Η πιο γενναία μανούβρα ήταν η επιστροφή
Με το μελτέμι κολλημένο στα 8–9 μποφόρ και ριπές που κατά μαρτυρίες ξεπέρασαν τα 10, πλοία της γραμμής δεν έδεσαν σε Τήνο και Άνδρο και επέστρεψαν σε Λαύριο και Ραφήνα. Και καλώς επέστρεψαν. Γιατί στη θάλασσα το «πρώτα η ασφάλεια» δεν είναι σύνθημα — είναι η μόνη σωστή απόφαση.
Τριακόσιοι δεκαεπτά επιβάτες του «Super Star» έκαναν σήμερα έναν κύκλο στο πέλαγος που δεν θα ξεχάσουν: Ραφήνα, ανοιχτά της Άνδρου, ανοιχτά της Τήνου — και τελικά… Λαύριο. Το πλοίο, με 59 μέλη πληρώματος, 56 αυτοκίνητα, 11 δίκυκλα και 2 φορτηγά, δεν κατάφερε να πλευρίσει ούτε στο Γαύριο ούτε στο λιμάνι της Τήνου, με τους βοριάδες να σφυρίζουν στα 8 με 9 μποφόρ. Ο πλοίαρχος εκτίμησε, ζύγισε — και γύρισε πίσω. Την ίδια ώρα, το απαγορευτικό απόπλου «κλείδωνε» τη Ραφήνα για τις Κυκλάδες και το Λαύριο για την Κύθνο: ο «Θεολόγος Π.» δεν έφυγε ποτέ για Άνδρο–Τήνο–Μύκονο, η Fast Ferries ακύρωσε όλα τα δρομολόγια της ημέρας, και τρία απογευματινά δρομολόγια από Λαύριο έμειναν στα χαρτιά.
317 άνθρωποι, μηδέν τραυματίες
Θα ήταν εύκολο να γραφτεί ο σημερινός τίτλος αλλιώς: «Ταλαιπωρία για εκατοντάδες επιβάτες», «Οδύσσεια εν πλω», «Θυμωμένοι ταξιδιώτες». Όλα αληθινά — και όλα δευτερεύοντα. Γιατί ο μόνος απολογισμός που μετράει πραγματικά σε μια τέτοια μέρα είναι αυτός: 317 άνθρωποι έφτασαν σε στεριά χωρίς μια γρατζουνιά. Η ταλαιπωρία ξεχνιέται σε μια εβδομάδα. Ένα ατύχημα δεν ξεχνιέται ποτέ.
Η εταιρεία, από την πλευρά της, εξασφάλισε για τους επιβάτες του «Super Star» επιστροφή του αντιτίμου των εισιτηρίων, δωρεάν εισιτήριο με επιστροφή για να πραγματοποιήσουν το ταξίδι τους, και λεωφορεία προς Ραφήνα και το κέντρο της Αθήνας. Σωστό και αυτονόητο. Αλλά το ουσιαστικό «ευχαριστώ» δεν το χρωστάμε στο ταμείο — το χρωστάμε στη γέφυρα.
Αν το πλοίο πίεζε να δέσει και γινόταν το κακό, ποιον θα κατηγορούσαμε αύριο το πρωί; Τον πλοίαρχο. Τον ίδιο που σήμερα κάποιοι γκρινιάζουν επειδή… τους γύρισε πίσω σώους.
Αν γινόταν το ατύχημα, ποιος θα έφταιγε;
Εδώ είναι η καρδιά του θέματος. Ο πλοίαρχος είναι ο άνθρωπος που κρίνεται πάντα εκ των υστέρων: αν γυρίσει πίσω, «μας ταλαιπώρησε»· αν πιέσει και πάει στραβά, «γιατί το επιχείρησε;». Στην πραγματικότητα, η απόφαση της επιστροφής είναι η πιο δύσκολη και η πιο γενναία μανούβρα που κάνει ένας καπετάνιος — γιατί την κάνει κόντρα στην πίεση του δρομολογίου, του κόστους, των εκατοντάδων βλεμμάτων που περιμένουν στον ντόκο.
