Οφιούσα · Βαρύ

Το σπίτι «των Πατέρων» στο Βαρύ:
μια ομορφιά που γέρνει

Από τη Μονή των Ιησουϊτών στο Ιερό Ίδρυμα, κι από το αρχοντικό με τα φωτισμένα παράθυρα στο κουφάρι με την ταμπέλα «Προσοχή – Κίνδυνος». Η ιστορία ενός σπιτιού που είναι κομμάτι της ιστορίας μιας ολόκληρης συνοικίας.

Υπάρχουν σπίτια που δεν είναι απλώς πέτρες και σοβάς. Είναι τόποι που κρατούν μέσα τους ονόματα, εποχές και φωνές. Ένα τέτοιο σπίτι στέκει —όσο ακόμη στέκει— στο Βαρύ. Το λένε «το σπίτι των Πατέρων», κι η ιστορία του είναι κομμάτι της ιστορίας ολόκληρης της συνοικίας.

Το κτήμα που κράτησε το όνομά του

Στη δεκαετία του ’60, το Πανελλήνιο Ιερό Ίδρυμα Ευαγγελιστρίας Τήνου αγόρασε από τη Μονή των Ιησουϊτών Πατέρων, που είχαν την έδρα τους στα Λουτρά, το κτήμα μαζί με το σπίτι που υπήρχε εκεί. Από τότε έμεινε το όνομα: «το περιβόλι» ή «το κτήμα των Πατέρων». Ένα όνομα που, ακόμη κι όταν οι Πατέρες έφυγαν, δεν έφυγε ποτέ από τη γλώσσα των ανθρώπων.

Εδώ και πάνω από σαράντα χρόνια, στο ίδιο κτήμα λειτουργεί το φυτώριο του συλλόγου «Οι Φίλοι του Πρασίνου», με παραχώρηση της χρήσης από το Ιερό Ίδρυμα. Έτσι το χώμα εκείνο συνέχισε να δίνει ζωή — δέντρα, λουλούδια, πράσινο για όλο το νησί.

Το θυμάμαι κατοικημένο

Το σπίτι όμως, το ίδιο το σπίτι, ακολούθησε άλλον δρόμο. Το θυμάμαι κατοικημένο. Όμορφο, αρχοντικό στη γραμμή του, από εκείνα που δίχως δεύτερη σκέψη θα τα χαρακτήριζες διατηρητέα. Είχε την περηφάνια των παλιών τηνιακών σπιτιών: την πέτρα δουλεμένη στη γωνία, τα ξύλινα κουφώματα, τη σοβατισμένη πρόσοψη που έπαιρνε το φως του απογεύματος και ρόδιζε.

Η πρόσοψη του σπιτιού των Πατέρων στο Βαρύ με το μπαλκόνι και τις κολόνες
Το μπαλκόνι με τα κάγκελα και οι κολόνες της πρόσοψης — ό,τι έμεινε από τη γραμμή του σπιτιού.

«Είχε την περηφάνια των παλιών τηνιακών σπιτιών: την πέτρα δουλεμένη στη γωνία, τα ξύλινα κουφώματα, τη σοβατισμένη πρόσοψη που έπαιρνε το φως του απογεύματος και ρόδιζε.»

Σήμερα: ένα κουφάρι που γέρνει

Σήμερα, ο φθοροποιός χρόνος το έχει ρημάξει. Έμεινε ένα κουφάρι. Η σκεπή έχει υποχωρήσει, τα κεραμίδια σπασμένα, ο σοβάς πέφτει κομμάτι κομμάτι κι αφήνει γυμνή την πέτρα και το παλιό τούβλο. Στέκει ακόμη, αλλά γέρνει — σαν να θυμάται κι εκείνο ό,τι κάποτε υπήρξε.

Η πλευρά του σπιτιού προς τον δρόμο, με τον σοβά να έχει φύγει και την πέτρα ακάλυπτη
Ο σοβάς έχει φύγει κομμάτι κομμάτι κι αφήνει γυμνή την πέτρα και το παλιό τούβλο.
Η είσοδος του σπιτιού που έχει μείνει ανοιχτή, με την πόρτα πεσμένη στο πλάι
Η είσοδος που έχει μείνει ανοιχτή· η πόρτα πεσμένη δίπλα, στο σκαλοπάτι.

Στην πλευρά που ακουμπά στον δρόμο, κάποιος φρόντισε να βάλει μια ταμπέλα «Προσοχή – Κίνδυνος» και μια πρόχειρη μεταλλική περίφραξη. Καλό θα ήταν να κλείσει και η είσοδος που έχει μείνει ανοιχτή· όχι τόσο για το κτίριο, όσο για όποιον περνά.

Η ταμπέλα Προσοχή Κίνδυνος στον τοίχο του σπιτιού και πορτοκαλί πλέγμα σήμανσης
Η ταμπέλα «Προσοχή – Κίνδυνος» στη γωνία, με το πορτοκαλί πλέγμα δίπλα.
Πρόχειρη μεταλλική περίφραξη στην πλευρά του σπιτιού που ακουμπά στον δρόμο
Η πρόχειρη μεταλλική περίφραξη, εκεί που το κτίριο ακουμπά στον δρόμο.

Ό,τι μένει

Κι όμως, περνώντας από εκεί, δεν σκέφτεσαι πρώτα τον κίνδυνο. Σκέφτεσαι τα βράδια που τα παράθυρα ήταν φωτισμένα. Τους ανθρώπους που μπαινόβγαιναν. Το περιβόλι που μοσχοβολούσε. Ένα ολόκληρο Βαρύ που το ζήσαμε και που, σιγά σιγά, φεύγει μαζί με τα σπίτια του.

Πάει το όμορφο Βαρύ που ζήσαμε…

Η ταυτότητα του κτήματος

Ένα όνομα που άντεξε περισσότερο από τη σκεπή.

Πού:Βαρύ, Τήνος — στην πλευρά που ακουμπά στον δρόμο.
Πριν:Ιδιοκτησία της Μονής των Ιησουϊτών Πατέρων, με έδρα στα Λουτρά.
Δεκαετία ’60:Το Πανελλήνιο Ιερό Ίδρυμα Ευαγγελιστρίας Τήνου αγοράζει το κτήμα μαζί με το σπίτι.
40+ χρόνια:Στο ίδιο κτήμα λειτουργεί το φυτώριο του συλλόγου «Οι Φίλοι του Πρασίνου», με παραχώρηση χρήσης.
Σήμερα:Το σπίτι είναι κουφάρι· ταμπέλα «Προσοχή – Κίνδυνος» και πρόχειρη μεταλλική περίφραξη στην πλευρά του δρόμου.

Φωτογραφίες: αρχείο Tinos Live TV και δημόσιες αναρτήσεις κατοίκων.

✦ Ρητό της ημέρας«Ένα ξέρω, ότι δεν ξέρω τίποτα.»— Σωκράτης