«Θα τραβάω φωτογραφίες πεισματικά κάθε χρόνο» — η Τήνος που φοβάται μήπως τη χάσει
Οι διακοπές της τελείωσαν και κάθισε κάτω από τ’ αστέρια να γράψει τι είναι για εκείνη το νησί. Βγήκε ένα κείμενο που ξεκινάει με μυρωδιές και τελειώνει με ένα καμπανάκι — και μαζί του ένα ολόκληρο άλμπουμ φωτογραφιών «από τότε μέχρι σήμερα».
Δεν μας το έστειλε για να δημοσιευτεί. Το έγραψε επειδή το είχε ανάγκη — και μετά μας το χάρισε. Η Κατερίνα Φώσκολου — η ίδια αναγνώστρια που τον Αύγουστο μάς παραχώρησε ολόκληρο άλμπουμ από τη Λειτουργία στη σπηλιά του Δρακόλακα — έγραψε το βράδυ πριν φύγει από την Τήνο ένα κείμενο για το τι είναι η Τήνος στο μυαλό της — όπως το λέει η ίδια, ξανά και ξανά, σε κάθε παράγραφο. Και το συνόδευσε με φωτογραφίες που τραβάει, όπως λέει, «πεισματικά» κάθε χρόνο.
Το μήνυμα που συνόδευε το κείμενο
«Οι διακοπές μου τελειώνουν και έγραψα αυτό. Στην περίπτωση που θέλετε να αναδημοσιεύσετε, κάντε το ελεύθερα. Ήταν γραπτό της στιγμής κάτω απ’ τ’ αστέρια, καθώς η Τήνος μας είναι έμπνευση. Έχω μαζέψει κάποιες από τις χιλιάδες φωτογραφίες μου του νησιού μας κι ίσως να έχουν ενδιαφέρον. Σε κάθε περίπτωση σας το στέλνω με αγάπη. Καλό σας βράδυ και σας εύχομαι από καρδιάς καλή συνέχεια στο έργο σας.»
— Κατερίνα Φώσκολου
Η απάντησή μας
Κυρία Φώσκολου, το κείμενό σας το διαβάσαμε δύο και τρεις φορές. Και μαζί μ’ αυτό μας αφήσατε και μια ευχή: «καλή συνέχεια στο έργο σας».
Αυτή η σελίδα δεν γράφεται από γραφείο. Γράφεται τα βράδια, μετά τη δουλειά, από ανθρώπους που αγαπούν το ίδιο νησί με εσάς. Και υπάρχουν μέρες που κουράζεσαι και αναρωτιέσαι αν όλο αυτό το διαβάζει κανείς. Και μετά έρχεται ένα μήνυμα σαν το δικό σας — από μια συντοπίτισσά μας που κάθισε κάτω από τ’ αστέρια, έγραψε για τον τόπο της και μετά σκέφτηκε να τον μοιραστεί.
Εκεί ξαναθυμάσαι γιατί το κάνεις. Μας δώσατε δύναμη. Ειλικρινά.
Και για τις φωτογραφίες που, όπως γράψατε, «ίσως να έχουν ενδιαφέρον»: δυσκολευτήκαμε πολύ να διαλέξουμε. Σε καθεμία φαίνεται πως δεν φωτογραφίζατε τοπίο. Φωτογραφίζατε κάτι δικό σας.
Καλή αντάμωση στην Τήνο. Και του χρόνου, πάλι με τη μηχανή στο χέρι. 🤍
Η Τήνος στο μυαλό της
Η Τήνος στο μυαλό μου είναι ένα νησί γεμάτο αρώματα, εμπειρίες και σημεία που ερωτοτροπούν με τον ήλιο.
Είναι καλάθια πλεγμένα απ’ τον συγχωρεμένο τον Λουδοβίκο και τα ευλογημένα χέρια του και ογκόλιθοι ανεξήγητα απλωμένοι στον υπέροχο τόπο μας, σαν να τους ακούμπησε εκεί ένα χέρι μεγαλύτερο από εμάς.
Είναι μαρμάρινες λεπτομέρειες στα σπίτια, περιστεριώνες και ξερολιθιές. Είναι θάλασσες χωρίς μουσική και ξαπλώστρες, όπου άκουγες μόνο το κύμα, τον αέρα και τις φωνές των παιδιών.
Η Τήνος μας στο μυαλό μου είναι το τυράκι που κρέμεται στα σπίτια του χωριού για να ωριμάσει.