Και δεν χρειάζεται φαντασία για να καταλάβουμε τι σημαίνει «ρίσκο» σε τέτοιο καιρό. Το είπε η ίδια η μέρα: σήμερα το πρωί στο Γαύριο της Άνδρου, την ώρα της πρόσδεσης επιβατηγού πλοίου, το βοηθητικό σχοινί πρόσδεσης — το «βιλάι» — εκτοξεύτηκε και έσπασε το παράθυρο αυτοκινήτου που περίμενε στη ράμπα. Μια 44χρονη επιβάτισσα τραυματίστηκε στα πόδια από τα θραύσματα, δέχτηκε τις πρώτες βοήθειες και το Λιμεναρχείο Άνδρου διενεργεί προανάκριση. Με 9 μποφόρ, ακόμη και ένα σχοινί γίνεται επικίνδυνο. Φανταστείτε τα χιλιάδες κιλά ενός πλοίου να «παίζουν» δίπλα στον ντόκο.
Παραθυράκι · Μια εικόνα, χίλιες λέξεις
Φωτογραφίες αρχείου Tinos Live: αριστερά Ιούνιος 2026, δεξιά Ιούλιος 2018 — οκτώ χρόνια διαφορά, ίδια ακριβώς εικόνα.
Κοιτάξτε προσεκτικά τις δύο σκηνές: επιβάτες με βαλίτσες, παιδιά, ηλικιωμένοι, ακόμη και αναπηρικό αμαξίδιο κατεβαίνουν τη ράμπα — και ακριβώς από πάνω τους, τεντωμένοι κάβοι. Έτσι γίνεται η αποβίβαση στα ελληνικά λιμάνια, κάθε μέρα, ακόμη και με μπουνάτσα· και έτσι γινόταν και πριν από οκτώ χρόνια. Τώρα προσθέστε στην εικόνα ανέμους 9 μποφόρ: τα φορτία που δέχονται αυτά τα σχοινιά γίνονται τεράστια, το πλοίο «δουλεύει» πάνω τους διαρκώς — και ένας κάβος που σπάει υπό τάση εκτοξεύεται σαν μαστίγιο, με ό,τι αυτό σημαίνει για όποιον βρεθεί στην πορεία του. Αυτό είναι το «ρίσκο» για το οποίο μιλάμε. Δεν είναι θεωρία — είναι ο ντόκος της κάθε Πέμπτης, εδώ και χρόνια.
Όπως ακριβώς και τα αεροπλάνα
Όταν ένα αεροπλάνο δεν μπορεί να προσγειωθεί με ασφάλεια, κάνει επανακύκλωση ή πετάει σε άλλο αεροδρόμιο. Κανείς δεν λέει τον πιλότο «δειλό» — όλοι καταλαβαίνουν ότι έτσι δουλεύει η ασφάλεια στις μεταφορές. Το ίδιο ισχύει και στη θάλασσα: η προσέγγιση σε ένα ανοιχτό, ανεμόδαρτο νησιωτικό λιμάνι με πλάγιο βοριά 9 μποφόρ είναι μια από τις πιο απαιτητικές διαδικασίες της ναυσιπλοΐας. Το «γύρνα πίσω» είναι το θαλασσινό αντίστοιχο του go-around — διαδικασία, όχι αποτυχία.
Το ρίσκο που έγινε «πρακτική»
Ας το πούμε όμως καθαρά, γιατί εδώ κρύβεται το πραγματικό πρόβλημα: το να δένουν πλοία «με το ζόρι» σε οριακές συνθήκες έχει γίνει σιγά σιγά πρακτική στο Αιγαίο. Τα περισσότερα νησιωτικά λιμάνια — και της Τήνου συμπεριλαμβανομένης — δεν διαθέτουν τις υποδομές που θα επέτρεπαν ασφαλή πρόσδεση και αποβίβαση με κάθε καιρό: προβλήτες εκτεθειμένες στον βοριά, χωρίς επαρκή προσήνεμα κρηπιδώματα, χωρίς σύγχρονα συστήματα. Κι έτσι, το κενό των υποδομών καλείται να το καλύψει κάθε φορά η μαεστρία του καπετάνιου.
