«Μέχρι σήμερα δεν έχει πραγματοποιηθεί»: ο Δήμαρχος Τήνου για τα ανεπιτήρητα ζώα — τέσσερα αδιέξοδα και τώρα πρόταση για νέο νόμο

Ο Δήμαρχος Τήνου Παναγιώτης Κροντηράς στη συνεδρίαση 20/2026 του Δημοτικού Συμβουλίου (στιγμιότυπο από τη ζωντανή μετάδοση του Δήμου)

Δώδεκα λεπτά ενημέρωσης στο Δημοτικό Συμβούλιο. Τέσσερις δρόμοι που κατέληξαν σε αδιέξοδο, μια Ελλάδα όπου «κανένας δεν έχει αποτέλεσμα», και μια προειδοποίηση: «εάν δεν επέμβουμε, χρόνο με τον χρόνο θα γίνεται και πιο καταστροφικό για το νησί μας».

Παρασκευή βράδυ, 30 Οκτωβρίου, στο κλείσιμο της 20ής συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου. Ο Δήμαρχος Παναγιώτης Κροντηράς ζήτησε τον λόγο για το θέμα που, όπως είπε, θεώρησε «υποχρέωσή» του: τα ανεπιτήρητα ζώα. «Είναι πραγματικά ένα δύσκολο θέμα. Θα προσπαθήσω να κάνω μια πολύ σύντομη ενημέρωση, για να καταλάβετε πού βρισκόμαστε».

Αυτό που ακολούθησε ήταν μια αναλυτική καταγραφή των αδιεξόδων. Το Tinos LIVE TV κατέγραψε και απομαγνητοφώνησε την ενημέρωση. Μεταφέρουμε τα βασικά σημεία με τα λόγια του ίδιου, γιατί λένε περισσότερα από κάθε σχόλιο.

«Και πάλι άρχισαν τα προβλήματα»: ο δρόμος, βήμα βήμα

«Εμείς ως Δήμος είπαμε ότι θα κάνουμε μια τεράστια προσπάθεια να λύσουμε το θέμα», είπε ο Δήμαρχος, με συντονιστή τον σύμβουλό του για τον πρωτογενή τομέα Γεώργιο Παγανέλη. Ο Δήμος δεν είχε κτηνοτροφική εκμετάλλευση ούτε προσωπικό για τη σύλληψη των ζώων. Έβγαλε κωδικό εκμετάλλευσης, με συστέγαση σε άλλον κτηνοτρόφο, και ξεκίνησε τη διαδικασία για να βρεθεί ιδιώτης που θα αναλάβει την περισυλλογή. Από εκεί και πέρα, κάθε πόρτα βρήκε τοίχο:

Μέσα στην Καρδιανή, όχι σε κάποιο βουνό: γκρεμισμένος ο τοίχος αντιστήριξης της πεζούλας, η ξερολιθιά της αναβαθμίδας, και οι πέτρες του πάνω στο καλντερίμι του χωριού. Φωτογραφία: Tinos Live TV

«Κανένας δεν έχει αποτέλεσμα»

Ο Δήμαρχος μίλησε και για όσα άκουσε από συναδέλφους του. Στο Νότιο Αιγαίο, είπε, τα σοβαρότερα προβλήματα τα έχουν η Ρόδος, η Κως, η Σύμη, η Σίφνος, η Σέριφος, η Αμοργός και η Τήνος. Και τα παραδείγματα που ανέφερε μοιάζουν με ανέκδοτα, μόνο που δεν είναι:

Κάρπαθος: μελέτη με 50 ευρώ ανά ζώο, χωρίς ενδιαφέρον· 80 ευρώ, χωρίς ενδιαφέρον· 100 ευρώ, πάλι κανείς. Άνδρος: «κατάφεραν να περισυλλέξουν δύο θηλυκές γίδες και έναν αρσενικό τράγο», για τον οποίο χρειάστηκαν δύο άνθρωποι. Τρία ζώα. Σίφνος: ένα πρόβατο κι ένα αρνί σε δημοπρασία με τιμή εκκίνησης 50 ευρώ, «το αρνί δωρεά μαζί με το πρόβατο, και δεν το πήρε κανένας». Κρήτη: δεκατρία ερίφια και σαράντα αίγες περισυλλέχθηκαν σε περιοχή του Δήμου Καντάνου – Σελίνου και, «λόγω αδυναμίας φύλαξης, ακούστε, τα ζώα μεταφέρθηκαν στις Αγροτικές Φυλακές της Αγυιάς». Τρίκαλα, Βέροια, Πλατανιάς, Πάργα, Ανατολική Μάνη: στην ίδια διαδικασία. «Κανένας δεν έχει αποτέλεσμα που να πει ότι θα λυθεί το θέμα».

