Πλήρες σήμα, μηδέν υπηρεσία: γιατί «κολλάει» το κινητό στην Τήνο — και πού σταματά η οπτική ίνα

Εδώ και μέρες, κάτοικοι και επισκέπτες στην Τήνο —με τις πιο επίμονες αναφορές από τον Πάνορμο— περιγράφουν την ίδια εικόνα: κλήσεις που δεν αποκαθίστανται, μηνύματα που φτάνουν αργοπορημένα, σύνδεση στο internet μέσω κινητού που πρακτικά δεν λειτουργεί σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας. Το φαινόμενο έχει καταγραφεί και από τοπικά μέσα, με μαρτυρίες που μιλούν για δύο εβδομάδες προβλημάτων.

Το στοιχείο που επαναλαμβάνεται σχεδόν σε κάθε μαρτυρία είναι το πιο παράδοξο: η οθόνη δείχνει πλήρες σήμα. Οι μπάρες είναι εκεί. Η υπηρεσία δεν είναι. Κι αυτή η λεπτομέρεια δεν είναι ασήμαντη — είναι το κλειδί για να καταλάβουμε τι συμβαίνει.

Γιατί «γεμάτο σήμα» δεν σημαίνει «δίκτυο που δουλεύει»

Οι μπάρες στο κινητό δείχνουν ισχύ λήψης: πόσο καθαρά «ακούει» η συσκευή σας τον σταθμό βάσης. Δεν δείχνουν αν ο σταθμός βάσης έχει ελεύθερη χωρητικότητα για να σας εξυπηρετήσει. Είναι σαν να βλέπεις το μαγαζί φωτισμένο και ανοιχτό — χωρίς να ξέρεις ότι μέσα δεν χωράει άλλος.

Οι μπάρες λένε πόσο καλά σε ακούει η κεραία. Όχι αν έχει χώρο για σένα.

Κάθε κυψέλη ενός δικτύου κινητής τηλεφωνίας έχει πεπερασμένα όρια:

• Περιορισμένους ραδιοπόρους — φάσμα και χρονοθυρίδες που μοιράζονται όλοι οι συνδεδεμένοι.
• Ανώτατο αριθμό ταυτόχρονων ενεργών συνδέσεων ανά τομέα κεραίας.
• Περιορισμένη χωρητικότητα διασύνδεσης προς τον κορμό του δικτύου — το λεγόμενο backhaul, που στα νησιά συχνά στηρίζεται σε μικροκυματικές ζεύξεις. Όσο δυνατή κι αν είναι η κεραία, δεν μπορεί να στείλει παραπάνω απ’ όσα χωράει αυτή η «σωλήνα».

Όταν ο αριθμός των συσκευών σε μια περιοχή πολλαπλασιάζεται μέσα σε λίγες εβδομάδες, το σήμα παραμένει δυνατό — αλλά η κυψέλη δεν προλαβαίνει.

Το κομμάτι που εξηγεί γιατί χάνεται και η φωνή

Υπάρχει και κάτι λιγότερο γνωστό. Με την τεχνολογία VoLTE, η φωνητική κλήση δεν «τρέχει» πια σε ξεχωριστό κανάλι: ταξιδεύει πάνω από το ίδιο δίκτυο δεδομένων. Όταν λοιπόν το δίκτυο δεδομένων συμφορείται, δεν χάνετε μόνο το internet — χάνετε και τη δυνατότητα να μιλήσετε. Γι’ αυτό τα δύο προβλήματα εμφανίζονται πάντα μαζί.

Ένα δίκτυο σχεδιασμένο για μια άλλη Τήνο

Εδώ βρίσκεται, κατά την εκτίμησή μας, η ουσία. Οι υποδομές κινητής τηλεφωνίας στο νησί διαστασιολογήθηκαν σε μια εποχή που η Τήνος είχε σαφώς μικρότερο φορτίο. Ένας σταθμός βάσης που σχεδιάστηκε για έναν οικισμό λίγων εκατοντάδων μόνιμων κατοίκων, καλείται σήμερα να σηκώσει πολλαπλάσιο αριθμό συσκευών σε ώρες αιχμής.

Και δεν είναι μόνο ο αριθμός των ανθρώπων. Είναι και η αλλαγή στη χρήση: βίντεο, streaming, πλοήγηση σε χάρτες, ανεβάσματα σε social media, ψηφιακές πληρωμές, POS επιχειρήσεων, κρατήσεις. Ο όγκος δεδομένων ανά χρήστη σήμερα δεν συγκρίνεται με εκείνον για τον οποίο σχεδιάστηκαν πολλές από τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις.