Προσθέστε και τον παράγοντα ηλικία: κάποια από τα πλοία των γραμμών, λόγω παλαιότητας, δεν διαθέτουν την τεχνολογία —ισχυρά bow thrusters, σύγχρονα συστήματα ελιγμών— που θα «συγχωρούσε» λάθη σε τέτοιους καιρούς και τέτοια λιμάνια. Όταν λοιπόν ο άνεμος φτάνει στα 9 και οι ριπές γράφουν 10άρια, το ρίσκο δεν είναι πια «διαχειρίσιμο» — είναι στο κόκκινο. Και όταν το ρίσκο είναι στο κόκκινο, η μόνη επαγγελματική απάντηση είναι αυτή που δόθηκε σήμερα: αναστροφή.
Σεβασμός, βεβαίως, και σε όσους τα κατάφεραν: το «Superferry» πλεύρισε σήμερα το μεσημέρι στην Τήνο με μια μανούβρα που οι φίλοι της ακτοπλοΐας χαρακτήρισαν αριστουργηματική, με τις ριπές —όπως έγραψαν— να ξεπερνούν τα 10 μποφόρ. Ο σεβασμός όμως στη μαεστρία δεν αναιρεί το συμπέρασμα· το ενισχύει: η ασφάλεια ενός νησιού δεν μπορεί να κρέμεται μονίμως από το ταλέντο ενός χεριού στο τιμόνι. Η μαεστρία είναι δώρο. Οι υποδομές είναι υποχρέωση.
Στη θάλασσα δεν υπάρχει «χάσαμε» όταν γυρίζεις πίσω. Υπάρχει μόνο «χάσαμε» όταν δεν φτάνουν όλοι σώοι.TINOS LIVE
Τα βίντεο της ημέρας
Οι εικόνες μιλούν από μόνες τους. Τα παρακάτω βίντεο προέρχονται από δημόσιες αναρτήσεις στο Facebook και αναδημοσιεύονται με πλήρη αναφορά στους δημιουργούς τους.
Τι πρέπει να ξέρετε
Το μελτέμι δεν είπε ακόμη την τελευταία του λέξη — η κορύφωση αναμένεται την Παρασκευή.
• Απαγορευτικό απόπλου ισχύει από το μεσημέρι της Πέμπτης από Ραφήνα για Κυκλάδες και από Λαύριο για Κύθνο.
• Την Παρασκευή 31/7 οι βοριάδες στο Αιγαίο θα φτάνουν τα 7–8 και τοπικά 9 μποφόρ· σταδιακή εξασθένηση αναμένεται από το Σάββατο.
• Οι επιβάτες του «Super Star» δικαιούνται επιστροφή αντιτίμου και δωρεάν εισιτήριο με επιστροφή· διατέθηκαν λεωφορεία προς Ραφήνα και Αθήνα.
Πριν από κάθε μετακίνηση προς ή από το νησί, επικοινωνήστε με το ναυτικό σας πρακτορείο ή την ακτοπλοϊκή εταιρεία — τα δρομολόγια αλλάζουν από ώρα σε ώρα.
Με πληροφορίες από τον ημερήσιο Τύπο και ανακοινώσεις των λιμενικών αρχών · Βίντεο & φωτογραφίες (καρέ): από τις δημόσιες αναρτήσεις των Ραφαήλ Απέργη και Ευγενίας Αλοιμόνου στο Facebook, και του Tasos Papa στην ομάδα Golden Star Ferries Photo Fan Club — τους ευχαριστούμε· όλα τα δικαιώματα ανήκουν στους δημιουργούς τους.