Η εξαίρεση είναι η Ρόδος, που πέρυσι έπιασε 479 ζώα. Πώς; Ο Δήμαρχος το είπε καθαρά: ηλεκτρονική πλατφόρμα όπου οι πολίτες δηλώνουν τα ανεπιτήρητα, δημοτικό συνεργείο περισυλλογής με μόνιμους υπαλλήλους, δική του κτηνοτροφική εγκατάσταση, ειδικό αυτοκίνητο, και ταυτοποίηση των ιδιοκτητών μέσω της σήμανσης, ώστε να επιβάλλονται κυρώσεις.

Ολόκληρο κοπάδι σε πισίνα στην Τήνο, το καλοκαίρι που πέρασε. Από δημόσια ανάρτηση στα social media

Η πρόταση: «δεν λύνουμε το πρόβλημα εκεί που έχει φτάσει η Τήνος»

Το συμπέρασμα του Δημάρχου είναι ότι με τους σημερινούς κανόνες δεν βγαίνει άκρη. «Είναι γεγονός ότι με το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο δεν υπάρχει περίπτωση· και να συστήσουμε το συνεργείο, και να βρούμε και εθελοντές, και να έρθει ο ζωέμπορας να πιάσουμε 100–200, δεν λύνουμε το πρόβλημα εκεί που έχει φτάσει η Τήνος».

Τον Ιούνιο του 2026, όπως ανέφερε, η Ρόδος μαζί με άλλους επτά νησιωτικούς Δήμους ξεκίνησε κοινή πρωτοβουλία για αλλαγή του πλαισίου. Τώρα ο Δήμος Τήνου ανέλαβε να συντάξει πρόταση, αιτιολογική έκθεση και σχέδιο νόμου προς το Υπουργείο Εσωτερικών, ως κοινή προσπάθεια των Δήμων του Νοτίου Αιγαίου. Το θέμα θα είναι και μία από τις προτάσεις της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου στο Συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα, στις αρχές Νοεμβρίου.

Τα βασικά, όπως τα διάβασε ο Δήμαρχος: το σημερινό πλαίσιο αναθέτει στους Δήμους την περισυλλογή, τη μεταφορά, τη φύλαξη, τη διατροφή και τη διαχείριση των ανεπιτήρητων αιγοπροβάτων και βοοειδών, «χωρίς να εξασφαλίζει, με ειδικό και σταθερό μηχανισμό, τους οικονομικούς πόρους, την επιχειρησιακή υποστήριξη και τις κατάλληλες υποδομές». Οι προϋποθέσεις αυτές «δεν μπορούν να εξασφαλιστούν από μικρούς και νησιωτικούς Δήμους με ίδιους πόρους». Η πρόταση στηρίζεται σε τέσσερις άξονες: επιχειρησιακή ετοιμότητα, οικονομική υποστήριξη των Δήμων, απλούστερες διοικητικές διαδικασίες και κλιμάκωση των κυρώσεων σε περίπτωση υποτροπής, με σεβασμό στα δικαιώματα ακρόασης και δικαστικής προστασίας. Και ξεκαθάρισε ότι δεν στρέφεται κατά της νόμιμης ελεύθερης βόσκησης, αλλά κατά της «πραγματικά ανεπιτήρητης και ανεξέλεγκτης κυκλοφορίας».

Το πώς θα διατυπωθεί τελικά η ρύθμιση, είπε, θα έρθει ξανά στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Ένα νησί φτιαγμένο με τα χέρια

Τα ανεπιτήρητα ζώα είναι πρόβλημα πολλών νησιών. Η Τήνος όμως έχει κάτι που χάνει περισσότερο από τα άλλα: είναι ένα νησί χειροποίητο. Οι αναβαθμίδες, οι ξερολιθιές, τα καλντερίμια, οι περιστεριώνες, οι μάντρες, χτίστηκαν πέτρα πέτρα από γενιές Τηνιακών. Το είπε και ο ίδιος ο Δήμαρχος: «το ορεινό και ημιορεινό ανάγλυφο, η διασπορά των αγροτικών εκτάσεων, η ύπαρξη παραδοσιακών αναβαθμίδων και ξερολιθιών» κάνουν την Τήνο ειδική περίπτωση, και η ανεξέλεγκτη παρουσία των ζώων φέρνει «ζημιές σε καλλιέργειες», «φθορές σε ξερολιθιές και αναβαθμίδες», «υποβάθμιση της φυσικής βλάστησης», «κίνδυνο για την οδική κυκλοφορία».

Τα έχουμε δει από κοντά. Σκαμμένες ρίζες και γκρεμισμένες ξερολιθιές στις αναβαθμίδες. Κατσίκια μέσα στο χωριό, πέτρες πάνω στο καλντερίμι, μια συκιά φαγωμένη όσο ψηλά έφταναν. Κοπάδια σε πισίνες, το καλοκαίρι. Τα χόρτα του φθινοπώρου, που συχνά τα προλαβαίνουν πρώτα τα ζώα. Την ίδια ώρα, εθελοντές και μάστορες μαθαίνουν ξανά να χτίζουν ξερολιθιά στον Αρνάδο. Ό,τι χτίζεται με τα χέρια σε μέρες, γκρεμίζεται σε λίγα λεπτά.