Είναι τα παιδιά που έκαναν αγώνες και παιχνίδια στην πλατεία μέχρι να νυχτώσει. Είναι οι ιστορίες για τις νεράιδες στις πηγές, στην άκρη του χωριού, που τις ακούγαμε μικροί και δεν ξέραμε αν έπρεπε να τις πιστέψουμε ή να τις φοβηθούμε.
Στο μυαλό μου η Τήνος είναι το μάζεμα της κάπαρης και της αγκινάρας, η τηνιακή τυρόπιτα, το πάτημα των σταφυλιών για να βγει κρασί, τα ξωκλήσια που ξεπροβάλλουν εκεί που δεν τα περιμένεις και τα μονοπάτια που κάποτε ένωναν ανθρώπους, σπίτια και χωριά.
Η Τήνος στο μυαλό μου είναι οι γιαγιάδες που μας καλούσαν στα σπίτια τους χωρίς να χρειάζεται κάποιος ιδιαίτερος λόγος. Ένα «πάρτε ένα μπεζέ» ήταν αρκετό και δροσερή βυσσινάδα. Άντε κι εκείνες οι τσάρλεστον καραμέλες που σου έχωναν οι θείες στην τσέπη.
Τήνος για μένα είναι ο παππούς μου ο Γιώργος που έβρισκε νερό με ένα κομμάτι ξύλου, σε μια εποχή που ο τόπος μας το είχε ανάγκη.
Στο μυαλό μου η Τήνος μας είναι ο Επιτάφιος μέσα στη θάλασσα, ο Ναός της Παναγίας μας — τι ευλογία κι αυτή για μια κουκκίδα στον χάρτη — το Μοναστήρι της Αγίας Πελαγίας.
Η μνήμη μου στο νησί είναι γεμάτη απ’ τον Γαλαξία να είναι ορατός με γυμνό μάτι από πάνω μας, τότε που η φωτορύπανση δεν είχε ακόμη κλέψει από τον ουρανό τα αστέρια του.
Το νησί μας στο μυαλό μου είναι άρωμα βασιλικού που τον χαϊδεύεις, ρίγανης και θυμαριού. Είναι αλμύρα πάνω στο δέρμα και αέρας. Πολύς αέρας. Εκείνος ο τηνιακός αέρας που άλλοτε σε θυμώνει κι άλλοτε σε καθαρίζει ολόκληρο.
Η Τήνος στη μνήμη μου έχει πόρτες ανοιχτές, αυλές ασβεστωμένες, τραπέζια που πάντα χωρούσαν έναν ακόμη άνθρωπο. Είναι η «καλημέρα» στον δρόμο, ακόμη κι αν δεν γνώριζες καλά ποιος περνούσε απέναντί σου.
Τήνος είναι μέσα μου η τηνιακή τυρόπιτα, ο πελεκάνος να περπατά καμαρωτός ανάμεσα σε κρεμασμένα χταπόδια στις ταβέρνες στην Παλλάδα και η αναγνώριση των καραβιών που περνούν στον ορίζοντα.
«Τελικά αυτή είναι για μένα η Τήνος. Όχι ένα όμορφο σκηνικό για λίγες ημέρες το καλοκαίρι. Όχι μια σειρά από φωτογραφίες. Όχι ένας ακόμη προορισμός. Είναι μνήμη. Είναι καταγωγή.»
Είναι όλα εκείνα τα μικρά, σχεδόν ασήμαντα πράγματα που όταν τα ζεις δεν καταλαβαίνεις πόσο βαθιά ριζώνουν μέσα σου κι έπειτα μεγαλώνεις και συνειδητοποιείς πως αυτά ακριβώς ήταν ο τόπος σου.
Και γι’ αυτό ίσως φοβάμαι τόσο όταν βλέπω την Τήνο να αλλάζει. Όχι επειδή ένας τόπος πρέπει να μείνει ακίνητος στον χρόνο — κανένας τόπος δεν μπορεί και δεν πρέπει. Αλλά γιατί άλλο πράγμα είναι η εξέλιξη κι άλλο να χάνεται λίγο λίγο η ψυχή του.
