν, ύστερα από δύο ώρες, το πλήρωμα αναλαμβάνει, ο ασθενής έχει αιμοθώρακα και βαραίνει.

45΄

ως να φτάσει στο Κέντρο Υγείας

~1 ώρα

για να ανοίξει το αεροδρόμιο, κατά τον ίδιο

2 ώρες

ώσπου να αναλάβει το πλήρωμα

Αθήνα

χωρίς θωρακοχειρουργική στη Σύρο

Το παράδειγμα δεν περιγράφει πραγματικό περιστατικό, ούτε συγκεκριμένους ανθρώπους. Περιγράφει όμως μια αλυσίδα που, όσοι ζούμε σε νησί, την αναγνωρίζουμε: κάθε κρίκος που λείπει προσθέτει λεπτά, και τα λεπτά στον βαρύ τραυματισμό δεν γυρίζουν πίσω.

Τι προτείνει

  • Εκπαιδευμένα πληρώματα στα ασθενοφόρα, με εισαγωγή στις σχολές μέσω εξετάσεων και συνεχή επανεκπαίδευση.
  • Σωστή στελέχωση των δομών. Φέρνει το παράδειγμα της Κύπρου, όπου, όπως αναφέρει, για να διοριστείς στα Τμήματα Επειγόντων χρειάζεσαι ενεργή πιστοποίηση ATLS (Advanced Trauma Life Support — εξειδικευμένη εκπαίδευση στην αντιμετώπιση του τραυματία).
  • Ανθρώπους που θέλουν το επείγον — και γι’ αυτό σωστά κίνητρα: αξιοπρεπή μισθό και προοπτική εξέλιξης.
  • Ένα νοσοκομείο-«κορμό» για την περιοχή, γιατί, όπως γράφει, «δεν μπορεί κάθε νησί να έχει ελικόπτερα και νοσοκομεία».
Ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ και ελικόπτερο αεροδιακομιδών στο ελικοδρόμιο του Αγίου Φωκά

Το έχουμε θέσει κι εμείς

Το ερώτημα των πρώτων λεπτών — τι γίνεται με τον τραυματία στον δρόμο ή τον βαριά άρρωστο μέχρι να έρθει το ελικόπτερο — το έχουμε βάσει ξανά στα ρεπορτάζ μας:

  • Στην αεροδιακομιδή από τον Άγιο Φωκά (23/9) γράφαμε ότι «το ελικόπτερο λύνει το “πώς θα φύγει”· το ερώτημα είναι τι γίνεται μέχρι να φύγει». Θυμίσαμε τότε το περιστατικό της 14χρονης με το ηλεκτρικό πατίνι, όπου η διασωλήνωση από τον γιατρό στην Τήνο κρίθηκε καθοριστική — και ρωτήσαμε αν είναι κάθε φορά εξασφαλισμένη ή εξαρτάται από το ποιος γιατρός θα βρεθεί εκεί εκείνη την ώρα.
  • Στο ρεπορτάζ για τους έξι αγροτικούς γιατρούς (20/10) τους καλωσορίσαμε, αλλά σημειώσαμε ότι η Τήνος χρειάζεται και έμπειρους γιατρούς — γιατί στη σταθεροποίηση ενός ασθενούς μέχρι την αεροδιακομιδή η εμπειρία κάνει τη διαφορά.
  • Με αφορμή ένα ασθενοφόρο στον δρόμο Τήνου–Πανόρμου (23/7) γράψαμε ότι στα νησιά «ο χρόνος είναι ζωή» και ότι το βάρος πέφτει, εδώ και τώρα, στο ΕΚΑΒ και στα μέσα πρώτης γραμμής.

