«Δεν είναι τέλειο, αλλά περπατιέται»
Το παλιό πέρασμα ανάμεσα στον Κρόκο και τον Σκαλάδο καθαρίστηκε και ξαναπερπατιέται — από ανθρώπους με θαμνοκοπτικά, όχι από συνεργείο.
Δύο αράδες σε μια δημόσια ανάρτηση και πέντε φωτογραφίες: «Με πολλή μεράκι κ θέληση έτοιμο το μονοπάτι Κρόκου – Σκαλάδου!! Δεν είναι τέλειο αλλά περπατιέται». Έτσι μαθεύτηκε ότι ένα μονοπάτι που είχε κλείσει από τα χόρτα ξανάγινε περατό: όχι με ανακοίνωση, αλλά με μια ανάρτηση που την είδε όποιος έτυχε να τη βρει στη ροή του.
Τι δείχνουν οι φωτογραφίες
Στην πρώτη εικόνα, δύο άνθρωποι δουλεύουν πάνω στην πλαγιά. Ο ένας είναι σκυμμένος στην άκρη μιας ξερολιθιάς· ο δεύτερος, όρθιος λίγο ψηλότερα, κρατάει θαμνοκοπτικό με εξάρτυση. Γύρω τους η πλαγιά είναι κατάξερη, με τα ξερά χόρτα να έχουν σκεπάσει τις πεζούλες. Ψηλότερα ξεχωρίζουν τα ασπρισμένα σπίτια και ένα καμπαναριό με γαλάζια σκεπή.
Στις υπόλοιπες φωτογραφίες φαίνεται η δουλειά: το πέρασμα ανάμεσα σε δύο ξερολιθιές — με τις πέτρες σκεπασμένες από πορτοκαλί λειχήνες — έχει ελευθερωθεί και τα κομμένα χόρτα είναι ακόμη στρωμένα στο χώμα. Πιο κάτω, φραγκοσυκιές πλάι στο πέρασμα, με τα χόρτα γύρω τους κομμένα. Και στην είσοδο του οικισμού, τα σκαλοπάτια ανάμεσα στον ασβεστωμένο τοίχο και την ξερολιθιά ξαναφάνηκαν, με τα χόρτα μαζεμένα σε σωρό στην άκρη.
«Δεν είναι τέλειο, αλλά περπατιέται.»
Δύο χωριά, εβδομήντα πέντε κάτοικοι
Ο Κρόκος και ο Σκαλάδος είναι γειτονικοί οικισμοί στην Κοινότητα Κώμης, στη Δημοτική Ενότητα Εξωμβούργου. Στην απογραφή του 2021 ο Κρόκος μέτρησε 10 μόνιμους κατοίκους και ο Σκαλάδος 65. Μαζί με την Κώμη και την Περάστρα, οι τέσσερις οικισμοί της κοινότητας δεν φτάνουν τους τριακόσιους ανθρώπους.
Μόνιμος πληθυσμός, Απογραφή 2021.
Τα μονοπάτια που έχουν σήμανση — και τα άλλα
Η Τήνος έχει σήμερα ένα οργανωμένο δίκτυο πεζοπορίας: τα Tinos Trails ξεπερνούν τα 150 χιλιόμετρα, σχεδιάστηκαν με μελέτη του 2017 και υλοποιήθηκαν από το 2019 από την ομάδα Paths of Greece για λογαριασμό του Δήμου Τήνου, με θεματικές διαδρομές και δίγλωσση σήμανση.
Δίπλα σε αυτό, όμως, υπάρχει και το άλλο δίκτυο: τα παλιά περάσματα από χωριό σε χωριό, που δεν είναι όλα ενταγμένα σε σηματοδοτημένες διαδρομές. Πριν ανοίξουν οι δρόμοι, αυτά τα μονοπάτια ήταν ο τρόπος να πας από τον έναν οικισμό στον άλλον. Σήμερα μένουν ανοιχτά όσο κάποιος τα περπατά — και όσο κάποιος τα καθαρίζει.
Ένα μονοπάτι δεν καθαρίζεται μία φορά
Το πιο δύσκολο κομμάτι σε αυτή τη δουλειά δεν είναι η πρώτη φορά — είναι η επόμενη. Τα χόρτα ξαναβγαίνουν κάθε άνοιξη και οι ξερολιθιές θέλουν μάτι. Η ανάρτηση δεν το κρύβει άλλωστε: το μονοπάτι «δεν είναι τέλειο». Είναι όμως περατό, και αυτό είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα μονοπάτι που υπάρχει και σε ένα που έχει χαθεί.
Και μια σύμπτωση με καλό τάιμινγκ: την Τρίτη 11 Αυγούστου πανηγυρίζει ο Σκαλάδος, σύμφωνα με το πρόγραμμα των πανηγυριών που δημοσιεύουμε. Το μονοπάτι που μόλις καθαρίστηκε βγάζει ακριβώς εκεί.
Το ξέρετε αυτό το μονοπάτι;
Αν το περπατήσετε, στείλτε μας φωτογραφίες — και πείτε μας πόση ώρα κάνει από τον Κρόκο στον Σκαλάδο.
Ψάχνουμε και τα υπόλοιπα: ποια παλιά περάσματα ανάμεσα σε τηνιακά χωριά είναι ακόμη περατά και ποια έχουν κλείσει.
Φωτογραφίες: Σωτηρία Σκλάβου, από δημόσια ανάρτησή της στην ομάδα «ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΚΡΟΚΟΥ Τήνου» στο Facebook. Στοιχεία πληθυσμού: Απογραφή Πληθυσμού–Κατοικιών 2021. Στοιχεία δικτύου μονοπατιών: tinostrails.gr, Paths of Greece.