Με απλά λόγια: το ζήτημα είναι χωρητικότητα και κίνηση — όχι κάλυψη.

Το δεύτερο σκέλος: η οπτική ίνα που δεν ανέβηκε στα χωριά

Το πρόβλημα της κινητής δεν είναι αποκομμένο. Είναι η κορυφή ενός ευρύτερου ελλείμματος. Η χώρα τρέχει τα τελευταία χρόνια μεγάλη επέκταση δικτύων οπτικής ίνας, με τους παρόχους να ανακοινώνουν εκατομμύρια νέες συνδέσεις και στόχους μέχρι το 2030. Οι Κυκλάδες, εξάλλου, συνδέονται με την ηπειρωτική χώρα μέσω υποθαλάσσιων οπτικών ινών: ο κορμός φτάνει στο νησί.

Το ερώτημα είναι πού σταματά μόλις βγει στη στεριά. Αυτό είναι το κλασικό πρόβλημα του «τελευταίου μιλίου»: μπορεί ένα νησί να έχει υποθαλάσσια σύνδεση υψηλής χωρητικότητας και ταυτόχρονα τα χωριά του να εξυπηρετούνται από παλιό δίκτυο χαλκού, με ταχύτητες που σε άλλες περιοχές της χώρας θεωρούνται παρελθόν.

Και όσο η ίνα δεν ανεβαίνει στους οικισμούς, η πίεση μετατοπίζεται στο δίκτυο κινητής — που, όπως είδαμε, ήδη δεν αντέχει. Τα δύο προβλήματα τροφοδοτούν το ένα το άλλο.

Γιατί δεν είναι «πολυτέλεια διακοπών»

• Επιχειρήσεις: POS που δεν εκτελεί συναλλαγή, σύστημα κρατήσεων που δεν συγχρονίζεται, τιμολόγηση που δεν διαβιβάζεται. Καθημερινό, μετρήσιμο κόστος.
• Υγεία και ασφάλεια: σε ένα νησί με διάσπαρτους οικισμούς, το να μπορείς να καλέσεις το 166 ή το 112 από τον Πάνορμο, τα Υστέρνια ή έναν ορεινό δρόμο δεν είναι διαπραγματεύσιμο. Το ίδιο ισχύει για τα μηνύματα του 112 σε πυρκαγιά ή έκτακτο καιρικό φαινόμενο.
• Μόνιμοι κάτοικοι: τηλεργασία, τηλεκπαίδευση, τηλεϊατρική, συναλλαγές με το Δημόσιο. Η ψηφιακή υστέρηση μεταφράζεται σε λόγο να φύγει κάποιος από το νησί — ή να μην έρθει ποτέ.
• Το ίδιο το τουριστικό προϊόν: η ψηφιακή υποδομή είναι πλέον μέρος της τουριστικής υποδομής, όπως ο δρόμος και το νερό.

Τι μπορεί να κάνει ο καθένας — και γιατί μετράει

Οι μεμονωμένες γκρίνιες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν καταγράφονται πουθενά. Οι επίσημες αναφορές, ναι.

• Καταγγελία στον πάροχό σας, με αίτημα να λάβετε αριθμό αιτήματος βλάβης. Κρατήστε τον.
• Αναφορά στην ΕΕΤΤ, την αρμόδια ρυθμιστική αρχή — η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά, μέσω eett.gr και gov.gr.
• Έλεγχος διαθέσιμων υποδομών στη διεύθυνσή σας μέσω της κρατικής πλατφόρμας broadband-assist.gov.gr.
• Έλεγχος αδειοδοτημένων κεραιών στην περιοχή σας μέσω της ενημερωτικής πύλης κατασκευών κεραιών της ΕΕΤΤ (keraies.eett.gr).

Όσο περισσότερες οι καταγεγραμμένες αναφορές, τόσο δυσκολότερα αγνοείται το πρόβλημα.

Φωτογραφίες: αρχείο Tinos Live TV — Εξώμβουργο, Πάνορμος και στενό Τήνου–Άνδρου.

Σημείωμα σύνταξης: το κείμενο αποτελεί τεχνική ανάλυση και δημοσιογραφική τοποθέτηση, με βάση τον τρόπο λειτουργίας των δικτύων κινητής τηλεφωνίας και τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία για τις υποδομές. Δεν αποδίδει υπαιτιότητα σε συγκεκριμένη εταιρεία και δεν στηρίζεται σε ανακοίνωση παρόχου. Καλούμε τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας και την ΕΕΤΤ να τοποθετηθούν δημόσια για την κατάσταση του δικτύου στην Τήνο και τα σχέδια ενίσχυσής του — κάθε απάντηση θα δημοσιευτεί αυτούσια.