Το παράδειγμα του Ισραήλ: ο πιο κοντινός ξεκινά πρώτος

Ο Σπάρτακος Ιορδανίδης κλείνει με ένα παράδειγμα από το Ισραήλ, που αξίζει να το δούμε πιο προσεκτικά. Εκεί λειτουργεί το United Hatzalah, ένα δίκτυο περίπου 8.000 εθελοντών διασωστών. Με μια εφαρμογή εντοπισμού, σε κάθε επείγον ειδοποιούνται οι εθελοντές που βρίσκονται πιο κοντά, φτάνουν πρώτοι — συχνά με μηχανάκι — και ξεκινούν τη φροντίδα μέχρι να έρθει το ασθενοφόρο. Ο μέσος χρόνος πρώτης ανταπόκρισης είναι κάτω από τρία λεπτά σε όλη τη χώρα και περίπου 90 δευτερόλεπτα στις μεγάλες πόλεις, όταν το ασθενοφόρο χρειάζεται κατά μέσο όρο γύρω στα 10 λεπτά.

~8.000

εθελοντές διασώστες

< 3΄

μέση πρώτη ανταπόκριση

90΄΄

στις μεγάλες πόλεις

~10΄

το ασθενοφόρο

«Βλέπετε εμάς ως κοινωνία να δρούμε συλλογικά;» ρωτά. Κάποια πρώτα βήματα υπάρχουν και στο νησί μας: στην Ημέρα Επανεκκίνησης της Καρδιάς (16/10) οι διασώστες του ΕΚΑΒ Τήνου και ο Σύλλογος Φίλων του Κέντρου Υγείας έμαθαν σε περαστικούς θωρακικές συμπιέσεις και απινιδωτή, και πρόσφατα απινιδωτής πηγαίνει και στο 1ο Δημοτικό. Το ερώτημα είναι αν μπορούν να γίνουν δίκτυο.

Τα ερωτήματα που μένουν

  • Πόσα ασθενοφόρα και πόσα πληρώματα έχει η Τήνος σε κάθε βάρδια, χειμώνα και καλοκαίρι;
  • Τι εκπαίδευση και τι επανεκπαίδευση έχουν οι διασώστες και οι γιατροί που εφημερεύουν στο Κέντρο Υγείας στην αντιμετώπιση του τραυματία;
  • Πόσος είναι κατά μέσο όρο ο χρόνος από την κλήση ως την απογείωση από την Τήνο, μέρα και νύχτα;
  • Πόσοι απινιδωτές υπάρχουν σε δημόσια σημεία στο νησί — και ποιος ξέρει πού είναι;

Σήμερα, στα νησιά μας, το ελικόπτερο έρχεται τελευταίο, μετά το ασθενοφόρο και το Κέντρο Υγείας. Στο HEMS, όπως λειτουργεί στην Ευρώπη, είναι από τους πρώτους κρίκους. Μέχρι να φτάσουμε εκεί, οι πρώτοι κρίκοι είναι εδώ, στο νησί, και αφορούν όλους μας.

Ευχαριστούμε

Ευχαριστούμε τον Σπάρτακο Ιορδανίδη για το σχόλιό του στη σελίδα μας και για τη ματιά που έφερε από τη δουλειά του. Και τους διασώστες του ΕΚΑΒ Τήνου και το προσωπικό του Κέντρου Υγείας, που κάθε μέρα, συχνά με λίγα μέσα, είναι εκεί στα πρώτα λεπτά.

Πηγές: σχόλιο του Σπάρτακου Ιορδανίδη στη σελίδα Facebook του Tinos LIVE TV (18/11/2026) · United Hatzalah / Wikipedia · ρεπορτάζ Tinos LIVE TV · Φωτογραφίες: Tinos Live TV · Π. Φιλίππου (ελικοδρόμιο Αγίου Φωκά)

Avatar photo

ByTinos LIVE TV

Η συντακτική ομάδα του Tinos LIVE TV — ειδήσεις, ρεπορτάζ, πολιτισμός και ψυχαγωγία από την Τήνο.

✦ Ρητό της ημέρας«Η μόρφωση είναι το πιο ισχυρό όπλο για ν’ αλλάξεις τον κόσμο.»— Νέλσον Μαντέλα