Θέλω η Τήνος να προχωρήσει. Να ανθίσει. Να τη γνωρίσουν άνθρωποι και να την αγαπήσουν. Μα θέλω να την αγαπήσουν γι’ αυτό που είναι. Να μείνουν παραλίες όπου θα ακούγεται ακόμη η θάλασσα, χωρίς ξαπλώστρες και κρεβάτια ξύλινα με μαξιλάρες επί πληρωμή για ηλιοθεραπεία. Θέλω να μείνουν νύχτες σκοτεινές αρκετά για να φαίνονται τα αστέρια. Να μείνουν μονοπάτια, ξερολιθιές, περιστεριώνες και άνθρωποι που θα θυμούνται τις ιστορίες του τόπου. Να μπορεί ένα παιδί, πολλά χρόνια από σήμερα, να μυρίσει θυμάρι στον αέρα, να παίξει σε μια πλατεία και να μεγαλώσει έχοντας μέσα του μια Τήνο που θα μπορεί κάποτε κι εκείνο να διηγηθεί.
«Γιατί ανάπτυξη δεν είναι να κάνουμε έναν τόπο να μοιάζει με όλους τους άλλους. Ανάπτυξη είναι να του επιτρέψουμε να προχωρήσει, χωρίς να ξεχάσει ποτέ ποιος είναι.»
Ακολουθούν φωτογραφίες του νησιού μας από τότε μέχρι σήμερα. Θα τραβάω φωτογραφίες πεισματικά κάθε χρόνο ή όσο με αξιώσει ο Θεός, για να έχω να θυμάμαι και να συγκρίνω τη Τήνο του μυαλού μου με την «ανεπτυγμένη» Τήνο του τώρα.
Τι της απάντησαν
Κάτω από την ανάρτηση μαζεύτηκαν δεκάδες σχόλια. Το ένα, από μια συντοπίτισσά μας που ζει μόνιμα εδώ, τα λέει σχεδόν όλα:
Από τα σχόλια
«Πόσο παραστατικά περιγράφεις τις ομορφιές του νησιού μας… Κι εμείς που μένουμε μόνιμα εδώ στενοχωριόμαστε για την απότομη ανάπτυξη και αλλοίωση του νησιού μας. Θέλουμε να μεγαλώσουν τα εγγόνια μας με την ποιότητα ζωής που μεγαλώσαμε κι εμείς — ελεύθεροι, ανέμελοι, χαρούμενοι. Θα αγωνιστούμε για αυτό.»
Σχόλιο συντοπίτισσάς μας, κάτω από την ανάρτηση.
Ποια είναι η Κατερίνα Φώσκολου
Κατερίνα Φώσκολου
Αναγνώστρια · φωτογράφος
Τηνιακής καταγωγής, ζει και εργάζεται στην Αθήνα ως σύμβουλος φαρμακείων. Φωτογραφίζει το νησί συστηματικά, χρόνο με τον χρόνο, και έχει μαζέψει χιλιάδες καρέ.
Τον Αύγουστο μάς παραχώρησε ολόκληρο άλμπουμ από τη Λειτουργία στη σπηλιά του Δρακόλακα — υλικό που δεν είχε δει κανείς άλλος.
«Δεν έχω ζήσει στο νησί, αλλά νιώθω πως ένα κομμάτι μου ανήκει εκεί.»
ΑΥΓ
Η προηγούμενη συνεργασία μας: «Εκεί που τελείωνε ο δρόμος, ξεκίνησε το μονοπάτι» — αποκλειστικές εικόνες από τη Λειτουργία στη σπηλιά του Δρακόλακα.
Ολόκληρη η ανάρτηση
Το κείμενο και όλο το άλμπουμ, όπως δημοσιεύτηκαν από την ίδια:
Ευχαριστούμε
Την ευχαριστούμε που μας τίμησε με την εμπιστοσύνη της — και για δεύτερη φορά μέσα σε δύο εβδομάδες.
Αν έχετε κι εσείς ένα κείμενο, μια φωτογραφία ή μια ιστορία για την Τήνο, στείλτε μας υλικό εδώ. Αυτή η στήλη υπάρχει για να τη γεμίζετε εσείς.
ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ❤️ ΤΟ TINOS LIVE TV
🔁 ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΤΕ το — γιατί αυτά τα λόγια αξίζει να τα διαβάσει και όποιος αποφασίζει για το μέλλον του νησιού.
Το κείμενο και οι φωτογραφίες ανήκουν στην Κατερίνα Φώσκολου και αναδημοσιεύονται με τη ρητή άδειά της. Απαγορεύεται η αναδημοσίευσή τους χωρίς ρητή άδεια.