Με ποδιά στην κουζίνα και κρασί στο τραπέζι: ξεκίνησε από την Τήνο η αξιολόγηση για την «Παγκόσμια Περιφέρεια Γαστρονομίας 2028»
Η διεθνής κριτική επιτροπή του IGCAT βρίσκεται από την Κυριακή στην Τήνο, τον πρώτο σταθμό της επταήμερης επίσκεψής της στο Νότιο Αιγαίο. Ως την Τρίτη θα δει από κοντά κουζίνες, εργαστήρια, αμπελώνες, περιστεριώνες και ξερολιθιές.
Όπως είχαμε γράψει, η επιτόπια αξιολόγηση της υποψηφιότητας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου για τον τίτλο «Παγκόσμια Περιφέρεια Γαστρονομίας 2028» (World Region of Gastronomy 2028) ξεκίνησε από την Τήνο. Τα μέλη της επιτροπής έφτασαν στο νησί την Κυριακή 8 Νοεμβρίου και μένουν ως την Τρίτη 10 Νοεμβρίου. Το τριήμερο πρόγραμμα δείχνει πόσο δεμένη είναι η γαστρονομία με τη γη, το τοπίο, την τοπική παραγωγή, την παραδοσιακή τεχνογνωσία και την πολιτιστική κληρονομιά του νησιού.
Την επιτροπή υποδέχθηκε, εκ μέρους της Περιφέρειας, η Εντεταλμένη της Περιφερειακής Ενότητας Τήνου, Αναστασία Δεληγιάννη-Άσπρου.
«Η Τήνος υποδέχεται με χαρά τη διεθνή κριτική επιτροπή και μοιράζεται μαζί της όσα την κάνουν ξεχωριστή: τον πλούτο της γης της, τη γνώση των ανθρώπων της, τις παραδόσεις που διατηρούνται ζωντανές και τη δημιουργικότητα της νέας γενιάς. Ευχαριστώ θερμά όλους όσοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της Περιφέρειας και συμμετέχουν σε αυτή τη συλλογική προσπάθεια. Είναι μια ευκαιρία να αναδείξουμε την Τήνο ως αναπόσπαστο κομμάτι της κοινής γαστρονομικής ταυτότητας των νησιών του Νοτίου Αιγαίου.»Αναστασία Δεληγιάννη-Άσπρου, Εντεταλμένη Π.Ε. Τήνου
Η αξιολόγηση ξεκίνησε από το πλοίο
Η επίσκεψη ξεκίνησε τη στιγμή που τα μέλη της επιτροπής επιβιβάστηκαν στο πλοίο για την Τήνο. Η Περιφέρεια το επέλεξε για να δείξει πόσο κρίσιμη είναι η ακτοπλοΐα για την ευημερία και την κοινωνική συνοχή των νησιών. Επίσημος Χορηγός Θαλάσσιων Μεταφορών της επίσκεψης είναι η Attica Group, που στηρίζει τις μετακινήσεις της επιτροπής ανάμεσα στους σταθμούς του προγράμματος.
Στο ταξίδι έγινε η πρώτη παρουσίαση των βασικών αρχών και της φιλοσοφίας του φακέλου υποψηφιότητας. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης συναντήσεις με καθηγήτρια του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με θέμα την προστασία της βιοποικιλότητας και των τοπικών ποικιλιών, και με το Cyclades Preservation Fund, που παρουσιάζει την πρωτοβουλία «Αμοργόραμα». Παρουσιάζεται και η δράση South Aegean Open Farm Days.
Κάπαρη, αγκινάρα και μάρμαρο
Η πρώτη γνωριμία με το νησί έγινε στην κουζίνα, στο «Περιβόλι της Νικολέτας», με παραδοσιακές τηνιακές συνταγές με κάπαρη, λιαστές ντομάτες, αγκινάρες και αυτοφυή αρωματικά φυτά. Ακολουθεί επίσκεψη σε εργαστήριο παραδοσιακής ζαχαροπλαστικής, με τοπικά γλυκά και αλμυρά.
Στον Πύργο, η επιτροπή επισκέφθηκε το Μουσείο Μαρμαροτεχνίας και γνώρισε από κοντά τη μαρμαρογλυπτική, μια παράδοση που έχει διαμορφώσει την αρχιτεκτονική, την οικονομία και την πολιτιστική ταυτότητα της Τήνου.
Περιστεριώνες, πεζούλες, ξερολιθιά
Βασικό κομμάτι της αξιολόγησης είναι και το τοπίο. Σε περιήγηση με ιστορικό και ανθρώπους της τοπικής γαστρονομίας, η επιτροπή θα γνωρίσει τους περιστεριώνες, τις αναβαθμίδες (τις πεζούλες μας), τα αυτοφυή φυτά και τους παραδοσιακούς τρόπους αξιοποίησης των φυσικών πόρων.
Ξεχωριστή θέση έχει η ξερολιθιά, με τη συμμετοχή επιστημόνων και έμπειρων τεχνιτών: πώς διαμόρφωσε το αγροτικό τοπίο, πώς συγκρατεί το χώμα, πώς κρατά ζωντανή την παραγωγή. Λίγες μέρες αργότερα, στις 14 και 15 Νοεμβρίου, γίνεται στον Αρνάδο το 5ο Εργαστήριο Ξερολιθιάς της Αμπασάδας.
Η επιτροπή θα επισκεφθεί, τέλος, το Αρχείο της Καθολικής Αρχιεπισκοπής στην Ξινάρα, όπου θα παρουσιαστούν ιστορικές πτυχές της διατροφικής κουλτούρας του νησιού και οι επιρροές που διαμόρφωσαν τις τοπικές συνήθειες.
Κρασί, τυρί και μπύρα του νησιού
Στο πρόγραμμα υπάρχουν επισκέψεις σε οινοποιεία, τυροκομεία και ζυθοποιία, με έμφαση στις γηγενείς ποικιλίες, στις τοπικές πρώτες ύλες και στη σύνδεση της παράδοσης με τη σύγχρονη επιχειρηματικότητα. Με γεύματα από προϊόντα του νησιού και γνωριμία με τα τηνιακά κρασιά, η επιτροπή θα δει την εποχικότητα, τη μικρή παραγωγή, την κτηνοτροφία και την αλιεία, και το πώς όλα αυτά μπαίνουν στη σύγχρονη κουζίνα.
Στρατηγικός εταίρος της υποψηφιότητας, το Επιμελητήριο Κυκλάδων συμμετέχει σε κάθε βήμα της επιτροπής στις Κυκλάδες. Πυρήνας της προσπάθειας είναι το δίκτυο Aegean Cuisine, που ανέπτυξαν τα Επιμελητήρια Κυκλάδων και Δωδεκανήσου και που έφερε πιο κοντά την τοπική παραγωγή, την εστίαση και τον τουρισμό.
Την Τρίτη στη Σύρο
Η Τήνος, σημειώνει η Περιφέρεια, δείχνει μια χαρακτηριστική όψη της ιδέας «Archipelago 50 – Where Diversity Becomes Identity», πάνω στην οποία στηρίζεται η υποψηφιότητα: τη γαστρονομία ως σχέση των ανθρώπων με τον τόπο τους, ως πολιτιστική μνήμη και ως πεδίο σύγχρονης δημιουργίας και βιώσιμης ανάπτυξης.
Πηγή: Δελτίο Τύπου της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, 9/11/2026. Φωτογραφίες: social media.