Ό,τι χτίστηκε πέτρα πέτρα. Αρχείο Tinos Live TV

Σεπτέμβριος, στις αναβαθμίδες με τη ρίγανη: ο λάκκος που άνοιξαν τα κατσίκια στη ρίζα του θάμνου, στη βάση της ξερολιθιάς. Φωτογραφία: Tinos Live TV

Σκαμμένο χώμα κάτω από την ξερολιθιά: όσο φεύγει το χώμα, φεύγει και η πέτρα. Φωτογραφία: Tinos Live TV

Μπορούσε το αδιέξοδο να προβλεφθεί;

Ο ίδιος ο Δήμαρχος παραδέχτηκε ότι ο δρόμος που ακολουθήθηκε δεν έφερε αποτέλεσμα. Και η εμπειρία των άλλων Δήμων δείχνει ότι κανείς δεν βρήκε εύκολη απάντηση.

Και για να είμαστε δίκαιοι: το πρόβλημα δεν γεννήθηκε με τη σημερινή Δημοτική Αρχή. Ο κόσμος της Τήνου περιμένει λύση πάνω από είκοσι χρόνια, και από τις προηγούμενες δημοτικές αρχές. Τα ερωτήματα που ακολουθούν αφορούν τον δρόμο που επιλέχθηκε, όχι την αναζήτηση ενόχων.

Αξίζει όμως να τεθεί, ήρεμα, ένα ερώτημα: μήπως αυτό το αδιέξοδο μπορούσε να προβλεφθεί; Τα περισσότερα εμπόδια που περιγράφηκαν δεν ήταν αιφνίδια, ήταν γνωστά πριν καν ξεκινήσει η διαδικασία. Η ηλεκτρονική τιμολόγηση στις συναλλαγές με το Δημόσιο δεν είναι καινούργια υποχρέωση. Οι περιορισμοί και οι δυσκολίες στις μετακινήσεις ζώων λόγω των μέτρων για τις ζωονόσους ήταν ήδη γνωστοί και είχαν καταγραφεί δημόσια τους προηγούμενους μήνες· για την ευλογιά των προβάτων είχαμε γράψει από τις αρχές Σεπτεμβρίου. Οι κανόνες για τη σφαγή ενήλικων αιγοπροβάτων και οι δυνατότητες του σφαγείου του νησιού ήταν γνωστά εκ των προτέρων. Και ήδη από τις 26 Ιουνίου, στη συνάντηση στο Δημαρχείο, ο Αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενούς Τομέα Φιλήμονας Ζαννετίδης είχε αναφερθεί, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Δήμου, «στην αδυναμία του σημερινού θεσμικού πλαισίου».

Θα μπορούσε, λοιπόν, μια απλή άσκηση στο χαρτί πριν ξεκινήσει η διαδικασία (ποιος μπορεί να τιμολογήσει, πού επιτρέπεται να πάνε τα ζώα, τι δέχεται το σφαγείο, τι έκαναν η Κάρπαθος και η Άνδρος) να είχε δείξει νωρίτερα ότι ο δρόμος αυτός είχε τοίχο στο τέλος; Και αφού σήμερα ο Δήμος καταλήγει ότι η λύση περνά από νέο πλαίσιο, και αφού η κοινή πρωτοβουλία των νησιών υπήρχε ήδη από τον Ιούνιο, μήπως οι μήνες που πέρασαν θα είχαν αποδώσει περισσότερο εκεί;

Υπάρχει και ένα πιο πρακτικό ερώτημα. Από όσα περιέγραψε ο ίδιος για τη Ρόδο, κάποια δεν φαίνεται να περιμένουν νέο νόμο: μια πλατφόρμα όπου ο πολίτης δηλώνει πού είδε ανεπιτήρητα ζώα, ή η αξιοποίηση της σήμανσης για να βρεθεί ο ιδιοκτήτης. Η ετήσια απογραφή αιγοπροβάτων γίνεται αυτές ακριβώς τις μέρες, από 2 έως 13 Νοεμβρίου. Μπορεί κάτι από αυτά να ξεκινήσει από τώρα, παράλληλα με τη νομοθετική πρωτοβουλία;

Τα ερωτήματα αυτά δεν είναι κατηγορία. Είναι η ανησυχία ενός νησιού που βλέπει τις πέτρες του να πέφτουν, και που θέλει, αυτή τη φορά, ο δρόμος που επιλέγεται να οδηγεί κάπου. Η πρόταση για νέο νόμο μοιάζει με τον σωστό δρόμο. Μένει να μη χαθεί κι άλλος χρόνος.

Δείτε την ενημέρωση του Δημάρχου

Η ενημέρωση ξεκινά στο 28:56 της ζωντανής μετάδοσης του Δήμου Τήνου. Δείτε τη στο YouTube

«Εάν δεν επέμβουμε, χρόνο με τον χρόνο θα γίνεται και πιο καταστροφικό για το νησί μας, με τεράστια ζητήματα σε όλους τους τομείς.»
Παναγιώτης Κροντηράς, Δήμαρχος Τήνου, 30 Οκτωβρίου 2026