Πανηγύρια · Πράσσα, Πόρτο Τήνου

Δεκαπέντε ώρες γλέντι και δεν είχε φτάσει ούτε στα μισά: ο Άγιος Αριστείδης στα Πράσσα

Ξεκίνησε με κοντοσούβλι στις οχτώ το πρωί. Στις έντεκα το βράδυ κρατούσε ακόμη — και, όπως μας έλεγαν από εκεί, η κορύφωση δεν είχε καν έρθει.

Υπάρχει μια παρέα στην Τήνο που τα πηγαίνει όλα. Το ένα μετά το άλλο, όλο το καλοκαίρι, από ξωκλήσι σε ξωκλήσι. Και υπάρχει ένα σημείο του χρόνου όπου ο κύκλος κλείνει: τα τελευταία πανηγύρια του Σεπτεμβρίου, αυτά που σηματοδοτούν ότι η σεζόν τελείωσε και ο κόσμος αρχίζει να φεύγει.

Το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου το ημερολόγιο έφτασε στον Άγιο Αριστείδη, στα Πράσσα του Πόρτου — ανεβαίνοντας προς το Φερό Χωριό και την Παχιά Άμμο. Η γιορτή, όπως μας ειπώθηκε, «είναι δημοφιλέστατη στους παροικούντες»: ξεκίνησε στις οχτώ το πρωί με brunch κοντοσούβλι και στις έντεκα το βράδυ, δώδεκα και βάλε ώρες μετά, δεν είχε φτάσει ούτε στα μισά.

«Όλο το αρχιπέλαγος αντηχεί από αυθεντικό, ανεπιτήδευτο, παρεΐστικο γλέντι — που δεν κάνει να λήξει σε σκοτάδι.»

Το ξωκλήσι του Αγίου Αριστείδη στα Πράσσα, στο Πόρτο Τήνου
Το ξωκλήσι στα Πράσσα. Φωτογραφία: George Vidalis

Η «τελική ευθεία» — τρία πανηγύρια που κλείνουν τη σεζόν

Την ανακοίνωση του τέλους την έκανε ο George Vidalis με τον δικό του τρόπο, μέσα από την ανάρτησή του:

«Ακάθεκτοι οδεύουμε προς την ολοκλήρωση της τελικής σειράς των πανηγύρεων της γειτονιάς, με τον όμορο, φιλόσοφο, Άγιο Αριστείδη. Και του χρόνου!»

Η «τελική ευθεία», όπως μας την περιέγραψε, είναι τριπλέττα: η Παναχράντος Δέσποινα, ο Άγιος Αριστείδης στα Πράσσα και ο Σταυρός στο Πριάστρο. Τα ονομάζει, με δική του παραδοχή για τον αδόκιμο όρο, «πανηγύρια SET» — South East Tinos.

Και η συνέχεια, αμέσως:

🕊 Σταυρός στο ΠριάστροΚυριακή 13 Σεπτεμβρίου ο Εόρτιος Εσπερινός, και ανήμερα, Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου, η Θεία Λειτουργία για την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού.

Και δεν είναι μόνο αυτά. Η περιοχή, όπως μας είπε, «εορτάζει σχεδόν καθημερινά»: Άγιος Φανούριος, Άη Γιάννης, Άγιος Μάμας, Άη Σώστης, Άγιος Πολύκαρπος, Αγία Σοφία. Οι τρεις τελευταίες αναρτήσεις όμως έχουν άλλη σημασία — σηματοδοτούν το πέρας του workation στο νησί. Εξ ου και «τελική ευθεία».

Οι μουριές και η θέα προς το πέλαγος από την αυλή του ξωκλησιού
Από την αυλή του ξωκλησιού: οι μουριές, και από κάτω το πέλαγος. Φωτογραφία: George Vidalis

Ο άγιος που ήταν φιλόσοφος

Ο Άγιος Αριστείδης γιορτάζει στις 13 Σεπτεμβρίου και δεν ήταν ούτε ναυτικός, ούτε γεωργός, ούτε στρατιωτικός — ήταν Αθηναίος φιλόσοφος του 2ου αιώνα, σπουδαγμένος στη φιλοσοφική σχολή της πόλης του. Αυτό είναι και το «φιλόσοφο» της ανάρτησης: δεν είναι σχήμα λόγου.

Εκείνο που τον έκανε γνωστό είναι ένα κείμενο. Σε μια εποχή που οι χριστιανοί διώκονταν και κατηγορούνταν για τα πάντα, ο Αριστείδης κάθισε και έγραψε την υπεράσπισή τους — την απολογία «Περί θεοσεβείας», την αρχαιότερη χριστιανική απολογία που σώζεται. Δεν έβρισε κανέναν· εξήγησε. Και ζήτησε ένα πράγμα: να σταματήσουν οι διωγμοί και να διαβάσει όποιος αμφιβάλλει.

Το κείμενο επιδόθηκε στον αυτοκράτορα Αδριανό, σύμφωνα με τον εκκλησιαστικό ιστορικό Ευσέβιο — ή στον διάδοχό του Αντωνίνο τον Ευσεβή, σύμφωνα με τη συριακή μετάφραση που σώθηκε. Ο ίδιος οδηγήθηκε τελικά στην αγορά των Αθηνών, όπου μαρτύρησε δι’ αγχόνης, το 120 ή το 134 μ.Χ. Η ακολουθία του γράφτηκε πολύ αργότερα, το 1990, από τον υμνογράφο Χαραλάμπη Μπούσια.

Ένας φιλόσοφος που έγραψε μια απολογία στα ελληνικά για να μη σκοτώνονται άνθρωποι — και δεκαεννιά αιώνες μετά, ένα ξωκλήσι πάνω από το Πόρτο με σημαιάκια, ταψιά στο πεζούλι και μια παρέα που ανεβαίνει να τον γιορτάσει από τις οχτώ το πρωί. Αυτός είναι, με τα λόγια του Βιδάλη, ο «όμορος, φιλόσοφος» Άγιος.

Τι δείχνουν οι φωτογραφίες

Ελληνικές σημαίες και βυζαντινές δίπλα δίπλα, κρεμασμένες σε σχοινί πάνω από τη σκάλα. Ο κόσμος όρθιος στο πλακόστρωτο, κάτω από τις μουριές, με τα ταψιά ακουμπισμένα στο πεζούλι. Ένα τραπέζι βαμμένο μπλε, μια σκιά που λιώνει στις πλάκες, και πιο πέρα η θάλασσα με τον οικισμό απλωμένο στην ακτή.

Δεν είναι εκδήλωση με πρόγραμμα και αφίσα. Είναι το είδος της γιορτής που κρατάει όσο κρατάει η παρέα — και φέτος κρατούσε ακόμη όταν είχε νυχτώσει για τα καλά.

Το γλέντι από ψηλά, τα μεσάνυχτα

Δεκαπέντε δευτερόλεπτα, τραβηγμένα από απόσταση όταν είχε νυχτώσει για τα καλά: κάτω το φωτισμένο ξωκλήσι, πιο πέρα το σκοτεινό πέλαγος και, στο βάθος, μια γραμμή από φώτα.

Βίντεο: George Vidalis — με τη σύμφωνη γνώμη του

Και του χρόνου, λοιπόν. Ο κύκλος κλείνει εδώ, με έναν άγιο που υπερασπίστηκε ανθρώπους με επιχειρήματα — και με μια παρέα που, όπως φαίνεται, δεν χάνει πανηγύρι.

Φωτογραφίες και στοιχεία: George Vidalis, με τη σύμφωνη γνώμη του. Στοιχεία για τον βίο και την απολογία του Αγίου Αριστείδου: από τα αγιολογικά κείμενα του εκπαιδευτικού και συγγραφέα Αριστείδη Γ. Θεοδωρόπουλου, ο οποίος έχει καταγράψει και τη λατρεία του Αγίου στις Κυκλάδες.

✦ Ρητό της ημέρας«Η γνώση είναι δύναμη.»— Φράνσις Μπέικον